przeciwciała IgE
Przeciwciała IgE (immunoglobuliny E) to klasa przeciwciał występująca u ssaków, odpowiedzialna przede wszystkim za reakcje alergiczne. W warunkach fizjologicznych IgE stanowi najmniej liczną klasę przeciwciał w surowicy krwi, utrzymując się na poziomie poniżej 1 μg/ml.
Główną funkcją przeciwciał IgE jest ochrona organizmu przed pasożytami, szczególnie robakami pasożytniczymi. Wiążą się one z receptorami FcεRI na powierzchni komórek tucznych i bazofilów, prowadząc do ich degranulacji i uwolnienia mediatorów zapalnych, takich jak histamina, leukotrieny i prostaglandyny, po ponownym kontakcie z alergenem.
W patologii nadmierna produkcja IgE jest związana z reakcjami alergicznymi typu I (natychmiastowymi), takimi jak alergiczny nieżyt nosa, astma, pokrzywka czy anafilaksja. Pomiar stężenia IgE całkowitego oraz swoistych IgE w surowicy jest istotnym narzędziem diagnostycznym w alergologii, pomocnym w identyfikacji konkretnych alergenów odpowiedzialnych za objawy kliniczne.
Terapie celowane w szlak IgE, takie jak omalizumab (przeciwciało monoklonalne anty-IgE), stanowią ważną opcję leczenia ciężkich postaci astmy alergicznej i przewlekłej pokrzywki spontanicznej, gdzie konwencjonalne metody leczenia okazują się nieskuteczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Świąd pływaków – Patofizjologia i mechanizm
Świąd pływaków (cercarial dermatitis) jest reakcją alergiczną skóry wywołaną przez cerkarie przywr ptasich z rodziny Schistosomatidae, które penetrują ludzką skórę podczas kontaktu z wodą zawierającą larwy. Pasożyty te nie mogą kontynuować cyklu rozwojowego w organizmie człowieka, co prowadzi do ich śmierci w skórze i wywołania reakcji immunologicznej typu I (IgE-zależnej) oraz typu IV (komórkowej). Objawy kliniczne obejmują świąd, rumień i obrzęk, nasilające się przy kolejnych ekspozycjach wskutek procesu sensytyzacji, który powoduje szybsze i bardziej rozległe reakcje alergiczne. W niektórych przypadkach mogą wystąpić powikłania, takie jak wtórne zakażenia bakteryjne, obrzęk węzłów chłonnych, gorączka czy nawet wstrząs anafilaktyczny.
cercarial dermatitis, cerkaria, cytokiny, dysfagia, komórki tuczne, limfocyty T, mediatory zapalne, miracydium, nadwrażliwość typu I, nadwrażliwość typu IV, obrzęk węzłów chłonnych, odpowiedź zapalna, ośrodkowy układ nerwowy, penetracja skóry, przeciwciała IgE, reakcja alergiczna, reakcja immunologiczna, Schistosomatidae, schistosomula, sensytyzacja, sporocysta, świąd pływaków, wstrząs anafilaktyczny, zakażenie bakteryjne - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na lateks – Diagnostyka i diagnoza
Alergia na lateks to reakcja immunologiczna na białka naturalnego lateksu z drzewa Hevea brasiliensis, manifestująca się jako natychmiastowa nadwrażliwość typu I (IgE-zależna) lub opóźniona reakcja typu IV. Diagnostyka wymaga szczegółowego wywiadu klinicznego, badania fizykalnego oraz testów skórnych (skin prick test, SPT) i serologicznych na obecność swoistych IgE, np. ImmunoCAP lub Immunolite. Testy skórne są najbardziej czułe, ale obarczone ryzykiem anafilaksji, dlatego powinny być wykonywane w warunkach szpitalnych przez doświadczonych alergologów. Diagnostyka molekularna (CRD) pozwala na identyfikację uczulenia na konkretne komponenty lateksu (np. rHev b 5, rHev b 6.01), co umożliwia ocenę ryzyka klinicznego i ciężkości fenotypu alergii. Testy płatkowe służą do wykrywania alergicznego kontaktowego zapalenia skóry (typ IV), natomiast test prowokacyjny i test aktywacji bazofilów (BAT) są stosowane w sytuacjach niejednoznacznych, pod ścisłym nadzorem medycznym.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, anafilaksja, autostrzykawka z adrenaliną, cytometria przepływowa, diagnostyka komponentowa, diagnostyka molekularna, Hevea brasiliensis, ImmunoCAP, kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, lateks naturalny, nadwrażliwość typu I, nadwrażliwość typu IV, natychmiastowa reakcja nadwrażliwości, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka kontaktowa, przeciwciała IgE, reakcja anafilaktyczna, reakcja immunologiczna, swoiste przeciwciała IgE, test aktywacji bazofilów, test płatkowy, test prowokacyjny, test punktowy, test serologiczny - Leksykon chorób i schorzeń
Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Pokrzywka (urticaria) to powszechna reakcja skórna manifestująca się uniesionymi, rumieniowymi, swędzącymi bąblami o zmiennym rozmiarze, które zwykle ustępują w ciągu 24 godzin. Obrzęk naczynioruchowy (angioedema) dotyczy głębszych warstw skóry i często współwystępuje z pokrzywką u 40-50% pacjentów. Pokrzywka dzieli się na ostrą (<6 tygodni) i przewlekłą (>6 tygodni), przy czym przewlekła często ma etiologię idiopatyczną lub autoimmunologiczną. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie i badaniu fizykalnym, a w przewlekłych przypadkach zaleca się badania laboratoryjne, takie jak morfologia, OB, CRP, testy alergiczne, poziom C4 i funkcję C1-inhibitora oraz badania tarczycy. W przypadku obrzęku naczynioruchowego z objawami dróg oddechowych wskazana jest nasofiberolaryngoskopia (NPL).
anafilaksja, antagoniści receptora H2, auto-injektor epinefryny, badania tarczycy, dysfagia, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, epinefryna, ikatybant, inhibitory konwertazy angiotensyny, koncentrat inhibitora C1, kortykosteroidy systemowe, leki przeciwhistaminowe, morfologia krwi, nabyty obrzęk naczynioruchowy, nasofiberolaryngoskopia, niesteroidowe leki przeciwzapalne, obrzęk naczynioruchowy, odynofagia, omalizumab, ostra pokrzywka, pokrzywka, przeciwciała IgE, przeciwciało anty-IgE, przewlekła pokrzywka, reakcja alergiczna, remisja, testy alergiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół alfa-gal – Objawy
Zespół alfa-gal (AGS) to alergia IgE-zależna na galaktozę-alfa-1,3-galaktozę, występująca po ukąszeniu kleszcza samotnika, prowadząca do opóźnionych (2-8 godzin) reakcji alergicznych na czerwone mięso ssaków (wołowina, wieprzowina, jagnięcina). Objawy obejmują pokrzywkę, świąd, obrzęk naczynioruchowy, objawy żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, biegunka) oraz w około 60% przypadków anafilaksję z zagrożeniem życia (zwężenie dróg oddechowych, wstrząs). Diagnostyka opiera się na wywiadzie, oznaczeniu IgE przeciw alfa-gal oraz próbie eliminacyjnej. Czas do diagnozy wynosi średnio 7 lat, co wynika z nietypowego, opóźnionego charakteru objawów i niskiej świadomości klinicznej. Leczenie polega na unikaniu mięsa ssaków i produktów pochodnych oraz zapobieganiu ukąszeniom kleszczy; pacjenci powinni mieć przy sobie auto-strzykawkę z epinefryną.
3-galaktoza, alergia na czerwone mięso, alergia na mięso ssaków, anafilaksja, autostrzykawka z epinefryną, ból brzucha, Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom, czynnik wyzwalający, galaktoza-alfa-1, kleszcz samotnik, komórka tuczna, mediator zapalny, mgła mózgowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objawy neurologiczne, objawy żołądkowo-jelitowe, obrzęk gardła, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, próba eliminacyjna, przeciwciała IgE, reakcja anafilaktyczna, świąd, ukąszenie kleszcza, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zaburzenia motoryczne, zespół aktywacji mastocytów, zespół alfa-gal, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Mietlica pospolita – Właściwości farmakodynamiczne
Mietlica pospolita (Agrostis tenuis) jest kluczowym alergenem w preparacie POLLINEX+Rye, stosowanym w immunoterapii swoistej alergii na pyłki traw. Alergeny mietlicy poddawane są modyfikacji aldehydem glutarowym, co prowadzi do powstania alergoidów adsorbowanych na L-tyrozynie. Proces ten zmniejsza potencjał alergizujący przy zachowaniu immunogenności, co umożliwia modulację odpowiedzi immunologicznej z dominacji typu TH2 na bardziej zrównoważoną odpowiedź TH1/TH2. Immunoterapia opiera się na indukcji swoistych przeciwciał IgG konkurujących z IgE, obniżeniu poziomu IgE oraz ograniczeniu uwalniania mediatorów zapalnych, takich jak histamina, z bazofilów. Standaryzacja preparatu wyrażona w jednostkach standaryzowanych (SU) zapewnia stałą zawartość alergenów i siłę alergizującą w każdej serii produkcyjnej.
aldehyd glutarowy, alergia na pyłki traw, alergiczny nieżyt nosa, alergoidy pyłku, badania kliniczne, bazofile, immunogenność, immunoterapia swoista, jednostki standaryzowane, L-tyrozyna, leczenie podstawowe, leczenie podtrzymujące, mediatory zapalne, metody immunologiczne, mietlica pospolita, modyfikacja alergenów, odpowiedź immunologiczna Th2, odpowiedź TH1/TH2, podwójnie ślepa próba, potencjał alergizujący, procesy immunologiczne, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, właściwości farmakodynamiczne, wyciąg alergenowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Perosall D stężenie „0” – 1 JS/ml, stężenie „1” – 10 JS/ml, stężenie „2” – 100 JS/ml, stężenie „3” – 1000 JS/ml, stężenie „4” – 5000 JS/ml (leczenie podstawowe); stężenie „4” – 5000 JS/ml (leczenie podtrzymujące)
Perosall D jest wskazany do swoistej immunoterapii alergenowej (SIT) u pacjentów dorosłych i dzieci z IgE-zależną alergią na pyłki drzew: olchy (Alnus sp.), brzozy (Betula sp.) oraz leszczyny (Corylus avellana). Kwalifikacja do leczenia wymaga potwierdzenia obecności swoistych przeciwciał IgE oraz dodatniego testu skórnego na alergeny zawarte w preparacie. Produkt dostępny jest w formie roztworu podjęzykowego o stężeniach od 1 JS/ml (stężenie 0) do 5000 JS/ml (stężenie 4), gdzie JS oznacza jednostkę standaryzowaną zapewniającą powtarzalność dawki alergenu. Terapia obejmuje fazę podstawową z rosnącymi stężeniami (10 JS/ml do 5000 JS/ml) oraz fazę podtrzymującą stosującą najwyższe stężenie 5000 JS/ml, co umożliwia stopniowe uodparnianie i utrzymanie tolerancji na alergeny pyłków drzew.
alergeny pyłku drzew, alergia IgE-zależna, alergia na pyłki brzozy, alergolog, działanie niepożądane, immunoterapia, jednostka standaryzowana, leczenie podstawowe, leczenie podtrzymujące, objawy alergiczne, przeciwciała IgE, roztwór podjęzykowy, sezon pylenia, swoista immunoterapia alergenowa, swoiste przeciwciała, test skórny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Catalet T stężenie 1-25 JS/ml, stężenie 2-250 JS/ml, stężenie 3-2500 JS/ml (leczenie podstawowe); stężenie 4-10000 JS/ml (leczenie podtrzymujące)
Lek Catalet T to preparat zawierający alergoidy pyłku traw, stosowany w alergenowej immunoterapii podskórnej. Dawkowanie ustala alergolog na podstawie wywiadu, objawów, testów skórnych i poziomu IgE. Dostępny jest w pięciu stężeniach: 1 (25 JS/ml), 2 (250 JS/ml), 3 (2500 JS/ml), 4 (10000 JS/ml), stosowanych w schematach przedsezonowym i całorocznym. Immunoterapię rozpoczyna się od dawki 0,1-0,5 ml stężenia 1 (2,5-12,5 JS), stopniowo zwiększając dawkę co 7-14 dni do maksymalnej 1 ml stężenia 4 (10000 JS). Leczenie powinno rozpocząć się w okresie bezobjawowym, tak aby dawka podtrzymująca była osiągnięta na 2 tygodnie przed sezonem pylenia traw. W trakcie sezonu dawki są redukowane do 20-40% dawki podtrzymującej, z odstępami 4-tygodniowymi, a po sezonie stopniowo zwiększane co tydzień do dawki pełnej lub najwyższej tolerowanej.
alergoidy, alergolog, ciężkie objawy alergii, dawka maksymalna, dawka podtrzymująca, immunoterapia, immunoterapia alergenowa, łagodne objawy alergii, leczenie podstawowe, leczenie podtrzymujące, miejsce iniekcji, objawy alergiczne, odczulanie całoroczne, odczulanie przedsezonowe, okres bezobjawowy, podanie podskórne, przeciwciała IgE, pyłek traw, reakcja pacjenta, schemat całoroczny, schemat przedsezonowy, schemat terapeutyczny, skórne testy diagnostyczne, umiarkowane objawy alergii, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na roztocza kurzu – Epidemiologia
Alergia na roztocza kurzu domowego (HDM) jest jedną z najczęstszych alergii na świecie, dotykającą około 12% populacji globalnej, z wyższą częstością w krajach rozwiniętych (20-40%, a nawet do 80% w populacjach pediatrycznych). Szczególnie wysoki odsetek uczulenia obserwuje się u pacjentów z astmą (40-85%) oraz atopowym zapaleniem skóry (do 95%). Roztocza Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae są głównymi alergenami, a ich obecność i proliferacja są silnie związane z wilgotnością powietrza powyżej 45% wilgotności względnej (lub 7,0 g/kg wilgotności bezwzględnej). Ekspozycja na alergeny HDM jest kluczowym czynnikiem ryzyka rozwoju i zaostrzenia astmy, alergicznego nieżytu nosa oraz atopowego zapalenia skóry, przy czym wczesne narażenie podnosi poziomy IgE i predysponuje do chorób alergicznych. Diagnostyka opiera się na testach skórnych i oznaczeniu specyficznych IgE, a leczenie obejmuje unikanie alergenów, farmakoterapię oraz immunoterapię alergenową, która może zmniejszyć nasilenie objawów i ryzyko rozwoju astmy.
alergia na roztocza kurzu domowego, alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, astma, astma alergiczna, atopowe zapalenie skóry, Blomia Tropicalis, choroba alergiczna, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, filtr HEPA, immunoglobulina E, immunoterapia alergenowa, nadreaktywność oskrzeli, objawy alergiczne, przeciwciała IgE, reakcja alergiczna, roztocze kurzu domowego, skurcz oskrzeli, test alergiczny, test skórny punktowy - Leksykon substancji czynnych
Mietlica biaława – Wskazania do stosowania
Mietlica biaława (Agrostis alba) jest kluczowym alergenem pyłkowym zawartym w preparacie Perosall T13, stosowanym w swoistej immunoterapii alergenowej (SIT) u pacjentów z IgE-zależną alergią na pyłki traw. Diagnostyka kwalifikująca do terapii wymaga potwierdzenia alergii zarówno testami skórnymi, jak i obecnością swoistych IgE w surowicy. Preparat dostępny jest w formie roztworu podjęzykowego o standaryzowanych stężeniach od 1 JS/ml (stężenie „0”) do 5000 JS/ml (stężenie „4”), co umożliwia stopniowe zwiększanie dawki alergenu podczas fazy wstępnej oraz utrzymanie dawki w fazie podtrzymującej. Terapia jest wskazana u pacjentów dorosłych i dzieci, u których objawy alergiczne nie są wystarczająco kontrolowane farmakologicznie lub którzy nie mogą unikać ekspozycji na pyłki traw.
alergeny pyłków traw, alergia na pyłki traw, alergia pyłkowa, alergolog, faza podtrzymująca, immunoterapia swoista, jednostki standaryzowane, leczenie podtrzymujące, mieszanka alergenowa, mietlica biaława, Perosall T13, przeciwciała IgE, reakcja krzyżowa, roztwór podjęzykowy, swoista immunoterapia alergenowa, testy skórne, tolerancja immunologiczna - Leksykon substancji czynnych
Komosa biała – Wskazania do stosowania
Komosa biała (Chenopodium album) jest istotnym składnikiem mieszanek alergenowych stosowanych w swoistej immunoterapii alergenowej (SIT) u pacjentów z IgE-zależną alergią na pyłki chwastów. Preparaty zawierające komosę białą dostępne są w formie alergoidów (Catalet C) do immunoterapii iniekcyjnej podskórnej oraz alergenów (Perosall C) do immunoterapii podjęzykowej. Immunoterapia jest wskazana u dorosłych oraz dzieci (Catalet C od 6. roku życia, Perosall C bez dolnej granicy wieku). Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest potwierdzenie alergii poprzez testy skórne, oznaczenie swoistych IgE oraz szczegółowy wywiad kliniczny. Schemat leczenia obejmuje fazę indukcji z dawkami stopniowo zwiększanymi do stężenia docelowego 5 000 JS/ml (Catalet C i Perosall C), a następnie fazę podtrzymującą z tym samym stężeniem.
alergeny, alergia IgE-zależna, alergoidy, alergolog, babka lancetowata, bylica, farmakoterapia, faza leczenia podstawowego, faza leczenia podtrzymującego, glikokortykosteroid donosowy, immunoterapia całoroczna, immunoterapia iniekcyjna, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia przedsezonowa, immunoterapia swoista, komosa biała, lek przeciwhistaminowy, mieszanka alergenowa, przeciwciała IgE, pyłki chwastów, reakcja niepożądana, swoista immunoterapia alergenowa, szczaw zwyczajny, testy skórne - Leksykon chorób i schorzeń
Nietolerancja pokarmowa – Diagnostyka i diagnoza
Nietolerancja pokarmowa to stan charakteryzujący się nadwrażliwością organizmu na określone składniki żywności, wynikający z zaburzeń trawienia, bez udziału układu immunologicznego, w odróżnieniu od alergii IgE-zależnej. Objawy, takie jak bóle brzucha, wzdęcia, biegunka, zmęczenie czy wysypki, pojawiają się zwykle kilka godzin po spożyciu problematycznego pokarmu i są proporcjonalne do jego ilości. Diagnostyka opiera się przede wszystkim na szczegółowym wywiadzie, prowadzeniu dzienniczka pokarmowego oraz stosowaniu diety eliminacyjnej trwającej 2-6 tygodni, z późniejszym systematycznym wprowadzaniem podejrzanych produktów. Testy oddechowe (np. na nietolerancję laktozy) oraz badania serologiczne (np. przeciwciała tTG i EMA w celiakii) stanowią ważne narzędzia diagnostyczne, natomiast testy IgG i inne niezwalidowane metody nie są rekomendowane ze względu na brak dowodów naukowych.
alergia pokarmowa, badanie fizykalne, ból brzucha, celiakia, choroba Crohna, choroba trzewna, diaminooksydaza, dieta eliminacyjna, endoskopia górnego odcinka, enzymy trawienne, HLA-DQ2, kolonoskopia, laktoza, mgła mózgowa, nietolerancja FODMAP, nietolerancja fruktozy, nietolerancja glutenu, nietolerancja histaminy, nietolerancja laktozy, nietolerancja pokarmowa, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, reakcja anafilaktyczna, test oddechowy, transglutaminaza tkankowa, układ immunologiczny, wrzodziejące zapalenie jelita, wywiad kliniczny, wzdęcia, zaparcia, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Alergiczny nieżyt nosa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Alergiczny nieżyt nosa (ANN) to immunologiczne zapalenie błony śluzowej nosa, objawiające się przekrwieniem, wodnistym wyciekiem, kichaniem i świądem, które znacząco obniżają jakość życia pacjentów. Choroba dotyka około 20% populacji i często współwystępuje z astmą oraz atopowym zapaleniem skóry. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz w razie potrzeby testach skórnych i oznaczeniu specyficznych IgE. Kluczowe objawy to przekrwienie błony śluzowej nosa, wodnisty wyciek, świąd i kichanie, a także objawy towarzyszące, takie jak kaszel nocny, bóle głowy i zmęczenie. Nieleczony ANN może prowadzić do powikłań, w tym zaostrzenia astmy i zapalenia zatok.
