glikokortykosteroid syntetyczny

Glikokortykosteroidy syntetyczne to grupa leków naśladujących działanie naturalnych hormonów kory nadnerczy, głównie kortyzolu. Substancje te zostały opracowane w celu wzmocnienia działania przeciwzapalnego i immunosupresyjnego przy jednoczesnym zminimalizowaniu działań mineralokortykosteroidowych, takich jak retencja sodu i wody.

Przedstawicielami tej grupy są m.in. prednizon, prednizolon, metyloprednizolon, deksametazon, betametazon czy budezonid. Różnią się one między sobą siłą działania przeciwzapalnego, czasem działania oraz stopniem retencji sodu. Na przykład deksametazon ma około 25-30 razy silniejsze działanie przeciwzapalne niż kortyzol i minimalny efekt mineralokortykoidowy.

Glikokortykosteroidy syntetyczne znajdują zastosowanie w leczeniu chorób o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym, w transplantologii, alergologii, dermatologii, pulmonologii oraz w stanach nagłych, jak wstrząs anafilaktyczny czy obrzęk mózgu. Są dostępne w wielu postaciach: doustnej, dożylnej, dostawowej, wziewnej, donosowej i miejscowej (maści, kremy).

Stosowanie tych leków wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, szczególnie przy długotrwałej terapii systemowej. Mogą one powodować m.in. zespół Cushinga, osteoporozę, zaburzenia glikemii, nadciśnienie, zaćmę, jaskrę, zwiększoną podatność na infekcje oraz supresję osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Z tego powodu kluczowe jest monitorowanie pacjentów i stosowanie najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl