lyssavirus
Lyssavirusy stanowią rodzaj wirusów RNA z rodziny Rhabdoviridae, odpowiedzialnych za wywoływanie wścieklizny u ludzi i zwierząt. Najbardziej znanym przedstawicielem tego rodzaju jest wirus wścieklizny (RABV), ale do grupy tej należy także kilkanaście innych wirusów, w tym europejskie wirusy nietoperzy (EBLV-1, EBLV-2) oraz australijski wirus nietoperzy (ABLV).
Zakażenie lyssawirusami prowadzi do rozwoju ostrego zapalenia mózgu o charakterze postępującym, które w przypadku braku szybkiej interwencji medycznej jest niemal zawsze śmiertelne. Wirus po wniknięciu do organizmu poprzez uszkodzoną skórę (najczęściej w wyniku pogryzienia) przemieszcza się wzdłuż włókien nerwowych obwodowych do ośrodkowego układu nerwowego, gdzie namnaża się i wywołuje charakterystyczne objawy neuroinfekcji.
Profilaktyka zakażeń lyssawirusami obejmuje szczepienia przed- i poekspozycyjne oraz podanie swoistej immunoglobuliny przeciwko wirusowi wścieklizny po ekspozycji. Szczepionki przeciwko wirusowi wścieklizny wykazują skuteczność krzyżową przeciwko większości lyssawirusów, choć ich efektywność może być zróżnicowana w zależności od szczepu wirusa.
Diagnostyka zakażeń lyssawirusami opiera się na badaniach molekularnych (RT-PCR), immunofluorescencji bezpośredniej tkanki mózgowej oraz testach serologicznych. Ze względu na poważne rokowanie, w przypadku podejrzenia ekspozycji na lyssawirusy konieczne jest natychmiastowe wdrożenie profilaktyki poekspozycyjnej, bez oczekiwania na potwierdzenie zakażenia u zwierzęcia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wścieklizna – Etiologia i przyczyny
Wścieklizna (rabies) to śmiertelna choroba wirusowa wywoływana przez neurotropowy wirus z rodzaju Lyssavirus, rodziny Rhabdoviridae, charakteryzujący się jednoniciowym RNA i kształtem pocisku. Wirus powoduje ostre zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego, przenosząc się głównie przez ukąszenia zakażonych ssaków, z psami jako źródłem 99% zakażeń u ludzi. Okres inkubacji wynosi zwykle 1-3 miesiące, zależnie od lokalizacji i wielkości inokulum. Patogeneza obejmuje transport wirusa wsteczny aksonalny do OUN, gdzie dochodzi do gwałtownej replikacji i zapalenia mózgu, a następnie rozprzestrzeniania się do tkanek obwodowych, np. gruczołów ślinowych. Wścieklizna manifestuje się w dwóch formach: szałowej (80-85% przypadków) z nadaktywnością i hydrofobią oraz porażennej z dominującym porażeniem mięśni. Diagnostyka opiera się na izolacji wirusa, wykryciu ciałek Negriego, immunofluorescencji i PCR, jednak potwierdzenie często wymaga badań specjalistycznych i obserwacji zwierzęcia przez 10 dni. Wścieklizna jest praktycznie zawsze śmiertelna po wystąpieniu objawów klinicznych, a globalna śmiertelność wynosi około 59 000 zgonów rocznie, głównie w Afryce i Azji.
badanie immunofluorescencyjne, biopsja skóry, choroba odzwierzęca, ciałka Negriego, hydrofobia, immunoglobulina przeciwko wściekliźnie, lyssavirus, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, PCR, piroptoza, płyn mózgowo-rdzeniowy, profilaktyka poekspozycyjna, rdzeń kręgowy, receptor nikotynowy acetylocholiny, rhabdoviridae, wirus neurotropowy, wirus wścieklizny, zapalenie mózgu, zwój nerwowy