alergia na sierść zwierząt, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, filtry HEPA, glikokortykosteroidy donosowe, hyposmia, immunoterapia alergenowa, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia podskórna, irygacja nosa, katar sienny, leki przeciwhistaminowe, odczulanie, płukanie nosa, przeciwciała IgE, przekrwienie błony śluzowej nosa, roztocza kurzu domowego, saturacja tlenu, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, świąd nosa, testy skórne alergiczne, wodnisty wyciek z nosa, zapalenie spojówek, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na zwierzęta domowe – Epidemiologia
Alergia na zwierzęta domowe dotyka 10-20% populacji światowej, a w USA nawet około 30%, z alergiami na koty występującymi dwukrotnie częściej niż na psy. U osób z astmą, 20-30% ma alergię na psy lub koty, a 30% przypadków astmy przypisuje się alergii na koty. Szczególnie narażone są osoby z zawodowym kontaktem ze zwierzętami, gdzie częstość alergii sięga 10-50%, a astma zawodowa dotyka około 10%. Wzrost częstości alergii na zwierzęta odnotowano w okresie pandemii COVID-19, z istotnym wzrostem uczuleń na koty (5,7% vs 4,1%, p < 0,05) i psy (5,2% vs 1,7%, p < 0,05). Diagnostyka opiera się na testach skórnych, oznaczeniu specyficznych IgE oraz wywiadzie, przy czym alergia na psy jest diagnostycznie bardziej złożona. Alergeny zwierząt są powszechne w środowisku, utrzymują się do 6 miesięcy po usunięciu zwierzęcia i mogą być przenoszone na odzieży, co utrudnia całkowite unikanie ekspozycji.
alergen zwierzęcy, alergia na zwierzęta domowe, alergia zawodowa, alergiczny nieżyt nosa, dekongestant, długo działający beta-agonista, ekspozycja na alergeny, filtr HEPA, immunoterapia, immunoterapia podjęzykowa, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, łupież, modyfikator leukotrienów, predyspozycja genetyczna, przeciwciała IgE, przewlekłe zapalenie dróg oddechowych, reakcja alergiczna, steroid donosowy, test skórny, wywiad medyczny, wziewny kortykosteroid, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Catalet C stężenie 1-25 JS/ml, stężenie 2-250 JS/ml, stężenie 3-2500 JS/ml (leczenie podstawowe); stężenie 4-5000 JS/ml (leczenie podtrzymujące)
Catalet C to zawiesina do wstrzykiwań zawierająca alergoidy pyłków chwastów (Artemisia sp., Chenopodium album, Plantago lanceolata, Rumex acetosa) stosowana w immunoterapii alergenowej. Dawkowanie jest indywidualizowane przez alergologa na podstawie wywiadu, testów skórnych i poziomu swoistych IgE. Preparat dostępny jest w czterech stężeniach: 25 JS/ml, 250 JS/ml, 2500 JS/ml (zestaw do leczenia podstawowego) oraz 5000 JS/ml (leczenie podtrzymujące). Odczulanie rozpoczyna się od niskich dawek (2,5-12,5 JS, 0,1-0,5 ml stężenia 1) z tygodniowymi lub dwutygodniowymi odstępami między dawkami, stopniowo zwiększając do dawki podtrzymującej 5000 JS (1 ml stężenia 4). Immunoterapię należy rozpocząć przed sezonem pylenia, tak aby dawka podtrzymująca była osiągnięta na 2 tygodnie przed początkiem pylenia chwastów. W trakcie sezonu dawki są redukowane (do 20-40% dawki przedsezonowej) z 4-tygodniowymi odstępami, a po sezonie stopniowo zwiększane do dawki podtrzymującej.
alergoidy, alergolog, babka lancetowata, bylica, Catalet C, ciężka alergia, dawka podtrzymująca, immunoterapia, komosa biała, łagodna alergia, objawy alergiczne, odczulanie, odczulanie całoroczne, podanie podskórne, przeciwciała IgE, pyłek chwastów, pylenie chwastów, rozpoczęcie immunoterapii, schemat przedsezonowy, skórne testy diagnostyczne, szczaw zwyczajny, umiarkowana alergia, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Mietlica biaława – Właściwości farmakodynamiczne
Preparat Perosall T13 zawiera standaryzowane alergeny pyłku traw, w tym mietlicy białawej (Agrostis alba), i jest stosowany w immunoterapii alergenowej podjęzykowej. Mechanizm działania opiera się na modulacji odpowiedzi immunologicznej poprzez hamowanie produkcji swoistych przeciwciał IgE oraz stymulację produkcji IgG, co prowadzi do wytworzenia tolerancji na alergen i zmniejszenia objawów alergicznych. Preparat dostępny jest w różnych stężeniach: od 1 JS/ml (stężenie 0) do 5000 JS/ml (stężenie 4), co umożliwia stopniowe zwiększanie dawki podczas terapii, a stężenie 4 (5000 JS/ml) stosowane jest w leczeniu podtrzymującym.
alergeny pyłku traw, dawkowanie alergenu, immunoterapia alergenowa, jednostka standaryzowana, mietlica biaława, modulacja immunologiczna, odpowiedź immunologiczna, profil immunologiczny, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, reakcja alergiczna, roztwór podjęzykowy, standaryzacja alergenów, tolerancja immunologiczna, współwystępowanie uczuleń - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg alergenowy pyłku trawy z tymotki łąkowej – Wskazania do stosowania
Wyciąg alergenowy pyłku trawy z tymotki łąkowej (Phleum pratense) w postaci liofilizatu doustnego (Grazax 75 000 SQ-T) jest wskazany do immunoterapii modyfikującej przebieg alergicznego nieżytu nosa i zapalenia spojówek u pacjentów powyżej 5. roku życia. Terapia ta jest dedykowana zarówno dorosłym, jak i dzieciom, u których potwierdzono nadwrażliwość na pyłki traw za pomocą dodatnich skórnych testów punktowych i/lub obecności swoistych przeciwciał IgE. Preparat zawiera standaryzowany wyciąg alergenowy w dawce 75 000 SQ-T, podawany w formie białego liofilizatu doustnego, co umożliwia wygodne i nieinwazyjne stosowanie w warunkach domowych, minimalizując ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych typowych dla immunoterapii iniekcyjnej.
alergiczny nieżyt nosa, badania diagnostyczne, działanie niepożądane, farmakoterapia objawowa, immunoterapia alergenowa, leczenie modyfikujące, liofilizat doustny, objawy alergii, patofizjologia alergii, przeciwciała IgE, skórne testy punktowe, tabletka podjęzykowa, test serologiczny, uczulenie, wyciąg alergenowy, wyciąg alergenowy pyłku trawy, wywiad kliniczny, zapalenie spojówek - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na orzeszki ziemne – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Alergia na orzeszki ziemne charakteryzuje się wysokim stopniem utrzymywania się objawów, z około 80% pacjentów doświadczających alergii utrzymującej się w wieku dorosłym. Orzeszki ziemne odpowiadają za około 20% przypadków anafilaksji, a spożycie tych alergenów jest przyczyną 59% zgonów z powodu anafilaksji w USA i 19% w Wielkiej Brytanii. Diagnostyka molekularna, w tym komponentowa diagnostyka alergenowa (CRD), umożliwia identyfikację specyficznych komponentów alergenowych związanych z ciężkimi reakcjami, co pozwala na lepsze prognozowanie przebiegu choroby i opracowanie spersonalizowanych planów immunoterapii. Test aktywacji bazofilów (BAT) stanowi mniej inwazyjną alternatywę dla testów prowokacyjnych, co jest istotne w monitorowaniu pacjentów i ocenie rozwoju tolerancji.
alergia na orzeszki ziemne, anafilaksja, ciężka reakcja alergiczna, diagnostyka molekularna, doustny test prowokacyjny, ekspozycja na alergen, immunoterapia alergenowa, komponent alergenowy, przeciwciała IgE, reakcja alergiczna, specyficzne IgE, status alergiczny, test aktywacji bazofilów, test prowokacyjny, test punktowy skóry, wczesna interwencja - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół alfa-gal – Zapobieganie i profilaktyka
Zespół alfa-gal (AGS) to reakcja alergiczna na galaktoza-α-1,3-galaktozę, występującą w mięsie ssaków, indukowana przez ukąszenia kleszczy, zwłaszcza gatunku Lone Star. Profilaktyka opiera się na unikaniu ukąszeń kleszczy poprzez stosowanie odzieży ochronnej, repelentów zawierających minimum 20% DEET, impregnację odzieży permetryną (0,5%) oraz dokładne kontrole ciała i ubrań po ekspozycji. W przypadku rozpoznanego AGS kluczowe jest ścisłe unikanie mięsa ssaków (wołowina, wieprzowina, jagnięcina, dziczyzna, królik, bizon), produktów pochodnych (żelatyna, podroby), a także u 5-20% pacjentów – produktów mlecznych. Zaleca się również unikanie kosmetyków i leków zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego. Pacjenci powinni mieć przy sobie auto-injektor z epinefryną w przypadku ciężkich reakcji oraz stosować leki przeciwhistaminowe przy łagodniejszych objawach.
alfa-gal, antykoagulanty, auto-injektor epinefryny, DEET, desensytyzacja, dieta eliminacyjna, difenhydramina, epinefryna, immunoterapia doustna, kleszcz Lone Star, kortykosteroidy, kromoglikan, leki przeciwhistaminowe, metformina, nadzór epidemiologiczny, nanocząsteczki, omalizumab, permetryna, przeciwciała IgE, reakcja alergiczna, remisja choroby, repelent DEET, test skórny, ukąszenie kleszcza, wstrząs anafilaktyczny, zespół alfa-gal - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Catalet T stężenie 1-25 JS/ml, stężenie 2-250 JS/ml, stężenie 3-2500 JS/ml (leczenie podstawowe); stężenie 4-10000 JS/ml (leczenie podtrzymujące)
Preparat Catalet T, stosowany w immunoterapii alergenowej (ITA), zawiera standaryzowaną mieszankę alergoidów pyłku dziesięciu gatunków traw, modyfikowanych formaldehydem, co zmniejsza ich reaktywność z IgE przy zachowaniu immunogenności. Dostępny jest w formie zawiesiny do wstrzykiwań o stężeniach od 25 JS/ml do 10 000 JS/ml, umożliwiających indywidualne dostosowanie dawki w trakcie leczenia podstawowego i podtrzymującego. Wodorotlenek glinu pełni rolę adiuwanta, wzmacniając odpowiedź immunologiczną poprzez przedłużenie ekspozycji antygenu i stymulację komórek prezentujących antygen.
