Interakcje leku – Ictady 245 mg

Interakcje leku
Ictady 245 mg

Tenofowir dizoproksyl wykazuje niewielkie ryzyko interakcji farmakokinetycznych poprzez izoenzymy CYP450, jednak jego eliminacja głównie przez nerki predysponuje do interakcji z lekami nefrotoksycznymi oraz tymi konkurującymi o aktywne wydzielanie kanalikowe (np. cydofowir). Równoczesne stosowanie z dydanozyną jest przeciwwskazane ze względu na wzrost ekspozycji na dydanozynę o 40-60%, co zwiększa ryzyko zapalenia trzustki i kwasicy mleczanowej oraz może prowadzić do obniżenia liczby limfocytów CD4. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z inhibitorami proteazy HIV wzmocnionymi rytonawirem (np. lopinawir/rytonawir, darunawir/rytonawir, atazanawir/rytonawir), które podnoszą stężenia tenofowiru w osoczu o 22-37% (AUC) i wymagają ścisłego monitorowania funkcji nerek. Podobnie, skojarzenia z nowoczesnymi terapiami WZW C zawierającymi sofosbuwir/ledipaswir, sofosbuwir/welpataswir lub sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir mogą zwiększać AUC tenofowiru nawet o 65-98%, co wiąże się z ryzykiem nefrotoksyczności.

Pobierz ChPL PDF Ictady – Tabletki powlekane – 245 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Przeciwwskazania dotyczące równoczesnego stosowania
Równoczesne stosowanie niezalecane
Interakcje z produktami leczniczymi wydalanymi przez nerki
Interakcje z lekami przeciwretrowirusowymi
Interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C

Interakcje tenofowiru dizoproksylu z alkoholem
Szczegółowe interakcje lekowe
Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych
Wpływ pokarmu na wchłanianie tenofowiru dizoproksylu
Wnioski praktyczne

Kolejne rozdziały

Wskazania

Substancja czynna

tenofowir dizoproksyl

Kategoria leku

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Badania interakcji lekowych dla tenofowiru dizoproksylu przeprowadzono wyłącznie u dorosłych pacjentów. Na podstawie wyników badań in vitro oraz informacji dotyczących dróg eliminacji tenofowiru, można przyjąć, że istnieje niewielkie prawdopodobieństwo wystąpienia interakcji tenofowiru z innymi produktami leczniczymi za pośrednictwem izoenzymów cytochromu P450 (CYP450).¹

Przeciwwskazania dotyczące równoczesnego stosowania

Produktu leczniczego Ictady nie należy podawać równocześnie z następującymi lekami:²

Innymi produktami leczniczymi zawierającymi tenofowir dizoproksylu lub alafenamid tenofowiru
Adefowirem dipiwoksylu

Równoczesne stosowanie niezalecane

Dydanozyna: Równoczesne podawanie tenofowiru dizoproksylu z dydanozyną nie jest zalecane ze względu na znaczące zwiększenie ogólnoustrojowej ekspozycji na dydanozynę (o 40-60%) podczas jednoczesnego stosowania tych leków.³

Zwiększona ekspozycja na dydanozynę może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych związanych z tym lekiem, w tym:⁴

Zapalenia trzustki
Kwasicy mleczanowej (raportowano przypadki kończące się zgonem)

Jednoczesne podawanie tenofowiru dizoproksylu z dydanozyną w dawce 400 mg/dobę wiązało się również ze znaczącym zmniejszeniem liczby limfocytów CD4, prawdopodobnie z powodu interakcji wewnątrzkomórkowej zwiększającej stężenie fosforylowanej (aktywnej) postaci dydanozyny.⁵

Co istotne, nawet zmniejszenie dawki dydanozyny do 250 mg podczas jednoczesnego podawania z tenofowirem dizoproksylu wiązało się z wysokim wskaźnikiem niepowodzenia terapii przeciwretrowirusowej.⁶

Interakcje z produktami leczniczymi wydalanymi przez nerki

Tenofowir jest wydalany głównie przez nerki, dlatego równoczesne podawanie tenofowiru dizoproksylu z produktami leczniczymi, które:⁷

Osłabiają czynność nerek
Konkurują o aktywne wydzielanie kanalikowe za pośrednictwem białek nośnikowych hOAT 1, hOAT 3 lub MRP 4 (np. cydofowir)

może prowadzić do zwiększenia stężenia tenofowiru i/lub równocześnie podawanych leków w surowicy krwi.

Należy unikać podawania tenofowiru dizoproksylu równocześnie z produktami leczniczymi o działaniu nefrotoksycznym lub niedługo po ich zastosowaniu. Do takich leków należą m.in.:⁸

Aminoglikozydy
Amfoterycyna B
Foskarnet
Gancyklowir
Pentamidyna
Wankomycyna
Cydofowir
Interleukina-2

Ze względu na możliwość wpływu na czynność nerek, podczas równoczesnego podawania takrolimusu z tenofowirem dizoproksylu, zalecane jest ścisłe monitorowanie czynności nerek.⁹

Interakcje z lekami przeciwretrowirusowymi

Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje tenofowiru dizoproksylu z inhibitorami proteazy HIV wzmocnionymi rytonawirem, które mogą prowadzić do zwiększenia stężenia tenofowiru w osoczu. Interakcje te obserwowano między innymi z lopinawirem/rytonawirem, darunawirem/rytonawirem i atazanawirem/rytonawirem. W przypadku tych skojarzeń zalecane jest ścisłe monitorowanie czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń czynności nerek.¹⁰

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C

Szczególnie istotne są interakcje tenofowiru dizoproksylu z nowoczesnymi schematami leczenia przeciwwirusowego WZW C zawierającymi sofosbuwir/ledipaswir, sofosbuwir/welpataswir czy sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir. Jednoczesne stosowanie tych kombinacji z tenofowirem dizoproksylu, zwłaszcza w połączeniu ze wzmocnionymi inhibitorami proteazy HIV, może prowadzić do znacznego zwiększenia stężenia tenofowiru w osoczu, co niesie ze sobą ryzyko nasilenia działań niepożądanych, w szczególności związanych z zaburzeniami czynności nerek.¹¹

W przypadku konieczności łączenia tych leków, zalecane jest zachowanie szczególnej ostrożności i częste monitorowanie czynności nerek.¹²

Interakcje tenofowiru dizoproksylu z alkoholem

Chociaż brak jest bezpośrednich badań dotyczących interakcji tenofowiru dizoproksylu z alkoholem, należy rozważyć kilka istotnych aspektów przy jednoczesnym przyjmowaniu leku i spożywaniu alkoholu:

Wpływ na metabolizm wątrobowy: Zarówno tenofowir dizoproksylu, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie. Przewlekłe spożywanie alkoholu może potencjalnie wpływać na aktywność enzymów wątrobowych i tym samym modyfikować metabolizm tenofowiru, choć bezpośrednie interakcje z udziałem cytochromu P450 są mało prawdopodobne ze względu na główną drogę eliminacji tenofowiru przez nerki.¹³

Wpływ na funkcję nerek: Alkohol ma działanie diuretyczne i może prowadzić do odwodnienia, co jest szczególnie istotne w kontekście tenofowiru, który jest wydalany głównie przez nerki. Odwodnienie może potencjalnie zwiększać ryzyko nefrotoksyczności związanej ze stosowaniem tenofowiru dizoproksylu.¹⁴

Wpływ na biodostępność: Tenofowir dizoproksylu powinien być przyjmowany z posiłkiem, ponieważ pokarm zwiększa jego biodostępność. Alkohol może wpływać na opróżnianie żołądka i tym samym modyfikować absorpcję leku.¹⁵

Zalecenia dotyczące jednoczesnego stosowania: Ze względu na brak bezpośrednich danych o interakcjach, pacjenci przyjmujący tenofowir dizoproksylu powinni unikać nadmiernego spożywania alkoholu, zwłaszcza jeśli występują u nich dodatkowe czynniki ryzyka zaburzeń czynności nerek lub wątroby. Wskazane jest również zachowanie odpowiedniego nawodnienia podczas przyjmowania tenofowiru dizoproksylu.

Szczegółowe interakcje lekowe

Poniższa tabela przedstawia istotne interakcje tenofowiru dizoproksylu z innymi produktami leczniczymi, wraz z ich wpływem na parametry farmakokinetyczne, zaleceniami dotyczącymi dawkowania oraz oceną istotności klinicznej.

Produkt leczniczy według obszaru terapeutycznego	Wpływ na stężenia leków (% zmiana AUC, Cmax, Cmin)	Zalecenia dotyczące jednoczesnego stosowania	Poziom istotności interakcji
LEKI PRZECIWZAKAŹNE
Leki przeciwretrowirusowe – Inhibitory proteazy
Atazanawir/Rytonawir (300 mg 1 × d./100 mg 1 × d.)	Atazanawir: AUC: ↓ 25% Cmax: ↓ 28% Cmin: ↓ 26% Tenofowir: AUC: ↑ 37% Cmax: ↑ 34% Cmin: ↑ 29%	Modyfikacja dawki nie jest zalecana. Zwiększona ekspozycja na tenofowir może nasilać działania niepożądane. Należy uważnie monitorować czynność nerek.	Wysoki
Lopinawir/Rytonawir (400 mg 2 × d./100 mg 2 × d.)	Lopinawir/rytonawir: Brak znaczącego wpływu Tenofowir: AUC: ↑ 32% Cmax: ↔ Cmin: ↑ 51%	Modyfikacja dawki nie jest zalecana. Zwiększona ekspozycja na tenofowir może nasilać działania niepożądane. Należy uważnie monitorować czynność nerek.	Wysoki
Darunawir/Rytonawir (300 mg/100 mg 2 × d.)	Darunawir: Brak znaczącego wpływu Tenofowir: AUC: ↑ 22% Cmin: ↑ 37%	Modyfikacja dawki nie jest zalecana. Zwiększona ekspozycja na tenofowir może nasilać działania niepożądane. Należy uważnie monitorować czynność nerek.	Wysoki
Nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI)
Dydanozyna	Zwiększenie ogólnoustrojowej ekspozycji na dydanozynę o 40–60%	Nie zaleca się równoczesnego podawania. Zwiększona ekspozycja na dydanozynę może powodować zapalenie trzustki i kwasicę mleczanową.	Bardzo wysoki
Adefowir dipiwoksylu	AUC: ↔ Cmax: ↔	Przeciwwskazane do jednoczesnego stosowania.	Bardzo wysoki
Entekawir	AUC: ↔ Cmax: ↔	Brak istotnych klinicznie interakcji.	Niski
Leki przeciwwirusowe przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu C
Ledipaswir/Sofosbuwir (90 mg 1 × d./400 mg 1 × d.) + Atazanawir/Rytonawir + Emtrycytabina/Dizoproksyl tenofowiru	Tenofowir: AUC: ↑ 65-98% Cmax: ↑ 61-79% Cmin: ↑ 115-163%	Zwiększone stężenie tenofowiru może nasilać działania niepożądane. Należy stosować z ostrożnością i często monitorować czynność nerek.	Bardzo wysoki
Sofosbuwir/Welpataswir (400 mg 1 × d./100 mg 1 × d.) + Inhibitory proteazy wzmocnione rytonawirem + Emtrycytabina/Dizoproksyl tenofowiru	Tenofowir: AUC: ↑ 39-50% Cmax: ↑ 42-55% Cmin: ↑ 39-52%	Stosować z zachowaniem ostrożności i często monitorować czynność nerek.	Bardzo wysoki
Sofosbuwir/Welpataswir/Woksylaprewir (400 mg/100 mg/100 mg+100 mg 1 × d.) + Darunawir/Rytonawir + Emtrycytabina/Dizoproksyl tenofowiru	Tenofowir: AUC: ↑ 39% Cmax: ↑ 48% Cmin: ↑ 47% Woksylaprewir: AUC: ↑ 143% Cmax: ↑ 72% Cmin: ↑ 300%	Skojarzenie należy stosować z ostrożnością i często monitorować czynność nerek.	Bardzo wysoki

Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych

Podczas badań klinicznych stwierdzono brak istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych podczas równoczesnego podawania tenofowiru dizoproksylu z następującymi produktami leczniczymi:¹⁶

Emtrycytabina
Lamiwudyna
Indynawir
Efawirenz
Nelfinawir
Sakwinawir (wzmocniony rytonawirem)
Metadon
Rybawiryna
Ryfampicyna
Takrolimus (choć zalecane jest monitorowanie czynności nerek)
Hormonalne środki antykoncepcyjne zawierające norgestymat i etynyloestradiol

Wpływ pokarmu na wchłanianie tenofowiru dizoproksylu

Tenofowir dizoproksylu należy przyjmować z posiłkiem, ponieważ pokarm zwiększa biodostępność tenofowiru. Przyjmowanie leku na pusty żołądek może prowadzić do zmniejszenia jego stężenia w organizmie i potencjalnie wpływać na skuteczność terapeutyczną.¹⁷

Wnioski praktyczne

Z uwagi na liczne interakcje tenofowiru dizoproksylu z innymi lekami, szczególnie w kontekście wpływu na czynność nerek, zaleca się następujące środki ostrożności:

Regularnie monitorować czynność nerek u pacjentów przyjmujących tenofowir dizoproksylu, zwłaszcza jeśli stosują oni inne leki potencjalnie wpływające na nerki.
Unikać jednoczesnego stosowania tenofowiru dizoproksylu z lekami nefrotoksycznymi, jeśli tylko jest to możliwe.
Zachować szczególną ostrożność podczas stosowania nowszych schematów leczenia WZW C w połączeniu z tenofowirem dizoproksylu, zwłaszcza u pacjentów leczonych jednocześnie wzmocnionymi inhibitorami proteazy HIV.
Przyjmować tenofowir dizoproksylu podczas posiłku w celu optymalizacji jego biodostępności.
Zapewnić odpowiednie nawodnienie pacjentom przyjmującym tenofowir dizoproksylu, szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania innych leków mogących wpływać na czynność nerek.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.