trifosforan entekawiru
Trifosforan entekawiru to aktywna forma metaboliczna entekawiru, leku przeciwwirusowego stosowanego w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (WZW B). Po podaniu doustnym entekawir ulega fosforylacji wewnątrzkomórkowej do trifosforanu, który jest właściwą substancją czynną.
Mechanizm działania trifosforanu entekawiru polega na hamowaniu trzech etapów replikacji wirusa HBV: inicjacji polimerazy HBV, odwrotnej transkrypcji ujemnej nici DNA z pregenomowego RNA oraz syntezy dodatniej nici DNA wirusa. Trifosforan entekawiru konkuruje z naturalnym substratem – trifosforanem deoksyguanozyny – o miejsce wiązania w enzymie wirusowym.
Lek charakteryzuje się wysoką selektywnością wobec polimerazy HBV – jego powinowactwo do tego enzymu jest około 30 razy większe niż do polimerazy DNA komórek gospodarza. Dzięki temu trifosforan entekawiru wykazuje minimalny wpływ na syntezę DNA w komórkach ludzkich, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa leku.
Entekawir jest uznawany za jeden z najsilniejszych dostępnych leków przeciw HBV, wykazując skuteczność również w przypadkach oporności na lamiwudynę. Wykazuje wysoką barierę genetyczną dla rozwoju oporności, co czyni go wartościową opcją w długoterminowej terapii przewlekłego WZW B.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Entecavir Fomed 0,5 mg
Entekawir, będący nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy, wykazuje wysoką specyficzność wobec polimerazy HBV, z wartością Ki dla entekawiru-trifosforanu wynoszącą 0,0012 µM. Mechanizm działania polega na konkurencyjnym hamowaniu inicjacji polimerazy, odwrotnej transkrypcji ujemnej nici DNA oraz syntezy nici dodatniej DNA HBV. Entekawir charakteryzuje się długim wewnątrzkomórkowym okresem półtrwania aktywnej formy (15 godzin), co zapewnia trwałe działanie przeciwwirusowe. W badaniach in vitro EC₅₀ dla dzikiego typu HBV wynosi 0,004 µM, natomiast dla szczepów opornych na lamiwudynę (rtL180M, rtM204V) mediana EC₅₀ wynosi 0,026 µM. Entekawir wykazuje również aktywność wobec HIV-1, choć w wyższych stężeniach (EC₅₀ od 0,026 do >10 µM), z możliwością indukcji mutacji M184I w warunkach mikromolowych. Nie stwierdzono antagonistycznego działania entekawiru w połączeniu z innymi NRTI, takimi jak abakawir, lamiwudyna czy tenofowir.
aktywność AlAT, analog guanozyny, antygen HBeAg, fosforylacja, marskość wątroby, miano DNA HBV, mitochondrialne DNA, niewyrównana czynność wątroby, NRTI, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkrypcja, odwrotna transkryptaza, oporność na lamiwudynę, polimeraza HBV, pregenomowe RNA, proces martwiczo-zapalny, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, skala Knodella, substytucja M184I, substytucje rtL180M i rtM204V, synteza DNA HBV, trifosforan deoksyguanozyny, trifosforan entekawiru, wirus zapalenia wątroby typu B, wyrównana czynność wątroby, zmiany martwiczo-zapalne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Entecavir Zentiva 0,5 mg
Entekawir Zentiva jest nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy, wykazującym wysoką skuteczność przeciwwirusową wobec HBV poprzez hamowanie inicjacji polimerazy, odwrotnej transkrypcji ujemnej nici DNA oraz syntezy dodatniej nici DNA wirusa. Jego aktywna forma, trifosforan entekawiru (entekawir-TP), posiada stałą hamowania Ki = 0,0012 μM dla polimerazy DNA HBV, przy jednoczesnym słabym działaniu na polimerazy komórkowe (Ki 18-40 μM) i brak wpływu na polimerazę mitochondrialną (Ki >160 μM). Entekawir hamuje replikację HBV w stężeniu EC50 = 0,004 μM w komórkach HepG2, a także pozostaje skuteczny wobec szczepów opornych na lamiwudynę (EC50 mediana 0,026 μM) oraz adefowir (pełna wrażliwość). W badaniach in vitro wykazano brak antagonistycznego działania entekawiru w połączeniu z innymi NRTI, takimi jak abakawir, lamiwudyna czy tenofowir.
analog guanozyny, dysfagia, entekawir, fosforylacja, koinfekcja HBV/HIV, mitochondrialne DNA, mutacja oporności, niewyrównana czynność wątroby, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkrypcja, oporność na entekawir, oporność na lamiwudynę, polimeraza HBV, pregenomowe RNA, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, stała hamowania, substytucja M184I, szczep HIV-1, trifosforan deoksyguanozyny, trifosforan entekawiru, wirus HBV, wirus rekombinowany, wirusowe zapalenie wątroby typu B