filamentowa hemaglutynina
Filamentowa hemaglutynina (FHA) to główne białko adhezyjne bakterii Bordetella pertussis, patogenu odpowiedzialnego za krztusiec (koklusz). Jest to duże białko o masie około 220 kDa, które odgrywa kluczową rolę w początkowym etapie zakażenia, umożliwiając bakteriom przyleganie do nabłonka dróg oddechowych.
FHA wiąże się z receptorami na powierzchni komórek nabłonkowych, makrofagów i innych komórek układu odpornościowego, co umożliwia kolonizację dróg oddechowych. Białko to rozpoznaje różne struktury komórkowe, w tym integryny, glikoproteiny i heparany siarczanowe, co zapewnia wszechstronność w procesie adhezji do różnych typów komórek.
Z klinicznego punktu widzenia, filamentowa hemaglutynina jest ważnym antygenem stosowanym w bezkomórkowych szczepionkach przeciw krztuścowi. Indukuje ona silną odpowiedź immunologiczną i jest jednym z głównych komponentów większości nowoczesnych szczepionek bezkomórkowych. Przeciwciała skierowane przeciwko FHA pomagają w neutralizacji bakterii i zapobieganiu ich adhezji do komórek gospodarza.
Badania nad strukturą i funkcją FHA są istotne dla lepszego zrozumienia patogenezy krztuśca oraz doskonalenia strategii profilaktycznych i terapeutycznych przeciwko tej chorobie, która nadal stanowi globalne zagrożenie dla zdrowia publicznego, szczególnie u niemowląt.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Kaszel – Patofizjologia i mechanizm
Kaszel jest złożonym odruchem obronnym, który obejmuje trzy fazy: wdechową (głęboki wdech około 2,5 l powietrza), kompresji (zamknięcie nagłośni i strun głosowych oraz wzrost ciśnienia wewnątrz klatki piersiowej do 100-300 mm Hg bez ruchu powietrza) oraz wydechową (nagłe otwarcie głośni i szybki przepływ powietrza z prędkością do 75-100 mph, co odpowiada około 12 l/sek). Mechanizm ten umożliwia skuteczne oczyszczanie dróg oddechowych z wydzieliny i ciał obcych. Odruch kaszlowy inicjowany jest przez różne typy receptorów kaszlowych (RARs, SARs, nocyceptory na włóknach C) rozmieszczonych w drogach oddechowych oraz innych strukturach, a jego droga aferentna przebiega głównie przez nerw błędny do ośrodka kaszlu w rdzeniu przedłużonym. Zaburzenia regulacji tego odruchu mogą prowadzić do przewlekłego kaszlu i zespołu nadwrażliwości na kaszel, charakteryzującego się nadreaktywnością na bodźce o niskim natężeniu (hipertussywność i allotussywność). Patogeneza tego zespołu obejmuje uwrażliwienie obwodowe i centralne, w tym neurozapalne mechanizmy aktywujące mikroglej i astrocyty, co prowadzi do plastyczności neuronów OUN.
antagoniści receptora angiotensyny II, astma kaszlowa, bradykinina, ciśnienie wewnątrzopłucnowe, filamentowa hemaglutynina, kaszel astmatyczny, mięśnie międzyżebrowe, odruch obronny, omdlenie kaszlowe, ośrodek kaszlu, ośrodkowy układ nerwowy, rdzeń przedłużony, rhinowirus, tracheostomia, uwrażliwienie centralne, zapalenie eozynofilowe, zespół nadwrażliwości na kaszel - Leksykon chorób i schorzeń
Czkawka – Patofizjologia i mechanizm
Krztusiec (pertussis) jest wysoce zakaźną chorobą układu oddechowego wywoływaną przez Bordetella pertussis, gram-ujemną pałeczkę tlenową, która kolonizuje wyłącznie ludzi. Patogeneza opiera się na adhezji bakterii do urzęsionego nabłonka dróg oddechowych za pomocą filamentowej hemaglutyniny (FHA) i pertaktyny (PRN), a także na produkcji licznych czynników zjadliwości, w tym toksyny krztuścowej (PT), cyklazy adenylowej (ACT), toksyny cytotrachealnej (TCT) i lipooligosacharydu (LOS). PT katalizuje ADP-rybozylację białek G, co prowadzi do zwiększenia wewnątrzkomórkowego stężenia cAMP i zaburzeń funkcji immunologicznych, takich jak limfocytoza i hipoglikemia. TCT powoduje śmierć urzęsionych komórek nabłonka, co upośledza mechanizm oczyszczania dróg oddechowych i przyczynia się do charakterystycznego napadowego kaszlu. ACT hamuje fagocytozę i indukuje apoptozę fagocytów, co sprzyja przetrwaniu bakterii. Bakterie wywołują miejscowy przerost tkanki limfoidalnej, zapalenie i naciek leukocytarny w drogach oddechowych, prowadząc do niedodmy, rozedmy i ropno-krwawego wysięku, który upośledza drogi oddechowe, szczególnie u niemowląt.
Bordetella parapertussis, Bordetella pertussis, cyklaza adenylowa, filamentowa hemaglutynina, fimbrie, interferon gamma, komórki dendrytyczne, komórki T pomocnicze, krztusiec, lipooligosacharyd, makrofagi pęcherzykowe, nabłonek oddechowy, napadowy kaszel, niedodma, rzęski nabłonka, szczepienie przeciw krztuścowi, toksyna dermonekrotyczna, toksyna krztuścowa, zapalenie oskrzelików