emtrycytabina
Emtrycytabina (FTC) to syntetyczny nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, stosowany w leczeniu zakażeń wirusem HIV. Działa poprzez hamowanie aktywności enzymu odwrotnej transkryptazy wirusa, co uniemożliwia replikację HIV i spowalnia rozwój infekcji.
Lek ten jest często składnikiem terapii antyretrowirusowej w połączeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi, zwłaszcza w preparatach złożonych, co zwiększa skuteczność leczenia i ułatwia przestrzeganie zaleceń terapeutycznych przez pacjentów. Emtrycytabina jest również stosowana w profilaktyce przedekspozycyjnej (PrEP) u osób o wysokim ryzyku zakażenia HIV.
Emtrycytabina charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym i długim okresem półtrwania, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Najczęstsze działania niepożądane obejmują bóle głowy, biegunkę, nudności oraz zmiany w parametrach laboratoryjnych, takich jak podwyższony poziom kinazy kreatynowej. W rzadkich przypadkach może powodować kwasicę mleczanową i stłuszczenie wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Entecavir Polpharma 0,5 mg
Entekawir jest nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy, wykazującym wysoką specyficzność wobec polimerazy HBV (Ki = 0,0012 μM) i hamującym replikację DNA wirusa na trzech etapach. W badaniach in vitro wykazuje silne działanie przeciwwirusowe z wartością EC50 wynoszącą 0,004 µM dla dzikiego typu HBV oraz 0,026 µM dla szczepów opornych na lamiwudynę. Entekawir nie wykazuje antagonistycznego działania wobec innych NRTI i jest selektywny względem polimeraz komórkowych, co potwierdza jego bezpieczeństwo. Oporność na entekawir rozwija się głównie u pacjentów z mutacjami LVDr (rtM204V, rtL180M) i dodatkowymi mutacjami w pozycjach rtT184, rtS202 lub rtM250, co może prowadzić do zmniejszenia wrażliwości na lek nawet do 741-krotnego spadku. W monoterapii u pacjentów zakażonych HIV i HBV bez HAART istnieje ryzyko selekcji mutacji M184V HIV, co ogranicza stosowanie entekawiru w tej grupie.
abakawir, adefowir, analog guanozyny, antygen HBeAg, antygen HBsAg, badanie histologiczne, dydanozyna, emtrycytabina, fosforylacja, immunoglobulina, lamiwudyna, mitochondrialne DNA, mutacja LVDr, niewyrównana czynność wątroby, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza, oporność na leki, polimeraza DNA, polimeraza γ, przełom wirusologiczny, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, rak wątrobowokomórkowy, replikacja DNA wirusa, serokonwersja, skala Knodella, stawudyna, tenofowir, terapia przeciwretrowirusowa, trifosforan deoksyguanozyny, wirus zapalenia wątroby typu B, wyrównana czynność wątroby, zydowudyna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lamivudine Mylan
Lamiwudyna w dawce 100 mg jest stosowana w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV), jednak wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko zaostrzeń choroby i rozwoju oporności wirusa. Zaostrzenia zapalenia wątroby manifestują się wzrostem aktywności AlAT, często bez towarzyszącego wzrostu bilirubiny czy objawów dekompensacji, szczególnie u pacjentów z wyrównaną chorobą. Mutacja YMDD wirusa HBV może prowadzić do nawrotu replikacji i zaostrzenia zapalenia, co wymaga zmiany lub dodania terapii przeciwwirusowej bez krzyżowej oporności. Po przerwaniu leczenia obserwuje się wzrost aktywności AlAT u 21% pacjentów (w porównaniu do 8% w grupie placebo), głównie między 8. a 12. tygodniem, co podkreśla konieczność monitorowania czynności wątroby (AlAT, bilirubina) przez co najmniej 4 miesiące po zakończeniu terapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewyrównaną marskością wątroby i biorców przeszczepów, u których ryzyko ciężkiej dekompensacji jest znaczne, a monitoring parametrów klinicznych i wirusologicznych powinien odbywać się co najmniej raz w miesiącu oraz przez 6 miesięcy po zakończeniu leczenia.
AlAT, analogi nukleozydów, bilirubina, chemioterapia, dekompensacja wątroby, emtrycytabina, HBeAg, HBV DNA, kladrybina, lamiwudyna, leczenie immunosupresyjne, lipaza, mutacja YMDD, neutropenia, niewyrównana marskość wątroby, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenia mitochondrialne, zaburzenia układu krwiotwórczego, zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Interakcje leku – Tenofovir disoproxil Accordpharma 245 mg
Badania interakcji tenofowiru dizoproksylu przeprowadzono wyłącznie u dorosłych pacjentów, wykazując niskie ryzyko interakcji przez układ cytochromu P450. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania tenofowiru z innymi produktami zawierającymi tenofowir dizoproksyl, tenofowir alafenamid lub adefowir dipiwoksyl. Szczególnie przeciwwskazane jest łączenie tenofowiru z dydanozyną ze względu na wzrost ogólnoustrojowego narażenia na dydanozynę o 40-60%, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak zapalenie trzustki, kwasica mleczanowa oraz istotne zmniejszenie liczby limfocytów CD4. Tenofowir jest wydalany głównie przez nerki, dlatego jednoczesne stosowanie z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2) lub lekami konkurującymi o czynne wydzielanie kanalikowe (hOAT1, hOAT3, MRP4) może prowadzić do zwiększenia stężenia tenofowiru i ryzyka nefrotoksyczności. Zaleca się unikanie takich połączeń oraz ścisłe monitorowanie czynności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu takrolimusu.
