DAMPA
DAMPA (Diamino-2,5-dihydro-5-aziridinyl-1,4-benzochinon) to pochodna mitomycyny stosowana w chemioterapii nowotworów. Należy do grupy leków alkilujących, których mechanizm działania polega na tworzeniu wiązań krzyżowych w DNA komórek nowotworowych, co uniemożliwia jego replikację i prowadzi do śmierci komórki.
Substancja ta wykazuje działanie przeciwnowotworowe szczególnie w stosunku do guzów litych. DAMPA charakteryzuje się zdolnością do selektywnej aktywacji w środowisku hipoksycznym (o niskim stężeniu tlenu), co jest typowe dla wnętrza guzów nowotworowych. Ta właściwość pozwala na względne oszczędzenie zdrowych tkanek, ograniczając niektóre działania niepożądane.
W praktyce klinicznej DAMPA jest badana jako potencjalny lek w terapii nowotworów opornych na standardowe schematy leczenia. Badania kliniczne koncentrują się na ocenie skuteczności i bezpieczeństwa tego związku, zwłaszcza w kontekście terapii personalizowanych i leczenia celowanego nowotworów.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Metotreksat wykazuje złożone właściwości farmakokinetyczne, które są kluczowe dla jego skuteczności i bezpieczeństwa stosowania w onkologii oraz chorobach autoimmunologicznych. Po podaniu doustnym biodostępność metotreksatu wynosi około 70% przy dawkach 7,5-80 mg/m², z maksymalnym stężeniem osiąganym w ciągu 1-2 godzin, natomiast przy dawkach powyżej 80 mg/m² wchłanianie jest niecałkowite i nieliniowe. Podanie parenteralne (domięśniowe, podskórne, dożylne) zapewnia całkowitą biodostępność, z maksymalnym stężeniem osiąganym odpowiednio po 30-60 minutach lub natychmiast (dożylnie). Metotreksat wiąże się odwracalnie z białkami osocza w około 50%, a jego dystrybucja obejmuje głównie wątrobę, nerki i śledzionę, gdzie kumuluje się w postaci poliglutaminianów, co przedłuża działanie leku. Objętość dystrybucji początkowa wynosi około 0,18 l/kg, a w stanie stacjonarnym 0,4-0,8 l/kg. Metotreksat nie przenika w stężeniach terapeutycznych przez barierę krew-mózg, z wyjątkiem podania dokanałowego.
4-diamino-N-metylopterowy, 7-hydroksymetotreksat, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność metotreksatu, DAMPA, dystrybucja tkankowa, hamowanie syntezy DNA, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas 2, metotreksat, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, niewydolność nerek, okres półtrwania, oksydaza aldehydowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dokanałowe, przesączanie kłębuszkowe, reduktaza dihydrofolianowa, schorzenie autoimmunologiczne, wchłanianie doustne, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, wodobrzusze, wysięk opłucnowy, zaburzenie czynności wątroby -
Leksykon leków
Metotreksat w formie koncentratu do infuzji (100 mg/ml) wykazuje całkowite wchłanianie po podaniu parenteralnym, z szybkim osiąganiem maksymalnych stężeń w surowicy (30-60 minut po podaniu domięśniowym). Dystrybucja leku przebiega dwufazowo, z początkową objętością dystrybucji około 0,18 l/kg (18% masy ciała) i wzrostem do 0,4-0,8 l/kg (40-80% masy ciała) w stanie stacjonarnym. Metotreksat wiąże się z białkami surowicy w około 50%, co wpływa na jego biodostępność i eliminację. Transport do komórek odbywa się zarówno przez mechanizmy aktywne (konkurencja z folianami), jak i bierne, szczególnie przy stężeniach >100 µmol/l. Przenikanie przez barierę krew-płyn mózgowo-rdzeniowy jest ograniczone, a wysokie stężenia w płynie mózgowo-rdzeniowym uzyskuje się jedynie po podaniu dokanałowym. Metotreksat silnie wiąże się z białkami w płynach wysiękowych, co opóźnia jego eliminację.
7-hydroksymetotreksat, bariera krew-mózg, biodostępność leku, DAMPA, dystrybucja leku, eliminacja leku, farmakokinetyka, infuzja dożylna, karbopeptydaza, krążenie wątrobowo-jelitowe, metotreksat, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydaza aldehydowa, podanie dokanałowe, podanie parenteralne, poliglutamylacja, puchlina brzuszna, reduktaza dihydrofolianowa, stężenie w surowicy, syntetaza poliglutamylowa, transport aktywny, wiązanie z białkami, wysięk opłucnowy -
Leksykon leków
Metotreksat wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając średnie stężenie 170 ng/ml przy dawce 5 mg, natomiast po podaniu domięśniowym maksymalne stężenie w surowicy pojawia się po 30-60 minutach. Objętość dystrybucji wynosi od 0,18 l/kg (początkowa) do 0,4-0,8 l/kg (stan stacjonarny), z około 50% wiązaniem z białkami osocza. Transport do komórek odbywa się przez aktywny transport konkurujący z folinianami oraz bierną dyfuzję przy stężeniach powyżej 100 µmol/l. Metotreksat nie osiąga terapeutycznych stężeń w płynie mózgowo-rdzeniowym po podaniu doustnym lub pozajelitowym, co wymaga podania dokanałowego w celu uzyskania wysokich stężeń. Lek kumuluje się w płynach wysiękowych, co opóźnia jego eliminację.
4-diamino-N-metylopterowy, 7-hydroksymetotreksat, bierna dyfuzja, DAMPA, karbopeptydaza, kwas 2, łuszczyca, metotreksat, okres półtrwania, oksydaza aldehydowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn wysiękowy, podanie dokanałowe, podanie domięśniowe, podanie doustne, podanie dożylne, podanie pozajelitowe, poliglutamylacja, poliglutamylometotreksat, reduktaza dihydrofolianowa, reumatoidalne zapalenie stawów, syntetaza poliglutamylowa, transport aktywny, wiązanie z białkami, właściwości farmakokinetyczne -
Leksykon leków
Metotreksat podany parenteralnie charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem, a maksymalne stężenia w osoczu po podaniu domięśniowym osiągane są w ciągu 30-60 minut. Po dożylnym podaniu obserwuje się dwufazowy proces dystrybucji z początkową objętością dystrybucji około 0,18 l/kg (18% masy ciała) oraz objętością w stanie stacjonarnym wynoszącą 0,4-0,8 l/kg (40-80% masy ciała). Metotreksat wiąże się z białkami osocza w około 50%, co wpływa na jego biodostępność. Transport leku do komórek odbywa się głównie przez aktywny transport konkurujący z folianami, natomiast przy stężeniach powyżej 100 µmol/l dominuje transport bierny. Metotreksat nie przenika w ilościach terapeutycznych przez barierę krew-płyn mózgowo-rdzeniowy po podaniu doustnym lub parenteralnym, a wysokie stężenia w płynie mózgowo-rdzeniowym uzyskuje się jedynie po podaniu dokanałowym. U pacjentów z płynem wysiękowym opłucnej lub puchliną brzuszną eliminacja leku może być znacznie opóźniona ze względu na jego wiązanie i wolne usuwanie z tych przestrzeni.
bariera krew-mózg, DAMPA, działanie cytotoksyczne, hydroksymetotreksat, karbopeptydaza, krążenie wątrobowo-jelitowe, łuszczyca, metotreksat, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydaza aldehydowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dokanałowe, podanie domięśniowe, podanie dożylne, podanie parenteralne, poliglutamylacja, poliglutamylometotreksat, puchlina brzuszna, reduktaza dihydrofolianowa, syntetaza poliglutamylowa, synteza DNA, terapia przeciwnowotworowa, transport przezbłonowy, wiązanie z białkami, wychwyt komórkowy, wysięk opłucnowy
