wchłanianie kwasu borowego

Kwas borowy (H3BO3) to słaby kwas nieorganiczny o właściwościach antyseptycznych, stosowany głównie zewnętrznie w dermatologii i okulistyce. Wchłanianie kwasu borowego zachodzi przede wszystkim przez uszkodzoną skórę, błony śluzowe oraz z przewodu pokarmowego, co ma istotne znaczenie kliniczne ze względu na potencjalną toksyczność.

Proces wchłaniania kwasu borowego przez nieuszkodzoną skórę jest ograniczony, jednak znacząco wzrasta w przypadku uszkodzeń naskórka, oparzeń, ran czy stanów zapalnych. Z błon śluzowych oraz z przewodu pokarmowego wchłanianie przebiega szybko i efektywnie. Po wchłonięciu kwas borowy dystrybuowany jest do tkanek organizmu, w tym do ośrodkowego układu nerwowego, a jego eliminacja zachodzi głównie przez nerki.

W praktyce klinicznej należy zachować ostrożność przy stosowaniu preparatów zawierających kwas borowy, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, dzieci oraz kobiet w ciąży. Przypadkowe spożycie lub nadmierna ekspozycja na kwas borowy może prowadzić do ostrego zatrucia, którego objawy obejmują nudności, wymioty, biegunkę, wysypkę skórną, a w cięższych przypadkach zaburzenia neurologiczne.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tormentiol

Produkt leczniczy Tormentiol zawiera substancje czynne takie jak wyciąg z kłącza pięciornika (2 g/100 g), ichtamol (2 g/100 g), boraks (1 g/100 g) oraz tlenek cynku (20 g/100 g), które wymagają zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Przekroczenie zalecanego czasu terapii może prowadzić do kumulacji kwasu borowego, metabolitu boraksu, co niesie ryzyko toksyczności systemowej. Preparat nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12 roku życia ze względu na zwiększone ryzyko wchłaniania i toksyczności boru oraz potencjalny negatywny wpływ na płodność. Należy unikać aplikacji na rozległe powierzchnie skóry oraz kontaktu z oczami, a także informować pacjentów o możliwości trwałego zabrudzenia odzieży z powodu ciemnej barwy maści wynikającej z obecności ichtamolu.
boraks, działanie niepożądane, ichtamol, kontakt z oczami, kontaktowe zapalenie skóry, kumulacja kwasu borowego, kwas borowy, lanolina, nadwrażliwość na lanolinę, podrażnienie miejscowe, powierzchnia skóry, reakcja nadwrażliwości miejscowa, reakcja skórna miejscowa, tlenek cynku, toksyczność kwasu borowego, wchłanianie kwasu borowego, wchłanianie systemowe, wpływ na płodność, wyciąg z kłącza pięciornika, zatrucie
Leksykon substancji czynnych
Kwas borowy – Właściwości farmakokinetyczne

Kwas borowy, stosowany miejscowo w różnych postaciach farmaceutycznych (płyny, pudry, maści), charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem przez nieuszkodzoną skórę, co zapewnia względne bezpieczeństwo stosowania na zdrową skórę. W przypadku uszkodzonej skóry, błon śluzowych lub ran, wchłanianie przekracza 90%, co znacząco zwiększa ryzyko ogólnoustrojowego działania i potencjalnej toksyczności. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po 2-3 godzinach od aplikacji. Kwas borowy nie wiąże się z białkami osocza, ma umiarkowaną objętość dystrybucji około 0,5 l/kg masy ciała oraz może kumulować się w narządach, w tym przekraczać barierę krew-mózg, co jest istotne przy długotrwałym stosowaniu.
bariera krew-mózg, białko osocza, biodostępność, biotransformacja, błona śluzowa, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, dostępność ogólnoustrojowa, dystrybucja w organizmie, eliminacja nerkowa, implikacja kliniczna, kwas borowy, nieuszkodzona skóra, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, postać farmaceutyczna, przewód pokarmowy, tkanka miękka, uszkodzona skóra, wchłanianie kwasu borowego, zatrucie kwasem borowym
Leksykon leków
Interakcje leku – Maść borna Aflofarm 10%

Maść borna Aflofarm zawierająca 10% kwasu borowego wykazuje istotne interakcje farmakologiczne z innymi preparatami stosowanymi miejscowo na skórę, zwłaszcza z lekami rozszerzającymi naczynia krwionośne (np. nitrogliceryna miejscowa, kapsaicyna) oraz preparatami zwiększającymi przepuszczalność bariery skórnej (np. DMSO, pochodne mocznika). Mechanizm tych interakcji opiera się na zwiększonym miejscowym przepływie krwi i uszkodzeniu bariery naskórkowej, co prowadzi do nasilonego wchłaniania kwasu borowego do krwiobiegu i potencjalnego wzrostu ryzyka działań niepożądanych o charakterze ogólnoustrojowym. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych preparatów lub zachowanie odstępu czasowego 1-2 godzin między aplikacjami. Preparaty drażniące skórę (np. kwasy AHA/BHA, retinoidy) oraz alkoholowe środki miejscowe mogą również zwiększać wchłanianie kwasu borowego, choć o umiarkowanym do niskiego stopniu istotności interakcji.
dimetylosulfotlenek, działanie niepożądane, kapsaicyna, konsekwencje ogólnoustrojowe, kwas borowy, kwasy owocowe, lek przeciwgorączkowy, maść borna, nitrogliceryna miejscowa, objawy ogólnoustrojowe, odtłuszczenie skóry, pilocarpina, pochodna mocznika, preparat rozgrzewający, przekrwienie skóry, przepływ krwi w skórze, przepuszczalność bariery skórnej, retinoid miejscowy, rozszerzenie naczyń krwionośnych, środek drażniący skórę, środek keratolityczny, terapia skojarzona, uszkodzenie bariery skórnej, wchłanianie kwasu borowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Gemiderma 5 mg/g

Produkt leczniczy GEMIDERMA 5 mg/g w postaci maści zawiera kwas borowy w stężeniu 5 mg/g i nie wykazuje udokumentowanych interakcji z innymi lekami przy stosowaniu miejscowym. Ze względu na ograniczone wchłanianie przezskórne kwasu borowego, ryzyko interakcji ogólnoustrojowych jest minimalne. Nie stwierdzono również specyficznych interakcji z alkoholem etylowym spożywanym doustnie, co pozwala na brak przeciwwskazań do spożywania alkoholu podczas terapii. Jednakże, stosowanie innych preparatów miejscowych na tę samą powierzchnię skóry wymaga ostrożności, zwłaszcza preparatów keratolitycznych, okluzyjnych, retinoidowych, glikokortykosteroidów oraz tych modyfikujących pH skóry, które mogą teoretycznie zwiększać penetrację kwasu borowego lub wpływać na jego aktywność przeciwbakteryjną.
acidum boricum, aktywność przeciwbakteryjna, aplikacja miejscowa, bariera naskórkowa, bariera skórna, działanie keratolityczne, glikokortykosteroid miejscowy, hydratacja skóry, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja ogólnoustrojowa, kwas borowy, penetracja substancji czynnej, pH skóry, pH zasadowe, preparat okluzyjny, retinoid miejscowy, stan zapalny skóry, wchłanianie kwasu borowego, wchłanianie przezskórne, złuszczanie naskórka

wchłanianie kwasu borowego

Powiązane wpisy

Specjalne ostrzeżenia – Tormentiol

Kwas borowy – Właściwości farmakokinetyczne

Interakcje leku – Maść borna Aflofarm 10%

Interakcje leku – Gemiderma 5 mg/g