adefowir dipiwoksyl, amfoterycyna B, aminoglikozyd, atazanawir, białka nośnikowe hOAT, biodostępność, cydofowir, cytochrom P450, darunawir, dydanozyna, efawirenz, emtrycytabina, foskarnet, gancyklowir, hepatotoksyczność, inhibitor proteazy HIV, interleukina-2, kobicystat, kwasica mleczanowa, ledipaswir, leki nefrotoksyczne, limfocyty CD4, lopinawir, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, pentamidyna, przewlekła choroba wątroby, rytonawir, sofosbuwir, takrolimus, tenofowir alafenamid, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wankomycyna, welpataswir, wydalanie nerkowe, zapalenie trzustki - Leksykon chorób i schorzeń
Wirus hiv (ludzki wirus niedoboru odporności) i aids (zespół nabytego niedoboru odporności) – Zapobieganie i profilaktyka
Profilaktyka przedekspozycyjna (PrEP) stanowi kluczową interwencję w zapobieganiu zakażeniom HIV u osób HIV-negatywnych narażonych na ryzyko. PrEP polega na codziennym lub doraźnym przyjmowaniu leków antyretrowirusowych, takich jak Truvada (tenofowir dizoproksylu fumaranu 300 mg/emtrycytabina 200 mg), Descovy (tenofowir alafenamid 25 mg/emtrycytabina 200 mg) lub iniekcyjny Apretude (kabotegrawir co 8 tygodni), które blokują enzymy niezbędne do replikacji wirusa. Skuteczność PrEP w redukcji ryzyka zakażenia HIV wynosi około 99% przy kontaktach seksualnych oraz co najmniej 74% przy używaniu wspólnych igieł. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest potwierdzenie statusu HIV, ocena funkcji nerek oraz badania w kierunku innych STI i wirusów zapalenia wątroby. Regularne kontrole co 3-6 miesięcy obejmują monitorowanie adherence, skutków ubocznych, testy na HIV, STI oraz ocenę funkcji nerek. PrEP nie chroni przed innymi infekcjami przenoszonymi drogą płciową, dlatego zaleca się stosowanie prezerwatyw jako uzupełnienie profilaktyki.
chlamydia, dolutegrawir, emtrycytabina, infekcja przenoszona drogą płciową, kabotegrawir, kiła, kontakt seksualny, lek antyretrowirusowy, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, raltegrawir, rzeżączka, skutek uboczny, Światowa Organizacja Zdrowia, test HIV, transmisja perinatalna, wiremia, wirus HIV, zachowanie seksualne, zapalenie wątroby typu B, zespół nabytego niedoboru odporności - Leksykon substancji czynnych
Efawirenz – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Efavirenz w skojarzeniu z emtrycytabiną i tenofowirem dizoproksylem nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi preparatami zawierającymi te same substancje czynne, analogami cytydyny (np. lamiwudyną), a także z adefowirem dipiwoksylem, alafenamidem tenofowiru, dydanozyną oraz lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (np. sofosbuwirem/welpataswirem). Efawirenz może obniżać stężenia welpataswiru i woksylaprewiru, co zmniejsza skuteczność terapii. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lek jest przeciwwskazany przy ciężkich dysfunkcjach, a przy umiarkowanych i łagodnych wymaga ostrożności i monitorowania enzymów wątrobowych. W trakcie terapii obserwowano ryzyko niewydolności wątroby, szczególnie u pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C, u których odstawienie leku może prowadzić do zaostrzenia choroby wątroby. Efawirenz może wydłużać odstęp QTc, co wymaga ostrożności u pacjentów z ryzykiem arytmii.
adefowir dipiwoksyl, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, dydanozyna, efawirenz, emtrycytabina, hipofosfatemia, inhibitor proteazy, lamiwudyna, marskość wątroby, martwica kości, miłorząb dwuklapowy, myśli samobójcze, napad drgawkowy, niewydolność wątroby, osteomalacja, ostra niewydolność nerek, rumień wielopostaciowy, ryfampicyna, sofosbuwir/welpataswir, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, torsade de pointes, wirusowe zapalenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zakażenie oportunistyczne, zapalenie siatkówki, zespół Fanconiego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Emtrycytabina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Emtrycytabina, jako nukleozydowy analog cytydyny, jest kluczowym składnikiem terapii przeciwretrowirusowej HIV-1, jednak jej stosowanie wymaga szczególnej ostrożności. Nie zaleca się jednoczesnego podawania emtrycytabiny z innymi lekami zawierającymi tę samą substancję czynną lub analogami cytydyny (np. lamiwudyną), a także z dydanozyną, tenofowirem alafenamidem oraz preparatami sofosbuwiru/welpataswiru/woksylaprewiru ze względu na ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Emtrycytabina jest głównie wydalana przez nerki, dlatego u pacjentów z klirensem kreatyniny <50 ml/min stosowanie jest przeciwwskazane lub wymaga modyfikacji dawki, której nie można precyzyjnie dostosować w przypadku leków złożonych. Monitorowanie czynności nerek (klirens kreatyniny, stężenie fosforanów w surowicy) powinno odbywać się regularnie, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka nefrotoksyczności, a w przypadku stężenia fosforanów <1,5 mg/dl (0,48 mmol/l) lub klirensu kreatyniny <50 ml/min konieczna jest ponowna ocena w ciągu tygodnia. Przerwanie terapii należy rozważyć przy dalszym pogorszeniu parametrów nerkowych lub stężeniu fosforanów <1,0 mg/dl (0,32 mmol/l).
analog cytydyny, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, dekompensacja czynności wątroby, dydanozyna, emtrycytabina, fosforany w surowicy, gęstość mineralna kości, hiperlaktatemia, immunosupresja, klirens kreatyniny, koinfekcja HIV-HBV, leczenie przeciwretrowirusowe, lek przeciwhistaminowy, marskość wątroby, martwica kości, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, nukleozydowy analog cytydyny, osteomalacja, osteoporoza, Pneumocystis jirovecii, sofosbuwir, tenofowir alafenamid, terapia przeciwretrowirusowa, wirus cytomegalii, zaburzenie czynności mitochondriów, zaburzenie czynności nerek, zakażenie oportunistyczne, zapalenie siatkówki, zapalenie wątroby typu B, zespół reaktywacji immunologicznej - Leksykon leków
Skład i postać leku – Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas 600 mg + 200 mg + 245 mg
Produkt leczniczy Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas to złożona tabletka powlekana zawierająca 600 mg efawirenzu, 200 mg emtrycytabiny oraz 245 mg tenofowiru dizoproksylu (w formie fumaranu). Preparat stanowi kompletny schemat terapeutyczny w leczeniu zakażeń HIV. Tabletki mają charakterystyczny różowy, owalny kształt o wymiarach 20,1 mm × 10,5 mm, z oznaczeniem „EET” na jednej stronie. Skład farmaceutyczny obejmuje substancje pomocnicze zarówno w rdzeniu (m.in. celuloza mikrokrystaliczna, hydroksypropyloceluloza, kroskarmeloza sodowa) jak i w otoczce (alkohol poliwinylowy, makrogol 3350, tytanu dwutlenek, barwniki żelaza tlenkowego), które zapewniają odpowiednią spoistość, rozpuszczalność oraz właściwości mechaniczne tabletki.
alkohol poliwinylowy, celuloza mikrokrystaliczna, efawirenz, emtrycytabina, hydroksypropyloceluloza niskopodstawiona, hypromeloza, kroskarmeloza sodowa, lek przeciwwirusowy, magnezu stearynian, makrogol, niezgodność farmaceutyczna, oporność na leki, sodu laurylosiarczan, środek pochłaniający wilgoć, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, tenofowir dizoproksyl, tenofowir dizoproksyl fumaran, tytanu dwutlenek, zakażenie HIV, żelaza tlenek czarny, żelaza tlenek czerwony - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir dizoproksyl – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Tenofowir dizoproksyl, stosowany w terapii przeciwretrowirusowej, może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, głównie poprzez wywoływanie zawrotów głowy, zaburzeń koncentracji oraz senności. Objawy te są szczególnie nasilone w preparatach trójskładnikowych zawierających efawirenz (np. Padviram, Emtenef, Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas), podczas gdy produkty dwuskładnikowe (np. Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Sandoz) wiążą się głównie z ryzykiem zawrotów głowy. Brak dedykowanych badań klinicznych wymaga od lekarzy indywidualnej oceny ryzyka u pacjentów, uwzględniając wcześniejsze reakcje na leki, współistniejące schorzenia oraz specyfikę potrzeb pacjenta, zwłaszcza zawodowych kierowców.
- Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Tenofowir dizoproksyl, stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, nie był przedmiotem specyficznych badań oceniających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Niemniej jednak, charakterystyki produktów leczniczych wskazują na bardzo częste występowanie zawrotów głowy (>10% pacjentów), co stanowi istotne ryzyko upośledzenia percepcji i koordynacji. Inne działania niepożądane, takie jak ból głowy (≥1/100 do <1/10), zmęczenie, astenia oraz objawy żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), mogą również negatywnie wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów. Profil bezpieczeństwa preparatów złożonych z tenofowiru i emtrycytabiny jest podobny, z bólem głowy jako najczęstszym działaniem niepożądanym w profilaktyce przedekspozycyjnej (1%).
astenia, biegunka, ból głowy, działanie niepożądane, emtrycytabina, HBV, interakcja lekowa, lek przeciwretrowirusowy, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, nudności, objawy neurologiczne, profilaktyka przedekspozycyjna, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwwirusowa, wirus HIV-1, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zawroty głowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas 600 mg + 200 mg + 245 mg
Produkt leczniczy Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas zawiera 600 mg efawirenzu, 200 mg emtrycytabiny oraz 245 mg tenofowiru dizoproksylu w formie tabletek powlekanych. Wskazane jest szczególne monitorowanie stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas laktacji. Przed rozpoczęciem terapii należy wykonać test ciążowy, a u kobiet w wieku rozrodczym zaleca się stosowanie podwójnej antykoncepcji (mechanicznej oraz hormonalnej) ze względu na potencjalne teratogenne działanie efawirenzu, zwłaszcza w pierwszym trymestrze. Ze względu na długi okres półtrwania efawirenzu, antykoncepcję należy kontynuować przez około 12 tygodni po zakończeniu leczenia. Dane epidemiologiczne wskazują na ryzyko wad cewy nerwowej, w tym przepukliny rdzeniowo-oponowej, u dzieci matek stosujących efawirenz w pierwszym trymestrze, choć częstość tych wad jest zbliżona do populacyjnej (0,5-1/1000 żywych urodzeń). Emtrycytabina i tenofowir dizoproksyl nie wykazują zwiększonego ryzyka wad rozwojowych ani toksyczności płodowej.
działanie toksyczne, efawirenz, emtrycytabina, hormonalne środki antykoncepcyjne, lek przeciwretrowirusowy, mechaniczne środki antykoncepcyjne, okres półtrwania, pierwszy trymestr ciąży, podwójna metoda antykoncepcji, przeniesienie wirusa HIV, przenikanie do mleka, przepuklina rdzeniowo-oponowa, tabletka powlekana, tenofowir dizoproksyl, transmisja wirusa HIV, wada cewy nerwowej, wada rozwojowa, wiek rozrodczy, zakażenie HIV - Leksykon substancji czynnych
Efawirenz – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne efawirenzu wykazały brak mutagenności i klastogenności oraz odwracalne zmiany w układzie wątrobowo-żółciowym u małp cynomolgus przy dawkach powodujących około 2-krotnie wyższą AUC niż u ludzi. Zaobserwowano przemijające drgawki przy ekspozycji 4-13-krotnie wyższej niż kliniczna, co sugeruje potencjalnie odwracalny wpływ na OUN. W badaniach rakotwórczości stwierdzono zwiększoną częstość nowotworów wątroby i płuc u samic myszy, natomiast u szczurów i samców myszy wyniki były negatywne. Efawirenz wykazywał działanie embriotoksyczne u szczurów (resorpcja płodu) oraz powodował istotne wady rozwojowe u 3 z 20 płodów małp cynomolgus przy ekspozycji porównywalnej do klinicznej, co budzi obawy dotyczące stosowania u kobiet w ciąży. Kombinacja efawirenzu z emtrycytabiną i tenofowirem dizoproksylem nie nasilała toksyczności w badaniach do 1 miesiąca.
aberracja chromosomowa, bezmózgowie, działanie embriobójcze, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efawirenz, emtrycytabina, gęstość mineralna kości, guz dwunastnicy, mikroftalmia, nowotwór wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, resorpcja płodu, rozmiękanie kości, rozszczep podniebienia, szpik kostny, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, test in vitro, układ wątrobowo-żółciowy, wada rozwojowa, wchłanianie fosforanów, zwłóknienie dróg żółciowych - Leksykon substancji czynnych
Atazanawir – Właściwości farmakodynamiczne
Atazanawir, azapeptydowy inhibitor proteazy HIV-1 (kod ATC: J05AE08), jest kluczowym składnikiem terapii antyretrowirusowej, działającym poprzez selektywne hamowanie przetwarzania białek Gag-Pol, co zapobiega tworzeniu dojrzałych wirionów i dalszemu zakażaniu komórek. Wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwwirusowej wobec HIV-1 i HIV-2. U pacjentów nieleczonych uprzednio, główną mutacją oporności jest substytucja I50L (często w połączeniu z A71V), powodująca wzrost oporności na atazanawir w zakresie 3,5-29-krotnym, bez fenotypowej oporności krzyżowej na inne inhibitory proteazy. Terapia wzmocniona rytonawirem zapobiega rozwojowi mutacji I50L, a mutacja N88S, choć rzadziej występująca, nie zawsze skutkuje opornością fenotypową. W badaniu 138 (96 tygodni) u pacjentów nieleczonych, stosujących atazanawir z rytonawirem, nie zaobserwowano mutacji de novo z częstością >10%, co wskazuje na niskie ryzyko rozwoju oporności.
aktywność przeciwwirusowa, atazanawir, atazanawir z rytonawirem, azapeptydowy inhibitor proteazy, białko Gag-Pol, emtrycytabina, fumaran tenofowiru dyzoproksylu, hamowanie selektywne, HIV RNA, HIV-1, HIV-2, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV-1, lamiwudyna, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwwirusowy, lopinawir, niepowodzenie wirusologiczne, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oporność na atazanawir, oporność na emtrycytabinę, replikacja wirusa, rytonawir, sakwinawir, spektrum przeciwwirusowe, substytucja de novo, substytucja I50L, substytucja M184I/V, substytucja N88S, terapia antyretrowirusowa, trudność w połykaniu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atazanavir Accord 150 mg
Atazanawir, będący azapeptydowym inhibitorem proteazy HIV-1, selektywnie hamuje przetwarzanie białek Gag-Pol, co zapobiega powstawaniu dojrzałych wirionów i rozprzestrzenianiu zakażenia. Wykazuje aktywność przeciwwirusową wobec HIV-1 i HIV-2, co potwierdza jego szerokie spektrum działania. W badaniach klinicznych u pacjentów wcześniej nieleczonych, oporność na atazanawir wiązała się głównie z substytucją I50L (od 3,5 do 29-krotnego wzrostu oporności), czasem w połączeniu z A71V, bez fenotypowej oporności krzyżowej na inne inhibitory proteazy. Substytucja N88S, obserwowana rzadko przy niepowodzeniu terapii, nie zawsze prowadziła do oporności genotypowej ani nie wpływała jednoznacznie na skuteczność kliniczną. W badaniu 138, obejmującym 883 pacjentów, atazanawir z rytonawirem (300 mg/100 mg raz dziennie) wykazał skuteczność przeciwwirusową porównywalną do lopinawiru z rytonawirem (400 mg/100 mg dwa razy dziennie), ocenianą na podstawie odsetka pacjentów z HIV RNA <50 kopii/ml po 48 tygodniach terapii.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Darunavir Synoptis 800 mg
Leczenie produktem Darunavir Synoptis powinno być prowadzone przez doświadczonych specjalistów w dziedzinie HIV, z uwzględnieniem ścisłego przestrzegania schematu dawkowania. Darunavir podawany jest wyłącznie doustnie w połączeniu z kobicystatem (150 mg raz na dobę) lub rytonawirem (100 mg raz na dobę), które pełnią funkcję wzmacniaczy farmakokinetycznych. Zalecana dawka dla dorosłych pacjentów nieleczonych wcześniej to 800 mg darunaviru raz na dobę z posiłkiem. U pacjentów leczonych wcześniej dawkowanie zależy od obecności mutacji DRV-RAM, wiremii HIV-1 RNA oraz liczby komórek CD4+. W przypadku braku mutacji i wiremii <100 000 kopii/mL oraz CD4+ ≥100 x 10^6/L stosuje się 800 mg raz na dobę, natomiast u pozostałych pacjentów zalecana jest dawka 600 mg dwa razy na dobę z rytonawirem. Dawkowanie u dzieci i młodzieży (≥3 lat, ≥40 kg) jest analogiczne, z wyłączeniem stosowania kobicystatu u osób poniżej 18 lat.
dializa, dipiwoksyl adefowiru, dysfagia, ekspozycja na lek, emtrycytabina, genotypowanie HIV-1, HIV, klirens kreatyniny, kobicystat, komórki CD4, lamiwudyna, lek przeciwretrowirusowy, mutacja związana z opornością, rytonawir, skala Child-Pugh, stężenie kreatyniny w osoczu, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV-1 RNA, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV, zawiesina doustna - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir dizoproksyl – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tenofowir dizoproksyl, stosowany w terapii zakażenia HIV, wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko nefrotoksyczności, w tym niewydolności nerek, hipofosfatemii oraz zespołu Fanconiego. Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić klirens kreatyniny, a następnie monitorować czynność nerek (klirens kreatyniny i stężenie fosforanów w surowicy) po 2-4 tygodniach, 3 miesiącach oraz co 3-6 miesięcy u pacjentów bez czynników ryzyka. W przypadku stężenia fosforanów <1,5 mg/dl (0,48 mmol/l) lub klirensu kreatyniny <50 ml/min konieczna jest powtórna ocena, a przy wartości fosforanów <1,0 mg/dl (0,32 mmol/l) lub klirensie <50 ml/min leczenie należy przerwać. Należy unikać jednoczesnego stosowania z innymi produktami zawierającymi tenofowir dizoproksyl, analogami cytydyny (np. lamiwudyną), adefowirem dipiwoksylem, tenofowirem alafenamidem oraz dydanozyną. Szczególną ostrożność wymaga kojarzenie z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2) oraz NLPZ, z koniecznością cotygodniowego monitorowania funkcji nerek w takich przypadkach.
adefowir dipiwoksyl, amfoterycyna B, aminoglikozyd, aminotransferaza, analog cytydyny, analog nukleotydu, analog nukleozydu, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, biomarker kośćca, choroba Gravesa-Basedowa, cydofowir, dydanozyna, efawirenz, emtrycytabina, fosforany w surowicy, foskarnet, gancyklowir, gęstość mineralna kości, hipofosfatemia, immunosupresja, inhibitor proteazy, interleukina-2, klirens kreatyniny, kortykosteroid, lamiwudyna, lek nefrotoksyczny, marskość wątroby, martwica kości, miłorząb dwuklapowy, nadmiar mleczanów, neutropenia, niedobór immunologiczny, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, osteomalacja, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, patogen oportunistyczny, pentamidyna, Pneumocystis jirovecii, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, sofosbuwir, stężenie kreatyniny, tenofowir alafenamid, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wankomycyna, welpataswir, wirus cytomegalii, wirusowe zapalenie wątroby typu B, woksylaprewir, wskaźnik masy ciała, zaburzenie czynności układu krwiotwórczego, zaburzenie mitochondrialne, zakażenie HIV, zapalenie płuc, zapalenie siatkówki, zapalenie wątroby typu B, zapalenie wątroby typu C, zespół Fanconiego, zespół reaktywacji immunologicznej - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Dawkowanie i sposób podawania
Tenofowir dizoproksyl w dawce 245 mg jest stosowany w leczeniu zakażenia HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat o masie ciała ≥35 kg. Standardowa dawka to jedna tabletka raz na dobę, doustnie, z posiłkiem, co zwiększa biodostępność leku. W przypadku pominięcia dawki, jeśli minęło mniej niż 12 godzin, należy ją jak najszybciej przyjąć; jeśli więcej niż 12 godzin, pominiętej dawki nie podaje się. Wymioty w ciągu 1 godziny od podania wymagają powtórzenia dawki. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkowanie wymaga modyfikacji w zależności od klirensu kreatyniny: 50-80 ml/min – 245 mg raz na dobę, 30-49 ml/min – 245 mg co 48 godzin, <30 ml/min – 245 mg co 72-96 godzin, a u pacjentów poddawanych hemodializie – 245 mg co 7 dni po zabiegu. Dawkowanie u osób powyżej 65 lat i z zaburzeniami czynności wątroby nie wymaga zmian, jednak u dzieci poniżej 12 lat stosuje się inne postacie i dawki leku, a u dzieci z zaburzeniami nerek stosowanie tenofowiru nie jest zalecane.
aktywność AlAT, biodostępność, emtrycytabina, hemodializa, klirens kreatyniny, marskość wątroby, miano DNA HBV, niewyrównana czynność wątroby, przeciwciała anty-HBe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, serokonwersja HBe, serokonwersja HBs, supresja wirusologiczna, tenofowir dizoproksyl, toksyczność, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV-1 - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Działania niepożądane
Tenofowir dizoproksyl, nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, jest szeroko stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV). Profil bezpieczeństwa leku jest dobrze poznany i obejmuje działania niepożądane o różnej częstości, zależnie od wskazania. W leczeniu HIV-1 działania niepożądane występują u około 33% pacjentów, głównie jako zaburzenia żołądkowo-jelitowe, z 1% odsetkiem przerwania terapii z tego powodu. W terapii HBV działania niepożądane dotyczą około 25% pacjentów, najczęściej nudności (5,4%). Profil bezpieczeństwa w profilaktyce przedekspozycyjnej (PrEP) jest zbliżony, z bólem głowy u 1% pacjentów. Najpoważniejsze działania niepożądane to nefrotoksyczność (w tym uszkodzenie kanalika bliższego, zespół Fanconiego, ostra i przewlekła niewydolność nerek), zmniejszenie gęstości mineralnej kości (osteomalacja, zwiększone ryzyko złamań), kwasica mleczanowa oraz zaburzenia czynności wątroby, w tym zaostrzenia zapalenia wątroby po przerwaniu terapii u pacjentów z HBV.
astenia, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, białkomocz, choroba Gravesa-Basedowa, dializa otrzewnowa, emtrycytabina, gęstość mineralna kości, hemodializa, hipofosfatemia, hipokaliemia, kwasica mleczanowa, moczówka prosta pochodzenia nerkowego, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, obrzęk naczynioruchowy, osteomalacja, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, profilaktyka przedekspozycyjna, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła niewydolność nerek, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, rabdomioliza, rak wątrobowokomórkowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stłuszczenie wątroby, tenofowir dizoproksyl, zakażenie HIV-1, zaostrzenie zapalenia wątroby, zapalenie wątroby, zespół Fanconiego, zespół reaktywacji immunologicznej - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir dizoproksyl – Przedawkowanie
Przedawkowanie tenofowiru dizoproksylu, stosowanego w terapii HIV często w preparatach złożonych z efawirenzem i emtrycytabiną, wiąże się z ryzykiem wystąpienia objawów toksycznych, zwłaszcza neurologicznych. W literaturze opisano nasilenie typowych objawów neurologicznych związanych z efawirenzem, w tym mimowolne skurcze mięśni, przy dawkach efawirenzu 600 mg dwa razy dziennie zamiast raz dziennie. Objawy toksyczne tenofowiru dizoproksylu nie są szczegółowo zdefiniowane, jednak konieczne jest monitorowanie pacjenta pod kątem objawów zatrucia zgodnie z charakterystyką produktów leczniczych. Hemodializa może usunąć około 10% dawki tenofowiru, natomiast dla emtrycytabiny, obecnej w tych samych preparatach, skuteczność dializy jest wyższa i sięga do 30%. Efawirenz, silnie wiążący się z białkami, jest natomiast słabo usuwalny przez dializę. Skuteczność dializy otrzewnowej w usuwaniu tych leków pozostaje nieokreślona.
charakterystyka produktu leczniczego, dializa otrzewnowa, efawirenz, emtrycytabina, funkcja nerek, hemodializa, leczenie objawowe, mimowolne skurcze mięśni, objawy neurologiczne, objawy toksyczne, parametry laboratoryjne, postępowanie podtrzymujące, preparat złożony, skurcze kloniczne, swoista odtrutka, tenofowir dizoproksyl, układ nerwowy, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami, zakażenie HIV - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir dizoproksyl – Interakcje
Tenofowir dizoproksyl, eliminowany głównie przez nerki, wykazuje niewielkie ryzyko interakcji farmakokinetycznych związanych z układem CYP450, jednak istotne są interakcje wynikające z konkurencji o czynne wydzielanie kanalikowe oraz wpływu na funkcję nerek. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2), które mogą nasilać nefrotoksyczność tenofowiru. W przypadku inhibitorów proteazy HIV wzmocnionych rytonawirem obserwuje się istotne zwiększenie ekspozycji na tenofowir (np. atazanawir/rytonawir: AUC ↑ 37%, Cmax ↑ 34%, Cmin ↑ 29%), co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza nefrotoksyczności, a jednocześnie zmniejsza stężenia atazanawiru (AUC ↓ 25%). Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków lub ścisłe monitorowanie czynności nerek. Podobne, choć nieco mniej nasilone, interakcje występują z darunawirem/rytonawirem i lopinawirem/rytonawirem, gdzie wzrost ekspozycji na tenofowir wynosi odpowiednio AUC ↑ 22% i 32%, a Cmin ↑ 37% i 51%.
adefowir dipiwoksyl, amfoterycyna B, aminoglikozyd, analog cytydyny, atazanawir/rytonawir, cydofowir, cytochrom P450, darunawir rytonawir, dydanozyna, działanie niepożądane, emtrycytabina, filtracja kłębuszkowa, foskarnet, gancyklowir, inhibitor proteazy HIV, interleukina-2, lamiwudyna, lek nefrotoksyczny, lopinawir/rytonawir, pentamidyna, sofosbuwir/welpataswir, tenofowir alafenamid, tenofowir dizoproksyl, terapia antyretrowirusowa, wankomycyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zakażenie HIV - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lamivudine Aurovitas
Lek Lamivudine Aurovitas stosowany w terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko zaostrzeń choroby, które manifestują się wzrostem aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) oraz replikacji HBV DNA. Zaostrzenia mogą wystąpić spontanicznie, podczas terapii lub po jej zakończeniu, szczególnie u pacjentów z mutacją YMDD wirusa HBV, co wymaga rozważenia zmiany lub dodania leku bez krzyżowej oporności. Po zakończeniu leczenia obserwuje się wzrost AlAT powyżej 3-krotnej wartości wyjściowej u 21% pacjentów leczonych lamiwudyną, z większością zdarzeń występujących między 8. a 12. tygodniem, co podkreśla konieczność monitorowania parametrów biochemicznych (AlAT, bilirubina) przez co najmniej 4 miesiące, a u pacjentów z niewyrównaną marskością wątroby nawet do 6 miesięcy. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów po przeszczepach oraz z niewyrównaną marskością, ze względu na ryzyko ciężkiej dekompensacji wątroby i konieczność częstych badań wirusologicznych i biochemicznych (AlAT, bilirubina, albuminy, azot mocznikowy, kreatynina, HBV DNA).
Lamivudine Aurovitas wykazuje potencjał mitochondrialnej toksyczności, szczególnie u niemowląt narażonych w okresie prenatalnym lub po urodzeniu, co może skutkować zaburzeniami hematologicznymi (niedokrwistość, neutropenia), metabolicznymi (hiperlipazemia) oraz neurologicznymi (drgawki, wzmożone napięcie, nieprawidłowe zachowanie). Z tego względu dzieci narażone na działanie analogów nukleozydów powinny być poddane szczegółowej obserwacji klinicznej i laboratoryjnej. U pacjentów z współistniejącym zakażeniem HIV zaleca się stosowanie dawki 150 mg lamiwudyny 2 razy dziennie, natomiast standardowa dawka 100 mg jest niewystarczająca i może prowadzić do szybkiego rozwoju oporności HIV. Przed rozpoczęciem terapii HBV należy wykonać testy na HIV i prowadzić regularne monitorowanie aktywności AlAT i poziomu HBV DNA (co 3 miesiące u HBeAg-dodatnich, co 6 miesięcy u HBeAg-ujemnych). Lamiwudyny nie należy stosować jednocześnie z innymi preparatami zawierającymi lamiwudynę lub emtrycytabinę, a także nie zaleca się kojarzenia z kladrybiną. Produkt zawiera mniej niż 23 mg sodu na tabletkę, co klasyfikuje go jako lek „wolny od sodu”.
AlAT, albumina, analogi nukleozydów, antygen HBeAg, azot mocznikowy, bilirubina, chemioterapia przeciwnowotworowa, dekompensacja wątroby, dysfunkcja mitochondriów, emtrycytabina, HBV DNA, hiperlipazemia, immunosupresja, kladrybina, kreatynina, lamiwudyna, leczenie przeciwretrowirusowe, mutacja YMDD, neutropenia, niedokrwistość, niewyrównana marskość wątroby, replikacja HBV DNA, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wyrównana czynność wątroby, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia neurologiczne, zakażenie HIV, zaostrzenie zapalenia wątroby - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir dizoproksyl – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania tenofowiru dizoproksylu wykazały istotne działania toksyczne, zwłaszcza przy podaniu wielokrotnym u szczurów, psów i małp, obejmujące nefrotoksyczność, osteomalację oraz zmniejszenie stężenia fosforanów w surowicy. Toksyczne efekty kostne, takie jak rozmiękanie kości u małp i obniżenie gęstości mineralnej kości (BMD) u szczurów i psów, pojawiały się przy narażeniu co najmniej 5-krotnie wyższym niż u pacjentów, a u młodocianych małp przy narażeniu ≥40-krotnym. Mechanizm działania na układ kostny wiązał się ze zmniejszonym wchłanianiem fosforanów w jelicie cienkim. Badania genotoksyczności wykazały pozytywne wyniki in vitro, jednak testy in vivo, w tym analiza mikrojąder w szpiku kostnym myszy, były negatywne, co wskazuje na niskie ryzyko genotoksyczności u ludzi. Badania rakotwórczości ujawniły sporadyczne guzy dwunastnicy u myszy przy ekstremalnie wysokich dawkach, co jest mało prawdopodobne do przeniesienia na klinikę.
badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, dysfunkcja nerek, emtrycytabina, funkcja nerek, gęstość mineralna kości, guz dwunastnicy, hepatocyt szczurzy, hipofosfatemia, lek przeciwretrowirusowy, osteomalacja, pacjent pediatryczny, spontaniczna synteza DNA, szpik kostny, tenofowir dizoproksyl, terapia skojarzona, test Amesa, test chłoniaka mysiego, test mikrojądrowy, toksyczność kostna, toksyczność nerkowa, toksyczność okołoporodowa, toksyczność reprodukcyjna, wchłanianie fosforanów, zakażenie HIV - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas 600 mg + 200 mg + 245 mg
Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas to złożony preparat przeciwretrowirusowy zawierający 600 mg efawirenzu, 200 mg emtrycytabiny oraz 245 mg tenofowiru dizoproksylu (w postaci fumaranu) w jednej tabletce. Lek jest wskazany dla dorosłych pacjentów zakażonych HIV-1, u których wiremia została skutecznie obniżona do poziomu RNA HIV-1 poniżej 50 kopii/ml po co najmniej 3 miesiącach dotychczasowej terapii przeciwretrowirusowej. Produkt jest przeznaczony do stosowania w ramach strategii uproszczenia terapii (simplification strategy), polegającej na zamianie dotychczasowego złożonego schematu na jedną tabletkę trójskładnikową, co potwierdzono w badaniu klinicznym trwającym 48 tygodni. Warunkiem stosowania jest brak wcześniejszych niepowodzeń wirusologicznych oraz brak oporności na składniki leku.
adherencja pacjenta, efawirenz, emtrycytabina, HIV-1, niepowodzenie wirusologiczne, oporność wirusa, preparat trójskładnikowy, przestrzeganie zaleceń terapeutycznych, schemat terapeutyczny, skojarzona terapia przeciwretrowirusowa, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, ukryte szczepy wirusa, wiremia - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Darunavir Zentiva 800 mg
Leczenie produktem Darunavir Zentiva powinno być prowadzone przez lekarza z doświadczeniem w terapii HIV, z uwzględnieniem stosowania darunawiru wyłącznie w połączeniu z kobicystatem (150 mg raz na dobę) lub rytonawirem (100 mg raz na dobę) jako wzmacniaczami farmakokinetycznymi. Zalecane dawkowanie u dorosłych wcześniej nieleczonych pacjentów to 800 mg darunawiru raz na dobę z posiłkiem. U pacjentów wcześniej leczonych, bez mutacji DRV-RAM i z wiremią HIV-1 RNA <100 000 kopii/ml oraz liczbą CD4+ ≥100 x 10^6/l, stosuje się ten sam schemat, natomiast u pozostałych pacjentów zalecane jest 600 mg darunawiru dwa razy na dobę z rytonawirem 100 mg dwa razy na dobę. U dzieci i młodzieży (3-17 lat, masa ciała ≥40 kg) dawkowanie jest analogiczne, z zastrzeżeniem, że kobicystat stosuje się tylko u młodzieży ≥12 lat. Nie ustalono dawkowania kobicystatu u dzieci <12 lat, a produkt nie jest zalecany u dzieci <3 lat lub o masie <15 kg. W przypadku pominięcia dawki, jeśli nie minęło więcej niż 12 godzin, należy przyjąć lek z posiłkiem jak najszybciej; jeśli więcej, kontynuować schemat bez dawki pominiętej. Wymioty do 4 godzin od podania wymagają powtórzenia dawki.
darunawir, dializa, dipiwoksyl adefowiru, dysfagia, emtrycytabina, genotypowanie HIV-1, klirens kreatyniny, kobicystat, komórki CD4, lamiwudyna, lek przeciwretrowirusowy, mutacje DRV-RAM, okres półtrwania darunawiru, oporność na darunawir, rytonawir, skala Child-Pugh, stężenie kreatyniny w osoczu, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV-1 RNA, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Wskazania do stosowania
Tenofowir dizoproksyl, nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy (NRTI), jest stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV). Preparaty zawierające tenofowir dizoproksyl w dawce 245 mg, samodzielnie lub w połączeniu z emtrycytabiną (200 mg), są wskazane u dorosłych i młodzieży (12-18 lat) w określonych sytuacjach klinicznych. W leczeniu HIV-1 stosuje się go u pacjentów nieleczonych wcześniej z wysokim mianem wirusa (>100 000 kopii/ml) oraz u tych, u których wcześniejsza terapia zakończyła się niepowodzeniem na wczesnym etapie (<10 000 kopii/ml). U młodzieży z zakażeniem HIV-1 wskazaniem do terapii jest oporność na NRTI lub toksyczność leków pierwszego rzutu. W przypadku HBV, tenofowir jest zalecany u dorosłych z wyrównaną czynnością wątroby i aktywną replikacją wirusa, podwyższoną aktywnością AlAT oraz potwierdzonym stanem zapalnym lub zwłóknieniem, a także u pacjentów z opornością na lamiwudynę lub niewyrównaną czynnością wątroby. Młodzież z HBV kwalifikuje się do leczenia przy aktywnej chorobie immunologicznej i umiarkowanym do ciężkiego stanie zapalnym w badaniu histologicznym.
aminotransferaza alaninowa, czynna replikacja wirusa, czynny stan zapalny, emtrycytabina, interakcje lekowe, lek przeciwretrowirusowy, niewyrównana czynność wątroby, nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oporność na lamiwudynę, oporność na NRTI, oporność wirusowa, preparat złożony, profilaktyka przedekspozycyjna, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wyrównana czynność wątroby, zakażenie HIV-1, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas 600 mg + 200 mg + 245 mg
Przedawkowanie leku Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas (600 mg + 200 mg + 245 mg) wiąże się z ryzykiem nasilenia objawów neurotoksycznych, zwłaszcza przy podwojeniu dawki efawirenzu do 1200 mg/dobę. Klinicznie obserwowano mimowolne skurcze mięśni oraz inne objawy ze strony układu nerwowego, takie jak zawroty głowy, bezsenność, zaburzenia koncentracji, nienormalne sny i senność. Ponadto, przedawkowanie może prowadzić do toksyczności nerkowej związanej z tenofowirem oraz hematologicznej związanej z emtrycytabiną, choć dawki wywołujące te objawy nie zostały precyzyjnie określone. Efawirenz charakteryzuje się silnym wiązaniem z białkami osocza, co ogranicza skuteczność hemodializy w jego eliminacji.
antidotum, bezsenność, dializa otrzewnowa, efawirenz, emtrycytabina, hemodializa, lek przeciwretrowirusowy, mimowolne skurcze mięśni, neurotoksyczność, objawy neurologiczne, objawy neurotoksyczne, parametry hematologiczne, parasomnia, tenofowir, toksyczność hematologiczna, toksyczność nerkowa, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia koncentracji, zaburzenia układu nerwowego, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir dizoproksyl – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Tenofowir dizoproksyl, stosowany w terapii zakażenia HIV, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas laktacji. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest wykonanie testu ciążowego, a pacjentki powinny być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji, zwłaszcza w przypadku preparatów zawierających efawirenz, gdzie antykoncepcję należy kontynuować przez około 12 tygodni po zakończeniu terapii. Dane kliniczne z ponad 1000 przypadków nie wskazują na teratogenne działanie tenofowiru dizoproksylu, jednak preparaty zawierające efawirenz są przeciwwskazane w ciąży ze względu na ryzyko wad cewy nerwowej, w tym przepukliny rdzeniowo-oponowej. Preparaty zawierające wyłącznie tenofowir dizoproksyl i emtrycytabinę mogą być stosowane w ciąży, jeśli stan kliniczny tego wymaga.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Entecavir Fomed 1 mg
Entekawir, będący nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy z kodem ATC J05AF10, jest analogiem guanozyny o wysokim powinowactwie do polimerazy HBV (Ki = 0,0012 µM). Jego aktywna forma, trifosforan entekawiru (TP), hamuje inicjację polimerazy, odwrotną transkrypcję ujemnej nici DNA oraz syntezę dodatniej nici DNA wirusa HBV. Entekawir wykazuje silne działanie przeciwwirusowe z wartością EC₅₀ 0,004 µM w komórkach HepG2 zakażonych dzikim typem HBV, a także skuteczność wobec szczepów opornych na lamiwudynę (EC₅₀ 0,026 µM) i adefowir. W badaniach nad HIV-1 wykazuje zmienną aktywność (EC₅₀ 0,026 do >10 µM), z możliwością selekcji mutacji M184I przy wysokich stężeniach. Entekawir nie wykazuje antagonistycznego działania w połączeniu z innymi NRTI stosowanymi w terapii HBV i HIV.