adiuwant, alergoid, alergoidyzacja, cykl immunoterapii, dawka terapeutyczna, ekspozycja immunologiczna, ekstrakt alergenowy, immunoterapia alergenowa, komórki prezentujące antygen, komórki tuczne, modyfikacja formaldehydem, objawy alergiczne, objawy alergii, odpowiedź immunologiczna, przeciwciała blokujące, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, pyłek traw, reakcja alergiczna natychmiastowa, reaktywność IgE, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na skorupiaki – Epidemiologia
Alergia na skorupiaki dotyka około 2-3% populacji dorosłych, z częstością potwierdzoną medycznie na poziomie 1,2%, natomiast u dzieci wynosi około 1%. Występowanie alergii wykazuje zróżnicowanie geograficzne, z wyższą częstością w Azji (np. 5,12-5,23% u nastolatków na Filipinach i w Singapurze, 12,4% w prowincji Hebei w Chinach) w porównaniu do Europy (0,1-0,3% potwierdzonej alergii). Alergia na skorupiaki częściej dotyczy kobiet dorosłych (3,6% vs 2% u mężczyzn), a u dzieci częściej chłopców. Charakterystyczne jest pojawienie się alergii w wieku dorosłym u około 60% pacjentów, co odróżnia ją od innych alergii pokarmowych. Alergia na skorupiaki jest zwykle trwała, z tylko 46% remisji w ciągu 10 lat, i stanowi jedną z głównych przyczyn anafilaksji pokarmowej, szczególnie w regionach Azji i Pacyfiku oraz u dzieci poniżej 6 roku życia w USA.
alergeny powietrznopochodne, alergia na skorupiaki, alergia pokarmowa, anafilaksja, anafilaksja pokarmowa, anafilaksja wywołana pokarmem, autostrzykawka z epinefryną, component-resolved diagnosis, diagnostyka oparta na komponentach, ekspozycja na alergeny, hemocyjanina, próba prowokacyjna, przeciwciała IgE, reakcja alergiczna, reaktywność krzyżowa, roztocz kurzu domowego, skin prick test, test skórny - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na lateks – Epidemiologia
Alergia na naturalny lateks kauczukowy (NRLA) stanowi istotny problem zdrowia publicznego, szczególnie wśród pracowników ochrony zdrowia oraz pacjentów poddawanych wielokrotnym zabiegom chirurgicznym, zwłaszcza z rozszczepem kręgosłupa. Epidemiologia wskazuje na częstość występowania alergii na lateks na poziomie około 4,3% w populacji ogólnej, 9,7% wśród personelu medycznego oraz 7,2% w grupach podatnych pacjentów. Czynniki ryzyka obejmują wielokrotną ekspozycję na lateks, predyspozycje genetyczne, atopię, a także specyficzne wady rozwojowe. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz testach alergicznych, w tym testach skórnych i oznaczeniu poziomu IgE specyficznych dla lateksu. Wysoka częstość uczulenia (do 30,4% w grupach wysokiego ryzyka) podkreśla konieczność wdrożenia skutecznych strategii nadzoru zdrowotnego i profilaktyki, zwłaszcza w środowiskach medycznych o dużej ekspozycji na lateks.
alergia na lateks, anafilaksja, astma, atopia, choroba zakaźna, histamina, HIV/AIDS, immunoterapia, oddział intensywnej terapii, oddział ratunkowy, przeciwciała, przeciwciała IgE, rękawiczki lateksowe, rozszczep kręgosłupa, sala operacyjna, spina bifida, terapia anty-IgE, test krwi, test skórny punktowy, uczulenie na lateks, wada cewy nerwowej, wrodzona wada serca, zapalenie skóry, zapalenie skóry rąk - Leksykon substancji czynnych
Komosa biała – Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie komosy białej jako składnika alergenowego w immunoterapii alergenowej wymaga indywidualnej kwalifikacji pacjenta przez alergologa, opartej na wywiadzie, ocenie objawów, testach skórnych oraz poziomie swoistych IgE. Dostępne są preparaty podskórne (np. Catalet C) i podjęzykowe (np. Perosall C), stosowane w schematach przedsezonowym i całorocznym. W immunoterapii podskórnej dawki rozpoczynają się od stężenia 1 (25 JS/ml) w objętości 0,1-0,5 ml (2,5-12,5 JS), stopniowo zwiększając do dawki podtrzymującej 5000 JS (1 ml stężenia 4). W okresie pylenia dawki są redukowane do 20-40% ostatniej dawki przedsezonowej, z odstępami 4-tygodniowymi między podaniami, a po sezonie dawki są stopniowo zwiększane. Całkowity czas terapii wynosi 3-5 lat. Preparaty podskórne podaje się głęboko, bez rozcierania miejsca wstrzyknięcia.
alergia, alergoidy, alergolog, dawka podtrzymująca, faza indukcji, faza podtrzymująca, immunoterapia alergenowa, immunoterapia całoroczna, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia podskórna, immunoterapia przedsezonowa, jednostka standaryzowana, komosa biała, mieszanka alergenowa, objawy niepożądane, przeciwciała IgE, pyłek roślinny, reakcja niepożądana, sezon pylenia, skórne testy diagnostyczne - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw covid-19 – Patofizjologia i mechanizm
Pandemia COVID-19 spowodowała szybki rozwój szczepionek opartych na różnych platformach technologicznych, w tym mRNA (Pfizer-BioNTech, Moderna), wektorowych adenowirusowych (Oxford-AstraZeneca, Johnson & Johnson, Sputnik V), podjednostkowych (Novavax) oraz inaktywowanych wirusów. Wszystkie szczepionki mają na celu indukcję odpowiedzi immunologicznej przeciwko białku kolca (S) SARS-CoV-2, kluczowemu w procesie infekcji poprzez wiązanie z receptorem ACE2. Szczepionki mRNA dostarczają syntetyczny mRNA zamknięty w nanocząsteczkach lipidowych, który jest transladowany w cytoplazmie do białka S, indukując silną odpowiedź limfocytów CD8+ i wysokie miana przeciwciał neutralizujących. Szczepionki wektorowe wykorzystują zmodyfikowane adenowirusy do dostarczenia DNA kodującego białko S do jądra komórkowego, co prowadzi do produkcji mRNA i białka S. Szczepionki podjednostkowe zawierają rekombinowane białko S z adiuwantem (Matrix-M), a szczepionki inaktywowane zawierają całe, chemicznie unieczynione cząstki wirusa. Odpowiedź immunologiczna obejmuje zarówno humoralną (przeciwciała neutralizujące i nieneutralizujące), jak i komórkową (limfocyty T CD4+ i CD8+) oraz mechanizmy odporności wrodzonej, co zapewnia ochronę przed zakażeniem i ciężkim przebiegiem COVID-19.
adenowirus, adiuwant, anafilaksja, cytotoksyczność komórkowa, czynnik płytkowy 4, domena wiążąca receptor, glikol polietylenowy, inaktywowany wirus, interferon typu I, komórki NK, komórki plazmatyczne, komórki prezentujące antygen, komórki tuczne, limfocyty B, limfocyty CD4, limfocyty CD8+, małopłytkowość poheparynowa, mRNA, nanocząsteczki lipidowe, odporność humoralna, odpowiedź komórkowa, przeciwciała IgE, przeciwciała neutralizujące, receptor ACE2, szczepionka podjednostkowa, szczepionka wektorowa, wirus SARS-CoV-2, wrodzona odpowiedź immunologiczna, zapalenie mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Kłosówka wełnista – Właściwości farmakodynamiczne
Kłosówka wełnista (Holcus lanatus) jest istotnym składnikiem mieszanek alergenowych stosowanych w swoistej immunoterapii alergenowej (SIT) u pacjentów z alergią pyłkową. Preparaty takie jak Catalet T, Perosall T13 oraz POLLINEX+Rye zawierają alergeny kłosówki w formie modyfikowanych alergoidów, które wykazują zmniejszoną zdolność wiązania IgE przy zachowaniu immunogenności, co poprawia profil bezpieczeństwa terapii. Mechanizm działania SIT opiera się na indukcji tolerancji immunologicznej poprzez hamowanie produkcji swoistych przeciwciał IgE i stymulację produkcji IgG, a także modulację odpowiedzi immunologicznej z przewagi typu TH2 na bardziej zrównoważoną odpowiedź TH1/TH2. W preparatach stosowane są różne adiuwanty, takie jak wodorotlenek glinu w Catalet T oraz L-tyrozyna w POLLINEX+Rye, które wspomagają efekt terapeutyczny. Standaryzacja alergenów odbywa się w jednostkach JS (Catalet T, Perosall T13) lub SU (POLLINEX+Rye), co zapewnia powtarzalność dawki i siłę alergizującą.
aldehyd glutarowy, alergia pyłkowa, alergoid, badanie kliniczne, cykl immunoterapii, dysfagia, ekstrakt alergenowy, immunoterapia swoista, jednostka standaryzowana, kłosówka wełnista, kod ATC, L-tyrozyna, mediatory zapalne, mieszanka alergenowa, odpowiedź immunologiczna Th2, odpowiedź TH1/TH2, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, roztwór podjęzykowy, standaryzacja alergenów, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Wyczyniec łąkowy – Właściwości farmakodynamiczne
Wyczyniec łąkowy (Alopecurus pratensis) jest kluczowym składnikiem standaryzowanych mieszanek alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej (SIT) alergii na pyłki traw, obecnym m.in. w preparatach Catalet T, Perosall T13 oraz POLLINEX+Rye. Mechanizm działania opiera się na modulacji odpowiedzi immunologicznej z dominacji profilu TH2 na bardziej zrównoważony TH1/TH2, co prowadzi do hamowania produkcji swoistych IgE i stymulacji IgG, a także ograniczenia uwalniania mediatorów reakcji alergicznej, takich jak histamina. Preparaty zawierające wyczyniec łąkowy są poddawane modyfikacji chemicznej (formaldehyd w Catalet T, aldehyd glutarowy w POLLINEX+Rye), co zmniejsza ich potencjał alergizujący przy zachowaniu immunogenności, a dodatkowo stosowane są adiuwanty (wodorotlenek glinu lub L-tyrozyna) poprawiające profil bezpieczeństwa i skuteczność terapii. Standaryzacja preparatów odbywa się w jednostkach JS (Catalet T, Perosall T13) lub SU (POLLINEX+Rye), zapewniając powtarzalność dawek i przewidywalność odpowiedzi immunologicznej.
adiuwant, aldehyd glutarowy, alergia na pyłki traw, alergoid, bazofil, formaldehyd, histamina, immunogenność, immunoterapia swoista, komórki tuczne, mediatory reakcji alergicznej, mieszanka alergenowa, odczulanie, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź TH1/TH2, odpowiedź Th2, podwójnie ślepa próba, potencjał alergizujący, profil bezpieczeństwa, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, reakcja alergiczna, siła alergizująca, standaryzacja, tolerancja immunologiczna, wodorotlenek glinu, wyciąg alergenowy, wyczyniec łąkowy - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na roztocza kurzu – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Alergia na roztocza kurzu domowego jest IgE-zależną reakcją typu I na białka zawarte w odchodach i fragmentach ciał roztoczy, które unoszą się w powietrzu i wywołują objawy alergiczne. Objawy obejmują m.in. kichanie, wodnisty wyciek z nosa, świąd, kaszel, zaczerwienienie oczu oraz u osób z astmą – świszczący oddech i duszność. Diagnostyka opiera się na testach skórnych punktowych, oznaczeniu specyficznych IgE w surowicy oraz ocenie błony śluzowej nosa. Leczenie polega na unikaniu alergenów (np. stosowanie pokrowców na materace, pranie pościeli w temperaturze ≥54,4°C, kontrola wilgotności <50%), farmakoterapii (antyhistaminiki, donosowe kortykosteroidy, modyfikatory leukotrienów) oraz immunoterapii alergenowej (SCIT lub SLIT), która indukuje tolerancję i zmniejsza nasilenie objawów po kilku tygodniach do miesięcy terapii.
alergeny roztoczy, alergia na roztocza kurzu, alergiczne zapalenie skóry, alergiczny nieżyt nosa, astma, błona śluzowa nosa, cetyryzyna, donosowe kortykosteroidy, duszność, egzema, filtr HEPA, flutikazon, immunoterapia alergenowa, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia podskórna, irygacja nosa, leki przeciwhistaminowe, modyfikatory leukotrienów, montelukast, przeciwciała IgE, przewlekły stan zapalny, reakcja alergiczna, reakcja IgE-zależna, spływanie wydzieliny zanosowej, świąd nosa, świszczący oddech, test IgE, test skórny punktowy, zapalenie spojówek, zapalenie zatok - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na penicylinę – Patofizjologia i mechanizm
Alergia na penicylinę, choć zgłaszana przez około 10% populacji, jest potwierdzona immunologicznie u mniej niż 1% pacjentów. Mechanizm alergii opiera się na odpowiedzi immunologicznej na determinanty antygenowe powstałe z rozpadu pierścienia beta-laktamowego, które tworzą kompleksy hapten-nośnik. Reakcje alergiczne klasyfikuje się według Gella i Coombsa na typy I-IV, gdzie reakcje typu I (IgE-zależne) są najcięższe i manifestują się anafilaksją, pokrzywką czy obrzękiem naczynioruchowym, pojawiając się zwykle w ciągu 1-6 godzin od ekspozycji. Reakcje typu II-IV obejmują mechanizmy cytotoksyczne, kompleksy immunologiczne oraz reakcje komórkowe T, manifestujące się m.in. niedokrwistością hemolityczną, zapaleniem naczyń czy ciężkimi wysypkami skórnymi (SJS, TEN, DRESS). Ponadto, penicylina może wywoływać reakcje pseudoalergiczne poprzez aktywację układu kontaktowego, bez udziału IgE. Czynniki ryzyka alergii to m.in. podanie parenteralne, wysokie dawki, powtarzane ekspozycje oraz wiek 20-49 lat. Reaktywność krzyżowa między beta-laktamami zależy głównie od podobieństwa łańcuchów bocznych R1, a nie samego pierścienia beta-laktamowego, z częstością reaktywności krzyżowej między penicylinami a cefalosporynami około 3%.
alergia na penicylinę, anafilaksja, antybiotyki beta-laktamowe, cefalosporyny, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, degranulacja komórek tucznych, desensytyzacja, karbapenemy, klasyfikacja Gella i Coombsa, komórki dendrytyczne, kompleksy immunologiczne, limfocyty B, limfocyty T CD4+, mediatory zapalne, mononukleoza zakaźna, nadwrażliwość na penicylinę, niedokrwistość hemolityczna, odpowiedź immunologiczna, penicyloilo-polilizyna, pierścień beta-laktamowy, próba prowokacyjna, przeciwciała, przeciwciała IgE, reakcja nadwrażliwości, reakcja typu I, reakcja typu II, reakcja typu III, reakcja typu IV, reaktywność krzyżowa, szlak RhoA-ROCK, test punktowy, test śródskórny, toksyczna nekroliza naskórka, układ dopełniacza, układ kalikreina-kinina, układ odpornościowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Stokłosa – Właściwości farmakodynamiczne
Stoklosa (Bromus spp.) jest kluczowym alergenem pyłku traw zawartym w preparacie POLLINEX+Rye, stosowanym w swoistej immunoterapii alergenowej. Alergen ten poddawany jest modyfikacji chemicznej za pomocą aldehydu glutarowego, co prowadzi do powstania alergoidu adsorbowanego na L-tyrozynie. Proces ten zmniejsza potencjał alergizujący przy zachowaniu immunogenności, co przekłada się na lepszą tolerancję i skuteczność kliniczną. Standaryzacja wyciągów alergenowych, w tym stoklosy, odbywa się metodami immunologicznymi i biochemicznymi, a siła alergizująca wyrażana jest w jednostkach standaryzowanych (SU). Schemat dawkowania obejmuje leczenie podstawowe z dawkami 600 SU/ml, 1600 SU/ml oraz 4000 SU/ml oraz leczenie podtrzymujące przy stężeniu 4000 SU/ml.
aldehyd glutarowy, alergia na pyłki traw, alergoid, alergoid pyłku traw, bazofil, działanie alergizujące, grupa farmakoterapeutyczna, immunoterapia swoista, jednostka standaryzowana, kod ATC, kontrolowane badanie kliniczne, L-tyrozyna, leczenie podtrzymujące, mediatory zapalne, metody immunologiczne, modulacja odpowiedzi immunologicznej, odpowiedź immunologiczna Th2, podanie podskórne, podwójnie ślepa próba, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, stokłosa, wyciąg alergenowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół alfa-gal – Patofizjologia i mechanizm
Zespół alfa-gal (AGS) to alergia IgE-zależna skierowana przeciwko oligosacharydowi galaktoza-α-1,3-galaktoza (α-Gal), występującemu w tkankach ssaków nie-naczelnych. Uczulenie indukowane jest przez ukąszenia kleszczy (Amblyomma americanum w USA, Ixodes ricinus w Europie), które przenoszą α-Gal wraz ze śliną, wywołując odpowiedź immunologiczną typu Th2 i produkcję specyficznych przeciwciał IgE. Charakterystyczną cechą AGS jest opóźniony początek objawów (3-6 godzin po spożyciu czerwonego mięsa), co wiąże się z wchłanianiem α-Gal w formie glikolipidów i ich transportem w chylomikronach do krążenia. Objawy obejmują pokrzywkę, nudności, ból brzucha, a w 60% przypadków anafilaksję, która może być śmiertelna bez szybkiej interwencji. Diagnostyka opiera się na oznaczeniu specyficznych IgE przeciwko α-Gal w surowicy, gdyż testy skórne są nieskuteczne. Leczenie polega na eliminacji mięsa ssaków i preparatów zawierających α-Gal oraz kontroli objawów alergicznych.
alergia pokarmowa, alfa-1, alfa-gal, anafilaksja, Ascaris lumbricoides, bazofile, cetuksymab, chylomikrony, enzym konwertujący angiotensynę, kleszcz pospolity, kleszcz samotnik, komórki prezentujące antygen, komórki Th2, komórki tuczne, limfocyty B, naczynia limfatyczne, niesteroidowe leki przeciwzapalne, odpowiedź Th2, pokrzywka, prostaglandyna E2, przeciwciała IgE, testy punktowe, układ dopełniacza, wstrząs anafilaktyczny, zespół alfa-gal - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na roztocza kurzu – Leczenie
Alergia na roztocza kurzu domowego (Dermatophagoides farinae i D. pteronyssinus) jest jedną z głównych przyczyn całorocznych objawów alergicznych, w tym alergicznego nieżytu nosa, astmy i zmian skórnych. Podstawą leczenia jest ograniczenie ekspozycji na alergeny poprzez stosowanie nieprzepuszczalnych pokrowców na materace i pościel, pranie w temperaturze ≥60°C, utrzymanie wilgotności poniżej 50%, wymianę dywanów na twarde podłogi oraz używanie odkurzaczy z filtrami HEPA. Farmakoterapia obejmuje doustne i donosowe leki przeciwhistaminowe (np. cetyryzyna, loratadyna), donosowe kortykosteroidy (flutykazon, mometazon), dekongestanty (stosowane krótkotrwale do 3-5 dni), leki blokujące leukotrieny (montelukast) oraz stabilizatory komórek tucznych. Irygacja nosa solą fizjologiczną stanowi uzupełnienie terapii objawowej.
alergiczny nieżyt nosa, astma, atopowe zapalenie skóry, bazofil, dekongestant, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, dupilumab, filtr HEPA, immunoterapia alergenowa, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia podskórna, interleukina-10, irygacja nosa, komórki T regulatorowe, komórki tuczne, kortykosteroid donosowy, kromoglikan sodowy, lek przeciwhistaminowy, leki antyhistaminowe, marsz alergiczny, modyfikator leukotrienów, montelukast, Odactra, przeciwciała IgE, roztocza kurzu domowego, transformujący czynnik wzrostu β - Leksykon substancji czynnych
Tymotka łąkowa – Dawkowanie i sposób podawania
Immunoterapia alergenowa preparatami zawierającymi tymotkę łąkową (Phleum pratense) powinna być prowadzona pod ścisłą kontrolą alergologa, z uwzględnieniem indywidualnego wywiadu, objawów klinicznych oraz wyników testów diagnostycznych (testy skórne, poziom swoistych IgE). Dostępne formy podawania to podskórne (np. Catalet T, Pollinex+Rye) oraz podjęzykowe (Perosall T13), z różnymi schematami dawkowania: przedsezonowym i całorocznym. Preparat Catalet T dostępny jest w stężeniach od 25 JS/ml do 10000 JS/ml, z dawkami początkowymi 0,1-0,5 ml i maksymalną dawką podtrzymującą 1 ml co 14 dni. Schemat całoroczny wymaga redukcji dawki w sezonie pylenia (do 20-40% dawki podtrzymującej) i stopniowego zwiększania po sezonie. Perosall T13 stosuje się podjęzykowo na czczo, z codziennym zwiększaniem dawki kroplowej do dawki podtrzymującej, którą podaje się 2 razy w tygodniu, kończąc terapię 2-3 tygodnie przed sezonem pylenia. Pollinex+Rye podaje się podskórnie w trzech stężeniach (600-4000 SU/ml) z odstępami 7-14 dni w fazie podstawowej i 1-4 tygodni w fazie podtrzymującej, z możliwością modyfikacji dawkowania w zależności od tolerancji i reakcji pacjenta.
alergolog, dawka podtrzymująca, epinefryna, immunoterapia, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia podskórna, leczenie podstawowe, leczenie podtrzymujące, mieszanka alergenów pyłku traw, naczynie krwionośne, objawy alergiczne, Phleum pratense, przeciwciała IgE, reakcja ogólnoustrojowa, roztwór podjęzykowy, schemat całoroczny, schemat przedsezonowy, sezon pylenia traw, test skórny, tymotka łąkowa, wstrząs anafilaktyczny, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na zwierzęta domowe – Leczenie
Alergia na zwierzęta domowe jest reakcją immunologiczną na białka obecne w naskórku, ślinie lub moczu zwierząt, najczęściej na alergeny Fel d 1 (kot) i Can f 1 (pies). Diagnostyka opiera się na wywiadzie, testach skórnych punktowych (prick testy) oraz oznaczeniu swoistych przeciwciał IgE, z możliwością zastosowania diagnostyki komponentowej dla precyzyjnej identyfikacji uczulenia. Przewlekły stan zapalny błon śluzowych nosa może prowadzić do zatkania zatok i zwiększonego ryzyka infekcji bakteryjnych, a u pacjentów z astmą alergia na zwierzęta komplikuje kontrolę objawów i zwiększa ryzyko zaostrzeń. Kompleksowe leczenie obejmuje unikanie ekspozycji na alergeny, farmakoterapię (antyhistaminiki, donosowe kortykosteroidy, dekongestanty, kromoglikan sodowy, modyfikatory leukotrienów) oraz immunoterapię swoistą (SCIT, SLIT, ILIT), która jest jedyną metodą modyfikującą przebieg choroby i może wyeliminować alergię u około 80% pacjentów po 3-5 latach terapii.
alergiczny nieżyt nosa, alergolog immunolog, astma alergiczna, atak astmy, bronchodilator, dekongestant, diagnostyka komponentowa, filtr HEPA, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia podskórna, immunoterapia swoista, kortykosteroid, kortykosteroidy donosowe, kromoglikan sodowy, lek przeciwhistaminowy, modyfikator leukotrienów, przeciwciała IgE, przeciwciało monoklonalne, reakcja immunologiczna, tezepelumab, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na nikiel – Diagnostyka i diagnoza
Alergia na nikiel jest jedną z najczęstszych przyczyn alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, manifestującą się swędzącą wysypką w miejscu kontaktu z metalem. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie klinicznym, uwzględniającym czas wystąpienia objawów, lokalizację zmian oraz potencjalne źródła ekspozycji (biżuteria, monety, okulary, telefony). Złotym standardem diagnostycznym jest test płatkowy z 5% siarczanem niklu (Europa) lub 2,5% (Ameryka Północna), polegający na aplikacji alergenu na skórę przez 48 godzin i ocenie reakcji po 72-96 godzinach. Dodatkowo, w diagnostyce alergii typu IV stosuje się limfocytarny test transformacji (LTT) oraz test proliferacji limfocytów na nikiel (NiLPT) o specyficzności 98% i czułości 68%. W przypadku podejrzenia systemowej alergii na nikiel (SNAS) stosuje się doustny test prowokacyjny (OPT) po 4-6 tygodniach diety niskoniklowej, przeprowadzany metodą podwójnie ślepej próby kontrolowanej placebo (DBPCNC).
alergia na nikiel, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, anafilaksja, atopowe zapalenie skóry, choroby zapalne jelit, doustny test prowokacyjny, kandydoza, kontaktowe zapalenie skóry, opryszczkowe zapalenie jamy ustnej, podwójnie ślepa próba, przeciwciała IgE, reakcja alergiczna, siarczan niklu, stan zapalny, systemowa alergia na nikiel, test płatkowy, test proliferacji limfocytów, test punktowy, test śródskórny, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na penicylinę – Etiologia i przyczyny
Alergia na penicylinę jest wynikiem nadwrażliwości układu immunologicznego, najczęściej mediowanej przez przeciwciała IgE (reakcje typu I) oraz rzadziej przez mechanizmy typu IV. Występuje u mniej niż 1% populacji, mimo że około 10% pacjentów zgłasza taką alergię. Reakcje natychmiastowe mogą prowadzić do anafilaksji (częstość 0,02-0,04%), obrzęku naczynioruchowego i pokrzywki, natomiast reakcje opóźnione obejmują wysypki, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczną nekrolizę naskórka (TEN) oraz DRESS. Diagnostyka opiera się na testach skórnych, które wykrywają obecność przeciwciał IgE, a ich wynik pozwala na bezpieczne wykluczenie lub potwierdzenie alergii. W przypadku potwierdzonej alergii, desensytyzacja umożliwia podanie penicyliny, jednak jest przeciwwskazana w ciężkich reakcjach skórnych. Ryzyko reakcji krzyżowej z cefalosporynami wynosi około 5%, a z karbapenemami około 1%, co wymaga ostrożności przy doborze terapii.
anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, atopia, Clostridioides difficile, czynnik XII, desensytyzacja, erytrodermia, histamina, komórka tuczna, mediator zapalny, MRSA, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, oporność na antybiotyki, pierścień beta-laktamowy, pokrzywka, przeciwciała IgE, reakcja alergiczna, reakcja immunologiczna, reakcja nadwrażliwości, reaktywność krzyżowa, rumień wielopostaciowy, test skórny, test transformacji limfocytów, toksyczna nekroliza naskórka, układ kontaktowy, zakażenie drożdżakowe, zapalenie naczyń, zapalenie nerek, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Miotła zbożowa – Właściwości farmakodynamiczne
Miotła zbożowa (Apera spica venti) jest kluczowym składnikiem mieszanki alergenów pyłku traw w preparacie Perosall T13, stosowanym w immunoterapii alergenowej. Mechanizm działania opiera się na indukcji tolerancji immunologicznej poprzez stopniowe podawanie ekstraktu w dawkach od 1 JS/ml (stężenie „0”) do 5000 JS/ml (stężenie „4”). Proces ten prowadzi do zahamowania produkcji swoistych IgE i stymulacji przeciwciał klasy IgG, co skutkuje zmniejszeniem objawów klinicznych alergii podczas naturalnej ekspozycji na alergen. Immunoterapia modyfikuje odpowiedź limfocytów T, przesuwając profil cytokin z Th2 na Th1 oraz zwiększając aktywność limfocytów T regulatorowych, co potwierdza immunomodulacyjne działanie ekstraktu.
alergeny pyłku traw, Apera spica venti, cytokiny, ekstrakt alergenowy, immunomodulacja, immunoterapia alergenowa, jednostki standaryzowane, limfocyty T, limfocyty T regulatorowe, limfocyty Th, mieszanka alergenowa, miotła zbożowa, objawy alergii, odpowiedź immunologiczna, Perosall T13, podanie podjęzykowe, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, reakcja alergiczna, śluzówka jamy ustnej, tolerancja immunologiczna - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na pszenicę – Diagnostyka i diagnoza
Alergia na pszenicę to immunologiczna reakcja organizmu na białka pszenicy, obejmująca mechanizmy zależne i niezależne od IgE. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, testach skórnych (SPT), oznaczeniu specyficznych przeciwciał IgE oraz prowokacjach pokarmowych, które pozostają złotym standardem. Testy skórne i serologiczne charakteryzują się niską swoistością, a poziomy IgE specyficzne dla pszenicy nie korelują jednoznacznie z kliniczną alergią, co wymaga interpretacji wyników w kontekście objawów. Nowoczesne metody diagnostyczne, takie jak diagnostyka molekularna (CRD) i testy aktywacji bazofilów (BAT), umożliwiają precyzyjne rozróżnienie alergii na poszczególne komponenty pszenicy, np. omega-5 gliadynę (Tri a 19), istotną w anafilaksji indukowanej wysiłkiem zależnej od pszenicy (WDEIA). Różnicowanie alergii na pszenicę od celiakii i nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten jest kluczowe, ze względu na odmienny patomechanizm i metody diagnostyczne (np. anty-tTG IgA w celiakii).
alergia pokarmowa, alergiczny nieżyt nosa, anafilaksja, anafilaksja indukowana wysiłkiem, astma piekarzy, badania krwi, białe krwinki, celiakia, diagnostyka komponentowa, diagnostyka molekularna, dieta eliminacyjna, immunoglobulina E, immunoterapia doustna, immunoterapia podjęzykowa, jelito cienkie, kosmki jelitowe, limfocyty T pomocnicze, nieceliakalna nadwrażliwość na gluten, omega-5 gliadyna, prowokacja pokarmowa, przeciwciała IgE, reakcja immunologiczna, skin prick test, skurcz żołądka, test aktywacji bazofilów, test prowokacji oskrzelowej, test skórny, transglutaminaza tkankowa, wysypka skórna, wywiad medyczny - Leksykon substancji czynnych
Bylica – Właściwości farmakodynamiczne
Bylica (Artemisia sp.) jest kluczowym składnikiem ekstraktów alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej, klasyfikowanych w grupie ATC V01AA. Preparaty takie jak Catalet C (zawiesina do wstrzykiwań zawierająca alergoidy bylicy w stężeniach 25, 250, 2500 JS/ml w leczeniu podstawowym oraz 5000 JS/ml w leczeniu podtrzymującym) oraz Perosall C (roztwór podjęzykowy z natywnymi alergenami bylicy w stężeniach 1, 10, 100, 1000, 5000 JS/ml w leczeniu podstawowym i 5000 JS/ml w podtrzymującym) indukują tolerancję immunologiczną poprzez hamowanie produkcji swoistych IgE i stymulację syntezy przeciwciał IgG blokujących. Catalet C zawiera alergoidy formaldehydowo modyfikowane, co zmniejsza alergenowość i zwiększa bezpieczeństwo terapii, wspomagane przez adiuwant wodorotlenek glinu, natomiast Perosall C dostarcza alergeny w formie natywnej, co wpływa na dynamikę odpowiedzi immunologicznej i profil farmakodynamiczny.
adiuwant, alergeny pyłków chwastów, alergoid, badanie kontrolowane placebo, bylica, dawkowanie alergenu, efekt immunomodulacyjny, ekstrakt alergenowy, immunoterapia alergenowa, immunoterapia swoista, indukcja tolerancji immunologicznej, iniekcja, jednostka standaryzowana, mieszanka alergenowa, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź Th1-zależna, odpowiedź Th2-zależna, podanie podjęzykowe, prezentacja antygenów, przeciwciała blokujące, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, tolerancja immunologiczna, wodorotlenek glinu - Leksykon chorób i schorzeń
Alergiczny nieżyt nosa – Epidemiologia
Alergiczny nieżyt nosa (ANN) jest jednym z najczęstszych przewlekłych schorzeń alergicznych na świecie, z częstością występowania szacowaną na 10-30% populacji globalnej, przy wyraźnych różnicach geograficznych i demograficznych. W USA dotyczy około 7,5% dorosłych (17,6 mln) i 9% dzieci (6,6 mln), natomiast w Europie częstość waha się od 10 do 41% u dorosłych. Choroba najczęściej rozwija się przed 20. rokiem życia, z szczytem zachorowań w drugiej do czwartej dekadzie życia. Występuje charakterystyczna zmiana częstości występowania w zależności od płci – u chłopców przed okresem dojrzewania (stosunek męsko-żeński 1,21), a u kobiet po okresie dojrzewania (stosunek 0,90). Do głównych czynników ryzyka należą wywiad rodzinny atopii, obecność swoistych IgE, ekspozycja na zanieczyszczenia powietrza, dym tytoniowy, a także czynniki socjoekonomiczne i środowiskowe, takie jak zamieszkiwanie w obszarach miejskich czy wyższy status społeczno-ekonomiczny. Uczulenie na roztocze kurzu domowego, alergeny zwierząt domowych, pyłki roślin i grzyby stanowi kluczowy element patogenezy ANN.
alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, anafilaksja, astma, atopia, atopowe zapalenie skóry, choroba alergiczna, cząstki stałe, dym tytoniowy, dysfunkcja trąbki Eustachiusza, hipoteza higieniczna, katar sienny, polipy nosa, przeciwciała IgE, pyłki roślin, roztocze kurzu domowego, wielochorobowość, zanieczyszczenie powietrza, zaostrzenie astmy, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok - Leksykon substancji czynnych
Alergoid olchy – Dawkowanie i sposób podawania
Immunoterapia alergenowa z zastosowaniem alergoidu olchy (Alnus sp.) w preparacie Catalet D powinna być prowadzona przez specjalistę alergologa, z kwalifikacją pacjenta opartą na wywiadzie, testach skórnych i poziomie swoistych IgE. Terapia może być realizowana według schematu przedsezonowego lub całorocznego. W schemacie przedsezonowym dawki rozpoczynają się od 0,1 ml (2,5 JS) lub 0,5 ml (12,5 JS) stężenia 1 (25 JS/ml), z progresją przez stężenia 2 (250 JS/ml), 3 (2500 JS/ml) do stężenia 4 (5000 JS/ml), gdzie dawka podtrzymująca wynosi 1 ml (5000 JS). Immunoterapię należy rozpocząć w fazie bezobjawowej, co najmniej 2 tygodnie przed sezonem pylenia olchy, z odstępami między dawkami 7-14 dni w zależności od stężenia i nasilenia objawów alergicznych. Maksymalna dawka nie powinna przekraczać 1 ml stężenia 4 (5000 JS), a dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane do tolerancji pacjenta.
alergoid olchy, alergoidy pyłku drzew, alergolog, brzoza, dawka podtrzymująca, immunoterapia, immunoterapia alergenowa, immunoterapia całoroczna, immunoterapia przedsezonowa, iniekcja podskórna, jednostki standaryzowane, leczenie podtrzymujące, leszczyna pospolita, objawy alergiczne, przeciwciała IgE, sezon pylenia, skórne testy diagnostyczne - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół alfa-gal – Etiologia i przyczyny
Zespół alfa-gal (AGS) to alergia IgE-zależna na galaktozę-α-1,3-galaktozę (alfa-gal), cukier obecny w tkankach ssaków z wyjątkiem naczelnych, indukowana ukąszeniami kleszczy, głównie Amblyomma americanum w USA, ale także Ixodes ricinus w Europie, Ixodes holocyclus w Australii i Haemaphysalis longicornis w Azji. Ukąszenie kleszcza wprowadza alfa-gal do krwiobiegu, co u predysponowanych osób wywołuje produkcję przeciwciał IgE specyficznych dla alfa-gal (próg diagnostyczny ≥0,1 kU/L). Charakterystyczne jest opóźnienie reakcji alergicznej 2-6 godzin po spożyciu mięsa ssaków, co odróżnia AGS od typowych alergii pokarmowych. Mechanizmy immunologiczne obejmują prezentację antygenu alfa-gal w kontekście odpowiedzi Th2 oraz wpływ prostaglandyny E2 na zmianę klasy przeciwciał. Czynniki ryzyka to ekspozycja na kleszcze (aktywności outdoorowe, zamieszkanie na obszarach wiejskich, posiadanie zwierząt), a także grupa krwi B, która zmniejsza ryzyko rozwoju choroby poprzez tolerancję immunologiczną na alfa-gal. Wysokie miana IgE korelują z liczbą i świeżością ukąszeń.
3-galaktoza, alergia na czerwone mięso, alergia na mięso ssaków, alergia pokarmowa, Anaplasma phagocytophilum, galaktoza-α-1, gruczoł ślinowy, Ixodes ricinus, kleszcz czarnonogi, kleszcz samotnik, odporność immunologiczna, odpowiedź Th2, opóźniona reakcja alergiczna, prostaglandyna E2, przeciwciała IgE, przeciwciała IgM i IgG, przepuszczalność jelitowa, reakcja alergiczna, translokacja jelitowa, ukąszenie kleszcza, uwalnianie histaminy, zespół alfa-gal, zmienność międzyosobnicza - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na pleśń – Objawy
Alergia na pleśń stanowi nadwrażliwą reakcję immunologiczną na zarodniki pleśni, dotykającą 3-10% populacji. Objawy obejmują przede wszystkim górne drogi oddechowe (kichanie, wodnisty lub zatkany nos, przewlekły kaszel, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, świszczący oddech, ból gardła, chrypka), a także zmiany okulistyczne (świąd, pieczenie, łzawienie, zaczerwienienie, obrzęk, fotofobia) oraz skórne (suchość, łuszczenie, wysypka, pokrzywka, świąd). U pacjentów z astmą ekspozycja na pleśń może prowadzić do zaostrzenia objawów astmatycznych, w tym kaszlu, świszczącego oddechu, duszności i uczucia ucisku w klatce piersiowej. Rzadkie, ale poważne powikłania to alergiczne zapalenie oskrzelowo-płucne o etiologii grzybiczej (ABPA), alergiczne zapalenie zatok oraz reakcje anafilaktyczne. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym, testach skórnych oraz oznaczeniu poziomu IgE specyficznego dla pleśni.
ABPA, alergia na pleśń, alergiczne zapalenie zatok, anafilaksja, czarna pleśń, dekongestanty, duszność, fotofobia, immunoterapia, kortykosteroidy donosowe, leki przeciwgrzybicze, leki przeciwhistaminowe, leki przeciwleukotrienowe, łzawienie oczu, montelukast, mykotoksyny, pokrzywka, przeciwciała IgE, przekrwienie błony śluzowej nosa, przewlekłe zapalenie zatok, przewlekły kaszel, reakcja zapalna, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, świąd skóry, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, układ odpornościowy, zaczerwienienie oczu, zaostrzenie astmy, zapalenie płuc z nadwrażliwości, zarodniki pleśni - Leksykon chorób i schorzeń
Obwodzenie – Patofizjologia i mechanizm
Obrzęk naczynioruchowy (angioedema) to samoograniczający się obrzęk skóry lub błon śluzowych, wynikający z zwiększonej przepuszczalności naczyń krwionośnych i przesączania płynu do przestrzeni śródmiąższowej. Patofizjologicznie dzieli się na obrzęk zależny od histaminy (ok. 90% ostrych przypadków), związany z aktywacją komórek tucznych i bazofilów oraz uwalnianiem mediatorów takich jak histamina, leukotrieny, prostaglandyny i cytokiny, oraz obrzęk zależny od bradykininy, który nie współwystępuje z pokrzywką i jest oporny na leczenie przeciwhistaminowe. Mechanizmy bradykininergiczne obejmują wrodzony obrzęk naczynioruchowy (HAE) spowodowany mutacjami w genie SERPING1 prowadzącymi do niedoboru lub dysfunkcji inhibitora C1 esterazy (C1-INH), nabyty niedobór C1-INH związany z chorobami limfoproliferacyjnymi lub autoimmunologicznymi oraz obrzęk indukowany inhibitorami ACE, które hamują degradację bradykininy, powodując jej akumulację i zwiększoną przepuszczalność naczyń.
gen SERPING1, immunoglobulina E, inhibitor C1-esterazy, inhibitor kalikreiny osoczowej, inhibitor konwertazy angiotensyny, komórki tuczne, kwas traneksamowy, lek antyfibrynolityczny, lek przeciwhistaminowy, leukotrieny, mediatory zapalne, nabyty obrzęk naczynioruchowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, plazmina, prostaglandyny, przeciwciała IgE, przepuszczalność naczyń krwionośnych, przestrzeń śródmiąższowa, układ fibrynolizy, układ kontaktowy, układ krzepnięcia - Leksykon chorób i schorzeń
Niealergiczny nieżyt nosa – Epidemiologia
Niealergiczny nieżyt nosa (NAR) jest powszechnym schorzeniem dotykającym od 7% do 28% populacji ogólnej, co przekłada się na ponad 200 milionów osób na świecie, w tym 19-30 milionów w USA. Wśród pacjentów z objawami nieżytu nosa, NAR stanowi od 15,7% do 89% przypadków, a współwystępowanie z alergicznym nieżytem nosa (mieszany nieżyt nosa) dotyczy 44-87% chorych. Typowy wiek wystąpienia NAR to 30-60 lat, z wyraźną przewagą kobiet (58-71%). Fenotypy NAR obejmują m.in. nieżyt nosa polekowy, hormonalny, zawodowy, idiopatyczny oraz lokalny alergiczny nieżyt nosa (LAR), który może stanowić ponad 40% przypadków diagnozowanych jako NAR. Diagnostyka opiera się na wykluczeniu alergicznego podłoża poprzez negatywne testy IgE, co komplikuje epidemiologię i klasyfikację choroby.
