nieceliakalna nadwrażliwość na gluten
Nieceliakalna nadwrażliwość na gluten (NCNG, ang. non-celiac gluten sensitivity) to jednostka chorobowa, w której spożycie glutenu powoduje objawy podobne do celiakii, jednak przy braku markerów typowych dla choroby trzewnej – przeciwciał przeciwko transglutaminazie tkankowej oraz zaniku kosmków jelitowych w badaniu histopatologicznym.
Objawy NCNG mogą obejmować zarówno dolegliwości żołądkowo-jelitowe (wzdęcia, bóle brzucha, zmiany rytmu wypróżnień), jak i objawy pozajelitowe (zmęczenie, bóle głowy, bóle stawów, zaburzenia nastroju). Wystąpienie symptomów następuje zwykle w ciągu kilku godzin lub dni od spożycia glutenu, a ustępują po wprowadzeniu diety bezglutenowej.
Diagnostyka NCNG opiera się na wykluczeniu celiakii i alergii na pszenicę, a następnie przeprowadzeniu próby eliminacji i prowokacji glutenem. Brak jest swoistych biomarkerów tej jednostki chorobowej, co stanowi wyzwanie diagnostyczne. W patogenezie NCNG rozważa się udział aktywacji wrodzonej odpowiedzi immunologicznej, a także rolę innych składników zbóż, takich jak inhibitory amylazy i trypsyny oraz węglowodany fermentujące (FODMAPs).
Leczenie NCNG polega na stosowaniu diety bezglutenowej, jednak stopień restrykcyjności diety może być mniejszy niż w przypadku celiakii. U części pacjentów możliwe jest późniejsze częściowe przywrócenie tolerancji na gluten. Istotne jest również odpowiednie zbilansowanie diety bezglutenowej, aby uniknąć niedoborów pokarmowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na pszenicę – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Alergia na pszenicę jest IgE-zależną reakcją immunologiczną na białka pszenicy, odróżniającą się od celiakii, z objawami obejmującymi skórne (pokrzywka, świąd, obrzęk), żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka), oddechowe (świszczący oddech, kaszel, przekrwienie błony śluzowej nosa) oraz ogólne (ból głowy, zmęczenie). Najcięższą manifestacją jest anafilaksja, objawiająca się obrzękiem gardła, trudnościami w oddychaniu, spadkiem ciśnienia krwi i utratą świadomości, wymagająca natychmiastowego podania epinefryny (0,15 mg u dzieci, 0,3 mg u dorosłych). Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz testach skórnych, oznaczeniu specyficznych IgE i próbach prowokacyjnych, prowadzonych przez alergologa. Leczenie polega na całkowitym unikaniu pszenicy i produktów ją zawierających, stosowaniu leków przeciwhistaminowych, kortykosteroidów oraz epinefryny w przypadku ciężkich reakcji. Immunoterapia doustna (OIT) wykazuje obiecujące wyniki, umożliwiając tolerancję do 4443 mg białka pszenicy u 52% pacjentów po 52 tygodniach terapii.
alergolog, anafilaksja, autostrzykawka z epinefryną, ból brzucha, celiakia, dieta bezpszeniczna, duszność, epinefryna, hipotensja, immunoterapia doustna, immunoterapia podjęzykowa, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, nieceliakalna nadwrażliwość na gluten, objawy oddechowe, objawy żołądkowo-jelitowe, obrzęk skóry, pokrzywka, przeciwciało IgE, reakcja alergiczna, świszczący oddech, terapia biologiczna, test IgE, test skórny, zanieczyszczenie krzyżowe - Leksykon chorób i schorzeń
Celiakia – Objawy
Celiakia to przewlekła choroba autoimmunologiczna wywołana nieprawidłową reakcją immunologiczną na gluten, prowadząca do zapalenia i uszkodzenia kosmków jelita cienkiego. Objawy kliniczne obejmują zarówno symptomy żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka (45-85% pacjentów), steatorrhea, bóle brzucha, wzdęcia, zaparcia, nudności i wymioty, jak i objawy pozajelitowe, w tym przewlekłe zmęczenie (78-80%), niedokrwistość (10-15%), osteopenię/osteoporozę (1-34%), objawy neurologiczne, zaburzenia psychiczne, skórne (dermatitis herpetiformis), problemy z płodnością oraz zmiany w jamie ustnej. U dzieci dodatkowo obserwuje się opóźnienie wzrostu i dojrzewania, drażliwość, defekty szkliwa i problemy neurologiczne. Celiakia może przebiegać w formie klasycznej, nieklasycznej, niemej lub opornej na leczenie. Diagnostyka opiera się na badaniach serologicznych (anty-tTG, EMA, DGP), endoskopii z biopsją jelita cienkiego oraz badaniach genetycznych (HLA-DQ2, HLA-DQ8). Przed diagnostyką nie należy eliminować glutenu z diety, aby uniknąć fałszywie negatywnych wyników.
ataksja, atrofia kosmków jelitowych, błona śluzowa jelita cienkiego, celiakia, celiakia oporna, chłoniak jelitowy, choroba autoimmunologiczna, dermatitis herpetiformis, dieta bezglutenowa, gluten, gruczolakorak jelita cienkiego, hiperplazja krypt, hiposplenizm, klasyfikacja Marsha, kosmki jelitowe, limfocyty śródnabłonkowe, neuropatia obwodowa, nieceliakalna nadwrażliwość na gluten, niedokrwistość z niedoboru żelaza, nietolerancja laktozy, opryszczkowate zapalenie skóry, osteoporoza, przeciwciała anty-tTG, przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej, refluks żołądkowy, steatorrhea, tłuszczowe stolce, zapalenie języka, zespół złego wchłaniania - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na pszenicę – Diagnostyka i diagnoza
Alergia na pszenicę to immunologiczna reakcja organizmu na białka pszenicy, obejmująca mechanizmy zależne i niezależne od IgE. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, testach skórnych (SPT), oznaczeniu specyficznych przeciwciał IgE oraz prowokacjach pokarmowych, które pozostają złotym standardem. Testy skórne i serologiczne charakteryzują się niską swoistością, a poziomy IgE specyficzne dla pszenicy nie korelują jednoznacznie z kliniczną alergią, co wymaga interpretacji wyników w kontekście objawów. Nowoczesne metody diagnostyczne, takie jak diagnostyka molekularna (CRD) i testy aktywacji bazofilów (BAT), umożliwiają precyzyjne rozróżnienie alergii na poszczególne komponenty pszenicy, np. omega-5 gliadynę (Tri a 19), istotną w anafilaksji indukowanej wysiłkiem zależnej od pszenicy (WDEIA). Różnicowanie alergii na pszenicę od celiakii i nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten jest kluczowe, ze względu na odmienny patomechanizm i metody diagnostyczne (np. anty-tTG IgA w celiakii).
alergia pokarmowa, alergiczny nieżyt nosa, anafilaksja, anafilaksja indukowana wysiłkiem, astma piekarzy, badania krwi, białe krwinki, celiakia, diagnostyka komponentowa, diagnostyka molekularna, dieta eliminacyjna, immunoglobulina E, immunoterapia doustna, immunoterapia podjęzykowa, jelito cienkie, kosmki jelitowe, limfocyty T pomocnicze, nieceliakalna nadwrażliwość na gluten, omega-5 gliadyna, prowokacja pokarmowa, przeciwciała IgE, reakcja immunologiczna, skin prick test, skurcz żołądka, test aktywacji bazofilów, test prowokacji oskrzelowej, test skórny, transglutaminaza tkankowa, wysypka skórna, wywiad medyczny