adefowir, analog guanozyny, antygen HBeAg, działanie przeciwwirusowe, emtrycytabina, koinfekcja HBV i HIV, komórki HepG2, marskość wątroby, NRTI, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza, oporność na entekawir, oporność na lamiwudynę, polimeraza HBV, skala Knodella, substytucja rtL180M, synteza DNA HBV, trifosforan deoksyguanozyny, wirusowe zapalenie wątroby typu B - Leksykon substancji czynnych
Emtrycytabina – Dawkowanie i sposób podawania
Emtrycytabina jest stosowana w leczeniu zakażenia HIV u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat (≥35 kg) w dawce 200 mg raz na dobę, zwykle w postaci tabletek złożonych z tenofowirem dizoproksylem (245 mg) oraz opcjonalnie efawirenzem (600 mg). W profilaktyce przedekspozycyjnej (PrEP) stosuje się podobne dawkowanie. Tabletki należy podawać doustnie, połykać w całości, a sposób przyjmowania zależy od składu preparatu: produkty z efawirenzem zaleca się przyjmować na czczo, najlepiej przed snem, aby ograniczyć działania niepożądane neurologiczne, natomiast preparaty bez efawirenzu mogą być przyjmowane z posiłkiem. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (CrCl <50 ml/min) nie zaleca się stosowania tabletek złożonych ze względu na konieczność modyfikacji dawkowania; w takich przypadkach należy stosować składniki oddzielnie. U pacjentów z lekkim zaburzeniem czynności nerek (CrCl 50-80 ml/min) stosuje się standardową dawkę 200 mg raz na dobę. Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A CPT), jednak przy produktach zawierających efawirenz wymagana jest uważna obserwacja pod kątem działań niepożądanych.
działanie niepożądane, efawirenz, emtrycytabina, interakcja lekowa, koinfekcja HIV-HBV, narażenie na lek, okres półtrwania, PrEP, profilaktyka przedekspozycyjna, ryfampicyna, skala Childa-Pugha-Turcotte’a, tabletka powlekana, tenofowir dizoproksyl, wiremia, wywiad medyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV, zaostrzenie zapalenia wątroby, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas 600 mg + 200 mg + 245 mg
Produkt leczniczy Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas, zawierający 600 mg efawirenzu, 200 mg emtrycytabiny oraz 245 mg tenofowiru dizoproksylu fumaranu, jest wskazany do leczenia zakażenia HIV i powinien być stosowany pod nadzorem lekarza doświadczonego w terapii HIV. Zalecana dawka to jedna tabletka doustnie raz na dobę, najlepiej na czczo i przed snem, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych ze strony układu nerwowego. W przypadku pominięcia dawki, jeśli upłynęło mniej niż 12 godzin, należy ją przyjąć jak najszybciej; jeśli więcej niż 12 godzin – kontynuować standardowy schemat. Wymioty w ciągu 1 godziny od podania wymagają powtórzenia dawki. Podawanie na czczo zmniejsza ekspozycję na tenofowir o około 30% (AUC), co u pacjentów z niską wiremią może mieć ograniczone znaczenie kliniczne.
choroba wątroby, działanie niepożądane, efawirenz, emtrycytabina, klirens kreatyniny, koinfekcja HIV-HBV, objaw neurologiczny, okres półtrwania, oporność na leki, populacja szczególna, ryfampicyna, skala Childa-Pugha-Turcotte’a, tenofowir dizoproksyl, terapia zakażenia HIV, wiremia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV, zaostrzenie zapalenia wątroby - Leksykon substancji czynnych
Emtrycytabina – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Emtrycytabina, stosowana w terapii zakażeń HIV-1, nie posiada dedykowanych badań klinicznych oceniających jej bezpośredni wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Niemniej jednak, na podstawie profilu bezpieczeństwa, zgłaszane działania niepożądane takie jak zawroty głowy oraz bardzo częsty ból głowy (≥1/10) mogą potencjalnie upośledzać funkcje psychomotoryczne niezbędne do bezpiecznego kierowania pojazdami. W preparatach złożonych zawierających emtrycytabinę wraz z efawirenzem i tenofowirem dizoproksylu, ryzyko to jest zwiększone ze względu na dodatkowe działania niepożądane efawirenzu, w tym zaburzenia koncentracji i senność, które również mogą negatywnie wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas 600 mg + 200 mg + 245 mg
Produkt leczniczy Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi. Efawirenz w dawkach powodujących około 2-krotnie wyższą AUC niż u ludzi wywoływał odwracalne przerosty dróg żółciowych u małp cynomolgus oraz zwłóknienie u szczurów, a przy 4-13-krotnym wzroście AUC obserwowano przemijające drgawki. Nie stwierdzono działania mutagennego ani klastogennego, jednak u samic myszy zaobserwowano zwiększoną częstość nowotworów wątroby i płuc, co nie wystąpiło u samców ani innych gatunków. W badaniach rozrodczości efawirenz indukował resorpcję płodu u szczurów, a u małp cynomolgus w dawkach odpowiadających stężeniom terapeutycznym u ludzi odnotowano wady rozwojowe, takie jak bezmózgowie, mikroftalmia i rozszczep podniebienia.
bezmózgowie, efawirenz, emtrycytabina, gęstość mineralna kości, guz dwunastnicy, klastogenność, małpa cynomolgus, mikroftalmia, mutagenność, nefrotoksyczność, resorpcja płodu, rozmiękanie kości, rozszczep podniebienia, spontaniczna synteza DNA, tenofowir dizoproksyl, test Amesa, test na chłoniaku mysim, toksyczność okołoporodowa, toksyczność reprodukcyjna, wskaźnik żywotności, zwłóknienie dróg żółciowych - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas 600 mg + 200 mg + 245 mg
Preparat złożony Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas (600 mg + 200 mg + 245 mg) może wywoływać działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak zawroty głowy, zaburzenia koncentracji oraz senność, które istotnie upośledzają zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Szczególnie efawirenz jest odpowiedzialny za te objawy neuropsychiatryczne. Pomimo braku dedykowanych badań oceniających bezpośredni wpływ tej kombinacji na zdolność prowadzenia pojazdów, dane kliniczne wskazują na konieczność zachowania ostrożności i monitorowania pacjentów pod kątem występowania tych objawów. Lekarz powinien przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący aktywności pacjenta, poinformować go o ryzyku oraz zalecić powstrzymanie się od prowadzenia pojazdów w przypadku wystąpienia niepokojących symptomów.
czas reakcji, działania niepożądane, efawirenz, efawirenz emtrycytabina tenofowir dizoproksyl, emtrycytabina, mikrozaśnięcia, objawy neuropsychiatryczne, ośrodkowy układ nerwowy, percepcja przestrzenna, senność, tenofowir dizoproksyl, zaburzenia koncentracji, zaburzenia neuropsychiatryczne, zawroty głowy