nietolerancja składnika

Nietolerancja składnika to reakcja organizmu na określony składnik pokarmowy, która nie ma podłoża immunologicznego (w przeciwieństwie do alergii). Najczęściej wynika z braku lub niedoboru enzymów niezbędnych do prawidłowego trawienia danej substancji, co prowadzi do jej niepełnego metabolizowania i wystąpienia objawów niepożądanych.

Najczęstsze nietolerancje dotyczą laktozy (niedobór laktazy), fruktozy (zaburzenia transporterów GLUT-5), glutenu (celiakia, nieceliakalną nadwrażliwość na gluten) czy histaminy (niedobór oksydazy diaminowej). Objawy nietolerancji obejmują głównie dolegliwości ze strony układu pokarmowego: bóle brzucha, wzdęcia, biegunkę, nudności, ale mogą też wystąpić objawy pozajelitowe jak zmęczenie, bóle głowy czy zmiany skórne.

Diagnostyka nietolerancji składników obejmuje testy eliminacyjne i prowokacyjne, testy oddechowe (np. test wodorowy w nietolerancji laktozy), badania genetyczne oraz ocenę aktywności enzymów. Leczenie polega przede wszystkim na eliminacji lub ograniczeniu spożycia problematycznego składnika oraz stosowaniu suplementacji enzymów (np. laktazy przy nietolerancji laktozy).

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przeciwwskazania – AuroFena 100 mcg

Produkt leczniczy AuroFena, zawierający fentanyl w dawkach 100, 200 lub 400 µg w formie tabletek podpoliczkowych, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy ściśle przestrzegać w celu zapewnienia bezpieczeństwa terapii. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na fentanyl lub substancje pomocnicze, w tym sorbitol (67,1 mg/tabletkę), a także u osób nieleczonych regularnie opioidami, ze względu na wysokie ryzyko depresji oddechowej. Ponadto, stosowanie AuroFeny jest bezwzględnie przeciwwskazane w ostrych stanach depresji oddechowej oraz ostrej chorobie obturacyjnej płuc, gdzie może dojść do nasilenia zaburzeń oddychania i zagrożenia życia. Lek jest wskazany wyłącznie do leczenia bólu przebijającego u pacjentów onkologicznych poddawanych terapii podtrzymującej opioidami, a stosowanie go w innych typach bólu niesie ryzyko nieadekwatnego dawkowania i powikłań.
ból przebijający, choroba nowotworowa, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie depresyjne, fentanyl, hydroksymaślan sodu, interakcja farmakodynamiczna, leczenie podtrzymujące opioidami, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja składnika, niewydolność oddechowa, ośrodek oddechowy, ostra choroba obturacyjna płuc, ostra depresja oddechowa, przewlekłe schorzenie układu oddechowego, reakcja alergiczna, sorbitol, substancja pomocnicza, tabletka podpoliczkowa, tolerancja na opioidy, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Medikinet CR 40 mg 40 mg

Przeciwwskazania do stosowania metylofenidatu w formie kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu Medikinet CR 40 mg obejmują m.in. nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze (w tym sacharozę w ilości 92,80–106,14 mg/kapsułkę), jaskrę, guz chromochłonny, nadczynność tarczycy, a także jednoczesne stosowanie nieselektywnych i nieodwracalnych inhibitorów MAO (konieczne jest zachowanie co najmniej 14-dniowego odstępu). Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami psychicznymi, takimi jak ciężka depresja, jadłowstręt psychiczny, skłonności samobójcze, objawy psychotyczne, ciężkie zaburzenia nastroju, mania, schizofrenia, zaburzenia osobowości typu borderline oraz niekontrolowana ciężka choroba afektywna dwubiegunowa typu I. Ze względu na działanie sympatykomimetyczne, metylofenidat nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkim nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca, kardiomiopatiami, zaburzeniami rytmu serca, a także u osób z przebytym zawałem mięśnia sercowego lub udarem mózgu.
anomalia naczyniowa, antagonista receptora H2, bezkwaśność żołądka, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba niedokrwienna serca, ciężka depresja, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie sympatykomimetyczne, farmakokinetyka leku, guz chromochłonny, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor pompy protonowej, jadłowstręt psychiczny, jaskra, kanałopatia, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, kardiomiopatia, mania, metylofenidat, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na metylofenidat, nietolerancja składnika, niewydolność serca, objaw psychotyczny, osobowość chwiejna emocjonalnie, powikłania sercowo-naczyniowe, przełom nadciśnieniowy, sacharoza, schizofrenia, skłonność samobójcza, tętniak mózgu, tyreotoksykoza, udar, wrodzona wada serca, zaburzenie anorektyczne, zaburzenie nastroju, zaburzenie psychopatyczne, zaburzenie rytmu serca, zapalenie naczyń, zarostowa choroba tętnic, zawał mięśnia sercowego
Leksykon substancji czynnych
Wyciąg suchy z liści bluszczu – Przeciwwskazania stosowania

Wyciąg suchy z liści bluszczu (Hedera helix L, folium), stosowany w leczeniu schorzeń układu oddechowego, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub rośliny z rodziny araliowatych (Araliaceae), a także na substancje pomocnicze, zwłaszcza sorbitol (E 420) obecny w preparacie Hederasal w dawce 26,6 mg/5 ml, gdzie 1 ml syropu zawiera 0,987 g sorbitolu. Ponadto, preparaty te są przeciwwskazane u dzieci poniżej 2. roku życia ze względu na ryzyko nasilenia objawów ze strony układu oddechowego, wynikające z sekretolitycznego działania wyciągu, które u niemowląt i małych dzieci może prowadzić do obturacji oskrzeli i pogorszenia stanu klinicznego.
araliowate, działanie mukolityczne, działanie sekretolityczne, działanie wykrztuśne, farmakoterapia, Hedera helix, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na rośliny, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja składnika, obturacja oskrzeli, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reakcja uczuleniowa, schorzenie układu oddechowego, substancja pomocnicza, syrop leczniczy, wyciąg suchy z liści bluszczu, wyciąg z bluszczu, wyciąg z liści bluszczu
Leksykon substancji czynnych
Przymiotno kanadyjskie – Przeciwwskazania stosowania

Przymiotno kanadyjskie (Erigeron canadensis L.) w preparacie Hemorigen występuje jako wyciąg gęsty o stężeniu 30-40:1, pozyskiwany z użyciem etanolu 96% (V/V). Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania jest nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym sacharozę (106,2 mg na tabletkę), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją cukrów. Hemorigen jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznaną zakrzepicą oraz chorobą zakrzepową żył ze względu na niepełne poznanie mechanizmu działania i potencjalne ryzyko powikłań zakrzepowych. Preparat wymaga ostrożności u osób z zaburzeniami układu żylnego, takimi jak żylaki, hemoroidy czy przewlekła niewydolność żylna, gdzie decyzja o terapii powinna być indywidualnie oceniona przez lekarza.
choroba zakrzepowa, choroba zakrzepowa żył, cukrzyca, etanol 96%, Hemorigen, hemoroidy, nadciśnienie żylne, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja cukrów, nietolerancja składnika, przewlekła niewydolność żylna, przymiotno kanadyjskie, reakcja alergiczna, sacharoza, wyciąg gęsty, zaburzenia metabolizmu węglowodanów, zakrzepica, żylaki, żylaki odbytu
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Malia Kaszel –

Preparat MALIA Kaszel to homeopatyczny syrop stosowany w leczeniu kaszlu, zawierający składniki takie jak Euspongia officinalis, Cephaelis ipecacuanha, Drosera, Bryonia, Dactylopius coccus, Atropa bella-donna oraz Kalium stibyltartaricum w potencjach D6-D12. Zalecane dawkowanie dla dorosłych wynosi 10 ml (1 miarka) 3-5 razy dziennie, co dostarcza 8,64 g sorbitolu na dawkę. Dla dzieci i młodzieży w wieku 6-18 lat dawka jednorazowa to 5 ml (½ miarki) 3-5 razy dziennie, zawierająca 4,32 g sorbitolu. Do precyzyjnego dawkowania należy stosować dołączoną miarkę, co jest kluczowe dla utrzymania skuteczności terapii i bezpieczeństwa pacjenta.
atropa bella-donna, Bryonia, Cephaelis ipecacuanha, cukrzyca, Dactylopius coccus, Drosera, efekt terapeutyczny, etanol, Euspongia officinalis, homeopatyczny produkt leczniczy, Kalium stibyltartaricum, kaszel spazmatyczny, kontrola glikemii, Malia Kaszel, nietolerancja składnika, sorbitol, syrop
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Coaxil 12,5 mg

Tianeptyna (Coaxil) jest stosowana w leczeniu depresji, a standardowa dawka dla dorosłych wynosi 37,5 mg na dobę, podzielona na 3 dawki po 12,5 mg przyjmowane przed posiłkami. U pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) nie ma konieczności modyfikacji dawki, jednak u wątłych, szczupłych osób o masie ciała poniżej 55 kg zaleca się redukcję dawki do 25 mg na dobę (2 tabletki). Podobne zmniejszenie dawki do 25 mg na dobę jest wskazane u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny <19 ml/min) oraz u osób z ciężką marskością wątroby (klasa C wg Childa-Pugha), ze względu na zmienioną farmakokinetykę i upośledzony metabolizm leku. Stosowanie tianeptyny u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia nie jest zalecane z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
Ważnym aspektem terapii jest unikanie nagłego odstawienia tianeptyny, które może prowadzić do objawów odstawiennych. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki w okresie 7-14 dni, co minimalizuje ryzyko niepożądanych reakcji. Tianeptyna dostępna jest w postaci tabletek powlekanych zawierających 12,5 mg soli sodowej tianeptyny oraz 23,946 mg sacharozy, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją tego składnika pomocniczego. Schemat dawkowania i indywidualne dostosowanie dawki powinny być starannie omówione podczas wywiadu medycznego, aby zapewnić optymalne efekty terapeutyczne i bezpieczeństwo pacjenta.
badanie kliniczne, dawka dobowa, depresja, efekt terapeutyczny, farmakokinetyka leku, klirens kreatyniny, marskość wątroby, metabolizm leku, nietolerancja składnika, objawy odstawienne, pacjent w podeszłym wieku, skala Childa-Pugha, sól sodowa tianeptyny, stężenie leku, substancja pomocnicza, tianeptinum natricum, tianeptyna, wywiad medyczny, zaburzenie czynności nerek, zespół odstawienny
Leksykon leków
Skład i postać leku – Rivanoptim 2,5 mg

