utrata sodu

Utrata sodu (hiponatremia) to stan kliniczny, w którym stężenie sodu w surowicy krwi spada poniżej 135 mmol/l. Jest to najczęściej występujące zaburzenie elektrolitowe u pacjentów hospitalizowanych, dotykające około 15-30% osób przyjmowanych do szpitala.

Przyczyny utraty sodu są zróżnicowane i obejmują: nadmierne wydalanie przez nerki (np. w przebiegu leczenia diuretykami, choroby Addisona, nefropatii z utratą soli), utratę przez przewód pokarmowy (wymioty, biegunka), rozcieńczenie (zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny – SIADH, polidypsja psychogenna), przemieszczenie sodu z przestrzeni pozakomórkowej do wewnątrzkomórkowej oraz stany rzekome (hiperlipidemia, hiperproteinemia).

Objawy kliniczne hiponatremii zależą od nasilenia i szybkości wystąpienia zaburzenia. Przy łagodnej hiponatremii (130-135 mmol/l) pacjenci często pozostają bezobjawowi. Umiarkowana (125-129 mmol/l) i ciężka (<125 mmol/l) hiponatremia może powodować nudności, wymioty, bóle głowy, splątanie, drgawki, a w skrajnych przypadkach śpiączkę i zgon wskutek obrzęku mózgu.

Leczenie utraty sodu wymaga precyzyjnego ustalenia etiologii i dostosowania terapii. Zasadnicze znaczenie ma ocena wolemii pacjenta (hiponatremia hipowolemiczna, euwolemiczna lub hiperwolemiczna). W przypadkach ostrych z objawami neurologicznymi może być konieczne podanie hipertonicznego roztworu NaCl (3%), przy czym korekcja powinna być kontrolowana i niezbyt szybka (nie więcej niż 8-10 mmol/l/dobę), aby uniknąć ryzyka zespołu demielinizacji osmotycznej.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl