gruźlica węzłów chłonnych
Gruźlica węzłów chłonnych (łac. tuberculosis lymphonodorum, ang. tuberculous lymphadenitis) to pozapłucna manifestacja zakażenia prątkiem gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis), charakteryzująca się zajęciem i powiększeniem węzłów chłonnych. Jest to najczęstsza postać gruźlicy pozapłucnej, stanowiąca około 30-40% wszystkich przypadków gruźlicy pozapłucnej.
Najczęściej zajęte są węzły chłonne szyjne i nadobojczykowe, choć zmiany mogą dotyczyć również węzłów śródpiersia, pachowych, pachwinowych oraz krezkowych. Klinicznie obserwuje się niebolesne, stopniowo powiększające się węzły chłonne, które z czasem mogą ulegać zlewaniu, rozmiękaniu i tworzeniu przetok skórnych.
Diagnostyka opiera się na badaniu histopatologicznym materiału pobranego podczas biopsji węzła chłonnego, badaniach mikrobiologicznych (barwienie metodą Ziehla-Neelsena, hodowla prątków) oraz technikach molekularnych (PCR). Charakterystycznym obrazem histopatologicznym są ziarniniaki z martwicą serowatą i komórkami olbrzymimi typu Langhansa.
Leczenie gruźlicy węzłów chłonnych jest takie samo jak w przypadku gruźlicy płuc i obejmuje standardową terapię przeciwprątkową składającą się z czterech leków (izoniazyd, ryfampicyna, etambutol, pyrazynamid) przez 2 miesiące, a następnie dwóch leków (izoniazyd, ryfampicyna) przez kolejne 4 miesiące. W niektórych przypadkach może być konieczne leczenie chirurgiczne, zwłaszcza gdy występują duże ogniska martwicy, ropnie lub przetoki.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Gruźlica – Objawy
Gruźlica (TB) to przewlekła choroba zakaźna wywoływana przez Mycobacterium tuberculosis, najczęściej zajmująca płuca (około 90% przypadków), ale mogąca dotyczyć także innych narządów (nerki, kręgosłup, mózg, węzły chłonne). Zakażenie przebiega w trzech stadiach: początkowym (często bezobjawowym lub z łagodnymi objawami grypopodobnymi), utajonym (latent TB) – bezobjawowym i niezakaźnym, oraz aktywnym, w którym bakterie namnażają się i wywołują objawy kliniczne. Aktywna gruźlica rozwija się u około 5-10% zakażonych, najczęściej w ciągu pierwszych 2 lat od zakażenia, a ryzyko wzrasta przy immunosupresji (np. HIV/AIDS, leczenie immunosupresyjne). Typowe objawy gruźlicy płucnej to przewlekły kaszel (>3 tygodni), odkrztuszanie plwociny (czasem z krwiopluciem), ból w klatce piersiowej, gorączka (często wieczorna), nocne poty, utrata masy ciała i osłabienie. Gruźlica pozapłucna (10-15% przypadków) manifestuje się objawami zależnymi od zajętego narządu, np. powiększeniem węzłów chłonnych, bólem pleców, objawami neurologicznymi czy zaburzeniami układu moczowo-płciowego.
aktywna gruźlica, antagonista TNF, drogi oddechowe, gruźlica pierwotna, gruźlica płucna, gruźlica pozapłucna, gruźlica prosówkowa, gruźlica rozsiana, gruźlica układu moczowo-płciowego, gruźlica utajona, gruźlica węzłów chłonnych, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, IGRA, krwioplucie, leczenie immunosupresyjne, Mycobacterium tuberculosis, nocne poty, objawy grypopodobne, odkrztuszanie plwociny, przetoka skórna, test skórny, układ immunologiczny, wysięk opłucnowy, zakażenie HIV, zakażenie pierwotne - Leksykon substancji czynnych
Izoniazyd – Wskazania do stosowania
Izoniazyd stanowi kluczowy lek przeciwgruźliczy, stosowany zarówno w monoterapii (Nidrazid), jak i terapii skojarzonej z ryfampicyną (Rifamazid). Wskazania obejmują leczenie wszystkich postaci gruźlicy, w tym płucnej (pierwotnej i wtórnej), pozapłucnej (kości, stawów, nerek, OUN, węzłów chłonnych, skóry) oraz rozsianej. Preparat Rifamazid jest stosowany w przypadkach nowo rozpoznanej gruźlicy oraz wznowy choroby, pod warunkiem wrażliwości prątków na oba składniki. Izoniazyd pełni również istotną rolę w profilaktyce gruźlicy u osób z wysokim ryzykiem rozwoju aktywnej postaci, takich jak osoby po kontakcie z chorym, z utajoną gruźlicą oraz pacjenci immunosupresyjni, w tym zakażeni HIV. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie testu wrażliwości prątków, co jest kluczowe dla skuteczności leczenia i zapobiegania lekooporności.
dysfagia, gruźlica, gruźlica OUN, gruźlica płuc, gruźlica pozapłucna, gruźlica rozsiana, gruźlica skóry, gruźlica węzłów chłonnych, gruźlica wielolekooporna, izoniazyd, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwgruźliczy, lekooporność, MDR-TB, obniżona odporność, prątki gruźlicy, preparat złożony, profilaktyka gruźlicy, ryfampicyna, terapia skojarzona, utajona gruźlica, wznowa choroby, zakażenie HIV - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka bcg przeciwko gruźlicy – Objawy
Szczepionka BCG, zawierająca żywe, atenuowane Mycobacterium bovis, jest stosowana w profilaktyce gruźlicy, szczególnie skuteczna w zapobieganiu ciężkim postaciom choroby u niemowląt i małych dzieci, zapewniając 70-80% ochrony przed gruźliczym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych i gruźlicą prosówkową oraz około 70% ochrony przed aktywną gruźlicą u dzieci. Skuteczność w zapobieganiu gruźlicy płucnej u dorosłych jest zmienna (0-80%), a ochrona utrzymuje się do około 10-15 lat. Typowe reakcje poszczepienne obejmują lokalny pęcherzyk i indurację, które rozwijają się w ciągu 2-12 tygodni i pozostawiają bliznę, a także łagodne objawy ogólne, takie jak gorączka do 39°C, bóle mięśniowe i powiększenie węzłów chłonnych. Poważne działania niepożądane, w tym anafilaksja czy ropień, są rzadkie i częstsze u osób z niedoborami odporności, u których szczepienie jest przeciwwskazane.
aktywna gruźlica, anafilaksja, choroba współistniejąca, gruźlica kręgosłupa, gruźlica krtani, gruźlica płuc, gruźlica płucna, gruźlica pozapłucna, gruźlica prosówkowa, gruźlica rozsiana, gruźlica węzłów chłonnych, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, induracja, Mycobacterium bovis, Mycobacterium tuberculosis, nocne poty, odkrztuszanie plwociny, owrzodzenie, owrzodzenie Buruli, powiększony węzeł chłonny, próba tuberkulinowa, reakcja alergiczna, ropień, skórny test tuberkulinowy, szczepionka BCG, test IGRA, trąd, utajona gruźlica, zakażenie gruźlicą