Rivanoptim to lek w postaci tabletek powlekanych zawierających 2,5 mg rywaroksabanu, o charakterystycznym żółtym, okrągłym kształcie i średnicy 8 mm, z oznaczeniem 'C01′. Każda tabletka zawiera 127,90 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne przy stosowaniu u pacjentów z nietolerancją laktozy. Skład tabletki obejmuje substancje pomocnicze takie jak celuloza, krospowidon, kopowidon, sodu laurylosiarczan, krzemionka koloidalna, magnezu stearynian oraz składniki otoczki: alkohol poliwinylowy, tytanu dwutlenek (E 171), makrogol, talk i żelaza tlenek żółty (E 172). Produkt jest dostępny w opakowaniach blisterowych (28, 56, 100 tabletek) oraz w plastikowym pojemniku HDPE z 100 tabletkami i środkiem pochłaniającym wilgoć. Okres ważności wynosi 2 lata, a tabletki zachowują stabilność po rozgnieceniu w wodzie lub przecierze jabłkowym do 4 godzin.
laktoza jednowodna, nietolerancja składnika, niezgodność farmaceutyczna, produkt leczniczy, rywaroksaban, środek pochłaniający wilgoć, substancja czynna, tabletka powlekana, wchłanianie rywaroksabanu, zawiesina leku, zgłębnik nosowo-żołądkowy, zgłębnik żołądkowy, żywienie dojelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Milukante 5 mg

Przeciwwskazania do stosowania montelukastu w postaci tabletek do rozgryzania i żucia 5 mg obejmują przede wszystkim nadwrażliwość na substancję czynną – montelukast sodowy – lub na którykolwiek z jego metabolitów. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na substancje pomocnicze zawarte w preparacie, w tym aspartam (E 951) w dawce 6 mg na tabletkę, co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią, oraz mannitol (E 421) w ilości 130 mg na tabletkę, który może wywoływać reakcje u osób z nietolerancją tego składnika. W przypadku stwierdzenia przeciwwskazań konieczne jest rozważenie alternatywnych terapii przeciwastmatycznych lub przeciwalergicznych, które nie wywołują reakcji nadwrażliwości.
antagonista receptora leukotrienowego, aspartam, duszność, fenyloketonuria, leczenie objawowe, lek przeciwalergiczny, lek przeciwastmatyczny, mannitol, montelukast, montelukast sodowy, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, nietolerancja składnika, objawy nadwrażliwości, obrzęk, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, świąd, wysypka
Leksykon substancji czynnych
Glistnik jaskółcze ziele – Przeciwwskazania stosowania

Preparaty zawierające glistnik jaskółcze ziele (Chelidonium majus), takie jak Limfodrenaż-Pascoe Basic (rozcieńczenie D8) oraz Sedatif PC (rozcieńczenie 6CH), mają szereg istotnych przeciwwskazań. Podstawowym jest nadwrażliwość na glistnik lub inne składniki aktywne i pomocnicze preparatu, w tym rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), które mogą wywoływać reakcje krzyżowe. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z alergią na mniszek lekarski (Taraxacum officinale), nagietek (Calendula officinalis) czy jeżówkę (Echinacea), gdyż są one obecne w Limfodrenaż-Pascoe Basic. Ponadto, preparat ten zawiera 39% etanolu (79 mg alkoholu w 10 kroplach), co może stanowić przeciwwskazanie u niektórych pacjentów, natomiast Sedatif PC zawiera laktozę, co jest istotne u osób z jej nietolerancją.
asteraceae, calendula officinalis, Chelidonium majus, choroba dróg żółciowych, choroba wątroby, Echinacea, glistnik jaskółcze ziele, jeżówka, Limfodrenaż-Pascoe Basic, mniszek lekarski, nadwrażliwość, nagietek, nietolerancja laktozy, nietolerancja składnika, pranalewka z mniszka, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, roślina z rodziny astrowatych, Sedatif PC, Taraxacum officinale, układ wątrobowo-żółciowy, układ żółciowy