alergiczny nieżyt nosa, astma, atroficzny nieżyt nosa, bezdech senny, choroba autoimmunologiczna, lokalny alergiczny nieżyt nosa, mieszany nieżyt nosa, naczynioruchowy nieżyt nosa, niealergiczny nieżyt nosa, nieżyt nosa, nieżyt nosa hormonalny, nieżyt nosa polekowy, nieżyt nosa smakowy, nieżyt nosa zawodowy, przeciwciała IgE, rhinitis medicamentosa, test serologiczny, test skórny, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok - Leksykon chorób i schorzeń
Anafilaksja – Diagnostyka i diagnoza
Anafilaksja to ostra, wielonarządowa reakcja alergiczna rozwijająca się w ciągu minut do kilku godzin po ekspozycji na alergen, zagrażająca życiu poprzez ryzyko niedrożności dróg oddechowych i zapaści naczyniowej. Rozpoznanie jest przede wszystkim kliniczne, oparte na trzech kryteriach diagnostycznych: 1) ostry początek z zajęciem skóry i objawami niewydolności oddechowej lub hipotensji, 2) wystąpienie dwóch lub więcej objawów (skórnych, oddechowych, krążeniowych, żołądkowo-jelitowych) po ekspozycji na alergen, 3) szybki spadek ciśnienia krwi o ≥30% u dorosłych lub wartości niskie dla wieku u dzieci. Objawy obejmują pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, duszność, stridor, hipotonię, tachykardię, bóle brzucha i wymioty. Badania laboratoryjne, takie jak pomiar tryptazy (wzrost w 1-2 godziny, utrzymujący się do 6 godzin), histaminy i jej metabolitów, mają ograniczoną czułość i służą głównie potwierdzeniu diagnozy w niejednoznacznych przypadkach.
adrenalina, anafilaksja idiopatyczna, anafilaksja wysiłkowa, autostrzykawka z adrenaliną, degranulacja komórek tucznych, diagnostyka molekularna, ekspozycja na alergen, hipotensja, histamina, identyfikator medyczny, komórka tuczna, niedrożność dróg oddechowych, obrzęk dróg oddechowych, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, próba prowokacyjna, przeciwciała IgE, reakcja alergiczna systemowa, reakcja anafilaktyczna, sinica, skurcz oskrzeli, stan zagrażający życiu, stridor, świszczący oddech, test aktywacji bazofilów, test aktywacji komórek tucznych, test skórny, tryptaza - Leksykon substancji czynnych
Szczaw zwyczajny – Dawkowanie i sposób podawania
Szczaw zwyczajny (Rumex acetosa) jest składnikiem mieszanek alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej u pacjentów uczulonych na pyłki chwastów. Preparaty zawierające szczaw zwyczajny dostępne są w formie zawiesiny do wstrzykiwań (Catalet C) oraz roztworu podjęzykowego (Perosall C), o stężeniach od 1 JS/ml do 5000 JS/ml, stosowanych w leczeniu podstawowym i podtrzymującym. Immunoterapia powinna być prowadzona przez alergologa, rozpoczynana przed sezonem pylenia, z dawkami stopniowo zwiększanymi do maksymalnej tolerowanej dawki 5000 JS (1 ml). Schemat dawkowania uwzględnia różne nasilenie objawów alergicznych oraz odpowiednie odstępy między dawkami (7-14 dni w fazie budowania dawki, 4 tygodnie w fazie podtrzymującej). W trakcie sezonu pylenia dawki są redukowane (20-40% dawki podtrzymującej), a po sezonie stopniowo zwiększane do dawki podtrzymującej.
alergoidy, alergolog, dawka podtrzymująca, dawkowanie preparatów, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia swoista, indywidualizacja leczenia, iniekcja, leczenie podstawowe, leczenie podtrzymujące, nadwrażliwość pacjenta, objawy alergiczne, objawy niepożądane, okres bezobjawowy, okres pylenia, podanie podjęzykowe, preparaty alergenowe, przeciwciała IgE, pyłki chwastów, reakcja pacjenta, roztwór podjęzykowy, schemat całoroczny, schemat przedsezonowy, skórne testy diagnostyczne, szczaw zwyczajny, uczulenie na pyłki, zawiesina do wstrzykiwań, zwiększanie dawki - Leksykon substancji czynnych
Alergoid brzozy – Dawkowanie i sposób podawania
Immunoterapia alergenowa z wykorzystaniem alergoidów brzozy (preparat Catalet D) powinna być prowadzona pod ścisłą kontrolą alergologa, z kwalifikacją pacjenta na podstawie wywiadu, testów skórnych i oznaczenia swoistych IgE. Preparat dostępny jest w czterech stężeniach: 25 JS/ml, 250 JS/ml, 2500 JS/ml oraz 5000 JS/ml, stosowanych odpowiednio w leczeniu podstawowym i podtrzymującym. Schemat przedsezonowy wymaga rozpoczęcia terapii w okresie bezobjawowym, tak aby dawka podtrzymująca 5000 JS (1 ml stężenia 4) została osiągnięta na około 2 tygodnie przed sezonem pylenia. Dawkowanie jest dostosowane do nasilenia objawów alergicznych, z odstępami między dawkami wynoszącymi 7-14 dni w trakcie budowania dawki, a maksymalna dawka nie powinna przekraczać 1 ml stężenia 4 (5000 JS). Podawanie odbywa się głęboko podskórnie, bez rozcierania miejsca iniekcji.
alergoidy brzozy, alergolog, Catalet D, ciężkie objawy alergii, dawka maksymalna, dawka podtrzymująca, immunoterapia alergenowa, immunoterapia całoroczna, iniekcja, łagodne objawy alergii, leczenie podstawowe, leczenie podtrzymujące, objawy alergiczne, okres bezobjawowy, podanie podskórne, przeciwciała IgE, pyłek brzozy, schemat całoroczny, schemat immunoterapii, schemat przedsezonowy, sezon pylenia drzew, skórne testy diagnostyczne, stężenie preparatu, umiarkowane objawy alergii - Leksykon chorób i schorzeń
Astma dziecięca – Patofizjologia i mechanizm
Astma dziecięca to heterogenna choroba zapalna dróg oddechowych, charakteryzująca się zmiennym ograniczeniem przepływu powietrza oraz objawami takimi jak świszczący oddech, kaszel i duszność. Patogeneza opiera się głównie na zapaleniu typu 2, gdzie limfocyty Th2 wydzielają cytokiny IL-4, IL-5 i IL-13, odpowiedzialne za produkcję IgE, rekrutację eozynofilów oraz nadprodukcję śluzu i skurcz oskrzeli. Proces zapalny przebiega w fazie sensytyzacji i ponownego kontaktu z alergenem, aktywując komórki tuczne i uwalniając mediatory takie jak histamina i leukotrieny. Nabłonek dróg oddechowych odgrywa kluczową rolę w inicjacji i podtrzymywaniu zapalenia, produkując cytokiny TSLP, IL-25 i IL-33, które aktywują wrodzone komórki limfoidalne typu 2 (ILC2). Nadreaktywność oskrzeli (BHR) i przebudowa dróg oddechowych, obejmująca przerost mięśni gładkich, zwłóknienie podnabłonkowe i hiperplazję komórek śluzowych, prowadzą do częściowo nieodwracalnego ograniczenia przepływu powietrza, szczególnie w ciężkiej, nieleczonej astmie.
astma alergiczna, atopia, cytokiny prozapalne, degranulacja, dupilumab, dysbioza mikrobioty, eozynofil, hiperplazja komórek kubkowych, hiperplazja mięśni gładkich, hipoteza higieniczna, histamina, interleukina-4, komórki dendrytyczne, komórki prezentujące antygen, komórki tuczne, limfocyty Th2, limfopoetyna zrębu grasicy, mikroRNA, nabłonek dróg oddechowych, nadprodukcja śluzu, nadreaktywność oskrzeli, płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe, prostaglandyna D2, przebudowa dróg oddechowych, przeciwciała IgE, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, skurcz oskrzeli, wirus RSV, zanieczyszczenie powietrza, zapalenie eozynofilowe, zapalenie typu 2, zwłóknienie podnabłonkowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Catalet D stężenie 1-25 JS/ml, stęźenie 2-250 JS/ml, stężenie 3-2500 JS/ml (leczenie podstawowe); stężenie 4-5000 JS/ml (leczenie podtrzymujące)
Catalet D to zawiesina do wstrzykiwań zawierająca alergoidy pyłku drzew olchy (Alnus sp.), brzozy (Betula sp.) i leszczyny pospolitej (Corylus avellana), stosowana w swoistej immunoterapii alergii. Produkt dostępny jest w czterech stężeniach: 25 JS/ml, 250 JS/ml, 2500 JS/ml oraz 5000 JS/ml, z których trzy pierwsze służą do leczenia wstępnego, a czwarte do leczenia podtrzymującego. Immunoterapię należy rozpocząć przed sezonem pylenia, osiągając dawkę podtrzymującą 5000 JS (1 ml stężenia 4) co najmniej na 2 tygodnie przed początkiem pylenia. Dawkowanie i schemat leczenia (przedsezonowy lub całoroczny) ustala alergolog na podstawie wywiadu, testów skórnych i poziomu swoistych IgE. W trakcie sezonu pylenia dawki są redukowane do 20-40% dawki wyjściowej, a odstępy między podaniami wynoszą 4 tygodnie. Po sezonie dawki stopniowo zwiększa się w odstępach tygodniowych do dawki podtrzymującej.
alergoidy pyłku drzew, alergolog, brzoza, ciężkie objawy alergii, dawka podtrzymująca, immunoterapia swoista, łagodne objawy alergii, leszczyna pospolita, miejsce iniekcji, objawy alergiczne, odczulanie, okres bezobjawowy, olcha, podanie podskórne, przeciwciała IgE, pylenie drzew, reakcja indywidualna, schemat całoroczny, schemat przedsezonowy, skórne testy diagnostyczne, umiarkowane objawy alergii, zawiesina do wstrzykiwań