działanie rakotwórcze paracetamolu
Paracetamol (acetaminofen) to jeden z najpowszechniej stosowanych leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych na świecie. Przez długi czas był uważany za relatywnie bezpieczny w porównaniu do niesteroidowych leków przeciwzapalnych, szczególnie w kontekście działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego.
W ostatnich latach pojawiły się jednak badania sugerujące potencjalne działanie rakotwórcze paracetamolu, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek. Mechanizm tego działania może być związany z tworzeniem reaktywnych metabolitów, szczególnie N-acetylo-p-benzochinonominy (NAPQI), która w warunkach przekroczenia możliwości detoksykacyjnych wątroby może prowadzić do uszkodzenia DNA i stresu oksydacyjnego.
Niektóre badania epidemiologiczne wykazały korelacje między długotrwałym stosowaniem paracetamolu a zwiększonym ryzykiem rozwoju nowotworów układu moczowego, krwi oraz przewodu pokarmowego. Jednakże wyniki tych badań nie są jednoznaczne i często nie uwzględniają wszystkich czynników zakłócających, takich jak przyczyna stosowania leku czy współistniejące choroby.
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) nie klasyfikuje obecnie paracetamolu jako czynnika rakotwórczego dla ludzi. Klinicyści powinni jednak zawsze rozważać stosunek korzyści do ryzyka, zalecając stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, szczególnie u pacjentów wymagających długotrwałej terapii przeciwbólowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Efferalgan Codeine 500 mg + 30 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Efferalgan Codeine obejmują analizę toksyczności, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję obu substancji czynnych: paracetamolu i kodeiny fosforanu półwodnego. Dwuletnie badania na szczurach i myszach wykazały brak rakotwórczości paracetamolu u samców szczurów i myszy obu płci przy stężeniach 0, 600, 3000 oraz 6000 ppm, natomiast u samic szczurów zaobserwowano niejednoznaczne oznaki zwiększonego występowania białaczki z komórek jednojądrzastych. Genotoksyczność paracetamolu pojawia się jedynie przy dawkach przekraczających zalecane limity terapeutyczne, związanych z toksycznością wątroby i szpiku kostnego, natomiast dawki terapeutyczne nie osiągają progu działania genotoksycznego. Brak jest dowodów na rakotwórczość paracetamolu przy dawkach nieszkodliwych dla wątroby, a obserwacje rakotwórcze dotyczą wyłącznie bardzo wysokich, cytotoksycznych dawek z wcześniejszych badań.
badanie kliniczne, badanie teratogenności, białaczka z komórek jednojądrzastych, dawka cytotoksyczna, dysfagia, działanie rakotwórcze paracetamolu, działanie teratogenne, fosforan kodeiny półwodny, genotoksyczność paracetamolu, opóźnienie kostnienia, paracetamol i kodeina, szpik kostny, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowa, wątroba