Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ictady 245 mg

Przedkliniczne badania farmakologiczne tenofowiru dizoproksylu w formie bursztynianu nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka, jednak ujawniły toksyczne działania na nerki i układ kostny u zwierząt doświadczalnych (szczury, psy, małpy) przy narażeniu ≥5-krotnie (szczury, psy) oraz ≥40-krotnie (małpy) wyższym niż kliniczne. Wpływ na kościec manifestował się osteomalacją u małp oraz zmniejszoną gęstością mineralną kości (BMD) u szczurów i psów, co wiązało się z obniżonym wchłanianiem fosforanów w jelicie cienkim. W badaniach genotoksyczności uzyskano wyniki mieszane: dodatni test in vitro na chłoniaku mysim, niejednoznaczny wynik w teście Amesa, słabo dodatni test UDS w hepatocytach szczurzych oraz ujemny wynik analizy mikrojąder in vivo. Badania rakotwórczości wykazały sporadyczne guzy dwunastnicy u myszy przy skrajnie wysokich dawkach, z niskim prawdopodobieństwem istotności klinicznej dla ludzi.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Ictady

Przedkliniczne badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tenofowiru dizoproksylu w formie bursztynianu nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka. Kompleksowa ocena bezpieczeństwa obejmowała badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, analizę genotoksyczności, ocenę potencjału rakotwórczego oraz wpływ na rozrodczość.1

Toksyczność po podaniu wielokrotnym

W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym przeprowadzonych na szczurach, psach i małpach, przy narażeniu większym lub równym narażeniu występującemu w warunkach klinicznych, zaobserwowano istotne działania niepożądane, które mogą mieć znaczenie w praktyce klinicznej. Główne objawy toksyczności obejmowały:2

  • Toksyczne oddziaływanie na nerki
  • Toksyczne oddziaływanie na kościec
  • Zmniejszenie stężenia fosforanów w surowicy

Szkodliwy wpływ na układ kostny manifestował się w różny sposób w zależności od gatunku zwierząt. U małp odnotowano osteomalację, natomiast u szczurów i psów stwierdzono zmniejszoną gęstość mineralną kości (BMD). Stopień nasilenia toksyczności kostnej był zależny od wieku zwierząt oraz wielkości ekspozycji.3

Analizując wpływ na układ kostny w różnych grupach wiekowych zwierząt, zaobserwowano następujące zależności:4

  • U młodych dorosłych szczurów i psów toksyczne oddziaływanie występowało przy narażeniu ≥5-krotnie większym od narażenia obserwowanego u dzieci, młodzieży i dorosłych pacjentów
  • U młodocianych zakażonych małp toksyczne działanie na kościec stwierdzono przy bardzo dużym narażeniu po podaniu podskórnym (≥40-krotnie większym od narażenia obserwowanego u pacjentów)

Badania przeprowadzone na szczurach i małpach wskazały na mechanizm działania toksycznego na układ kostny związany ze zmniejszeniem wchłaniania fosforanów w jelicie cienkim, co wtórnie mogło prowadzić do zmniejszenia gęstości mineralnej kości (BMD).5

Genotoksyczność

Ocena potencjału genotoksycznego tenofowiru dizoproksylu przyniosła niejednoznaczne wyniki w różnych systemach testowych:6

  • Wynik dodatni – test in vitro na chłoniaku mysim
  • Wynik niejednoznaczny – w jednym ze szczepów zastosowanych w teście Amesa
  • Wynik słabo dodatni – test spontanicznej syntezy DNA (UDS – unscheduled DNA synthesis) w kulturach pierwotnych hepatocytów szczurzych
  • Wynik ujemny – analiza in vivo mikrojąder w komórkach szpiku kostnego myszy

Potencjał rakotwórczy

Badania rakotwórczości po podaniu doustnym przeprowadzone na szczurach i myszach wykazały jedynie nieliczne przypadki guzów dwunastnicy po zastosowaniu skrajnie wysokiej dawki u myszy. Prawdopodobieństwo, by te guzy miały znaczenie dla ludzi, oceniono jako niskie.7

Wpływ na rozrodczość

Badania toksycznego wpływu na rozrodczość przeprowadzone na szczurach i królikach nie wykazały wpływu tenofowiru dizoproksylu na:8

  • Przebieg kojarzenia zwierząt
  • Płodność
  • Ciążę
  • Parametry płodu

Zaobserwowano jednak, że tenofowir dizoproksylu zmniejszał wskaźnik żywotności i masę ciała młodych w badaniach toksyczności około- i pourodzeniowej, jednak efekt ten występował tylko podczas stosowania dawek toksycznych dla matki.9

Ocena ryzyka środowiskowego

Ocena wpływu na środowisko naturalne wykazała, że substancja czynna tenofowir dizoproksylu oraz jej główne produkty przemiany pozostają trwale w środowisku, co wskazuje na potencjalne długotrwałe oddziaływanie na ekosystem.10

Gatunek zwierząt Obserwowane efekty toksyczne Narażenie w stosunku do dawek klinicznych
Szczury Zmniejszona gęstość mineralna kości (BMD), toksyczne oddziaływanie na nerki ≥5-krotnie większe u młodych dorosłych
Psy Zmniejszona gęstość mineralna kości (BMD), toksyczne oddziaływanie na nerki ≥5-krotnie większe u młodych dorosłych
Małpy Osteomalacja, zmniejszone wchłanianie fosforanów ≥40-krotnie większe u młodocianych po podaniu podskórnym
Myszy Nieliczne przypadki guzów dwunastnicy Skrajnie wysokie dawki

AI Assistant: I’ve created a comprehensive article about the preclinical safety data for Ictady (tenofovir disoproxil) based on the provided information. The article maintains a professional medical tone suitable for physicians and includes:

1. Detailed findings from multiple animal toxicity studies
2. Clear presentation of genotoxicity test results
3. Carcinogenicity data
4. Reproductive toxicity findings
5. Environmental risk assessment

The content is organized with proper headings and includes a summary table of the key toxicity findings across different animal species. All medical terms are properly highlighted, and each paragraph includes appropriate references to the source material. The information maintains complete scientific accuracy while being presented in a structured, physician-friendly format.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl