ekspozycja na salicylany

Ekspozycja na salicylany odnosi się do kontaktu organizmu z kwasem salicylowym i jego pochodnymi, które znajdują zastosowanie zarówno w farmakoterapii (np. kwas acetylosalicylowy, czyli aspiryna), jak i występują naturalnie w niektórych produktach spożywczych oraz roślinach.

Salicylany są szeroko stosowane jako leki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. Nadmierna ekspozycja może prowadzić do zatrucia, którego objawy to szumy w uszach, zaburzenia słuchu, zawroty głowy, nudności, wymioty, hiperwentylacja, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (początkowo zasadowica oddechowa, następnie kwasica metaboliczna), zaburzenia świadomości, a w ciężkich przypadkach obrzęk płuc i niewydolność nerek.

U osób z nadwrażliwością na salicylany ekspozycja nawet na małe dawki może wywołać reakcje alergiczne lub pseudoalergiczne, manifestujące się jako pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, astma aspirynowa czy zaostrzenie przewlekłego zapalenia zatok. Szczególnie narażone są osoby z triadą aspirynową (astma oskrzelowa, nietolerancja aspiryny i przewlekłe zapalenie zatok z polipami nosa).

W diagnostyce i leczeniu nadwrażliwości na salicylany stosuje się diety eliminacyjne, testy prowokacyjne oraz desensytyzację. W przypadku zatrucia postępowanie obejmuje płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego, monitorowanie parametrów życiowych oraz w ciężkich przypadkach hemodializę.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl