lek przeciwdepresyjny SSRI
Leki przeciwdepresyjne z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) stanowią obecnie najczęściej przepisywaną klasę leków przeciwdepresyjnych. Ich działanie polega na blokowaniu transportera serotoniny, co prowadzi do zwiększenia stężenia tego neuroprzekaźnika w przestrzeni synaptycznej i wzmocnienia przekaźnictwa serotoninergicznego w mózgu.
Do grupy SSRI należą takie leki jak fluoksetyna, sertralina, paroksetyna, fluwoksamina, citalopram, escitalopram. Charakteryzują się one korzystnym profilem bezpieczeństwa w porównaniu do starszych leków przeciwdepresyjnych, mniejszą liczbą działań niepożądanych oraz niskim potencjałem do wywoływania interakcji lekowych (z wyjątkiem fluoksetyny i paroksetyny, które są inhibitorami CYP2D6).
Wskazania do stosowania SSRI obejmują nie tylko zaburzenia depresyjne, ale również zaburzenia lękowe (m.in. zespół lęku uogólnionego, zespół lęku napadowego, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zespół stresu pourazowego), zaburzenia odżywiania czy zespół napięcia przedmiesiączkowego. Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenia snu, dysfunkcje seksualne oraz objawy odstawienne przy gwałtownym przerwaniu terapii.
Mechanizm działania SSRI wiąże się z opóźnionym efektem terapeutycznym, który pojawia się zwykle po 2-4 tygodniach stosowania, co związane jest z koniecznością adaptacji receptorów serotoninowych. Leki z tej grupy cechują się również niskim ryzykiem kardiotoksyczności i bezpieczniejszym profilem w przypadku przedawkowania w porównaniu do trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Seronil 20 mg
Przeciwwskazania do stosowania leku Seronil, zawierającego chlorowodorek fluoksetyny w dawce 22,4 mg (odpowiadającej 20 mg fluoksetyny), obejmują przede wszystkim nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie fluoksetyny z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), takimi jak iproniazyd, ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, stanowiącego zagrożenie życia. Ponadto, stosowanie fluoksetyny u pacjentów leczonych metoprololem z powodu niewydolności serca jest przeciwwskazane z uwagi na możliwość nasilenia działania metoprololu i zwiększenia ryzyka powikłań kardiologicznych.
beta-adrenolityk, chlorowodorek fluoksetyny, choroba niedokrwienna serca, cytochrom P450, działanie niepożądane, działanie serotoninergiczne, fluoksetyna, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja lekowa, iproniazyd, kapsułka twarda, lek przeciwdepresyjny SSRI, metoprolol, nadwrażliwość na fluoksetynę, niewydolność serca, politerapia, powikłanie kardiologiczne, reakcja alergiczna, Seronil, SNRI, terapia skojarzona, tryptan, układ sercowo-naczyniowy, układ serotoninergiczny, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Axyven 150 mg
Przedawkowanie wenlafaksyny (chlorowodorku), substancji czynnej leku Axyven, stanowi poważny stan kliniczny, szczególnie po spożyciu około 3 g substancji u dorosłych. Przedawkowanie wiąże się z ryzykiem ciężkich objawów ze strony układu sercowo-naczyniowego (tachykardia, bradykardia, tachykardia komorowa, wydłużenie odstępu QT, blok odnogi pęczka Hisa, poszerzenie zespołu QRS) oraz ośrodkowego układu nerwowego (zaburzenia świadomości od senności do śpiączki, drgawki, rozszerzenie źrenic). Dodatkowo obserwuje się objawy takie jak wymioty, niedociśnienie, hipoglikemia (wymagająca monitorowania glikemii) i zawroty głowy. Przedawkowanie wenlafaksyny jest związane z wyższym ryzykiem zgonu w porównaniu do leków z grupy SSRI, choć mniejszym niż w przypadku trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, a pacjenci leczeni wenlafaksyną wykazują większe obciążenie czynnikami ryzyka samobójstwa.
antidotum, arytmia komorowa, blok odnogi pęczka Hisa, bradykardia, ciężkie zatrucie, dializa, drgawki, działanie serotoninergiczne, hemoperfuzja, hipoglikemia, hipoperfuzja narządów, kardiotoksyczność, lek przeciwdepresyjny SSRI, mydriasis, niedociśnienie, ośrodek toksykologiczny, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, poszerzenie zespołu QRS, rozszerzenie źrenic, tachykardia, tachykardia komorowa, transfuzja wymienna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywowany, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, wymuszona diureza, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie świadomości, zachłyśnięcie - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Asertin 50 50 mg
Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Dotychczasowe dane nie wykazały istotnego ryzyka wad wrodzonych, jednak zaleca się unikanie stosowania leku w ciąży, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko. Stosowanie sertraliny w trzecim trymestrze może prowadzić do zespołu odstawienia u noworodków, objawiającego się m.in. zaburzeniami oddechowymi, neurologicznymi, metabolicznymi oraz zachowania, które pojawiają się zwykle w ciągu 24 godzin po porodzie. Epidemiologicznie odnotowano zwiększone ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN) – około 5/1000 ciąż w porównaniu do 1-2/1000 w populacji ogólnej – oraz nieznacznie podwyższone ryzyko krwotoku poporodowego po ekspozycji na SSRI w ostatnim miesiącu ciąży.
bezdech, drżenie mięśniowe, działanie farmakodynamiczne, hipoglikemia, krwotok poporodowy, lek przeciwdepresyjny SSRI, N-desmetylosertralina, napad drgawkowy, niewydolność oddechowa, przetrwałe nadciśnienie płucne noworodków, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sertralina, sinica, skurcz mięśnia, SNRI, trymestr ciąży, wada wrodzona, wzmożenie odruchów, zaburzenie oddechowe, zespół odstawienia noworodkowy - Leksykon substancji czynnych
Opipramol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Opipramol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wymaga starannej kwalifikacji pacjentów ze względu na liczne przeciwwskazania i potencjalne działania niepożądane. Nie powinien być stosowany u pacjentów z rozrostem gruczołu krokowego bez zalegania moczu, chorobami wątroby i nerek, skłonnością do drgawek, niewydolnością naczyń mózgowych oraz zaburzeniami przewodzenia serca, zwłaszcza blokiem przedsionkowo-komorowym wyższego stopnia. W przypadku bloku I stopnia konieczne jest częste monitorowanie EKG. Rzadko mogą wystąpić zmiany hematologiczne, takie jak neutropenia czy agranulocytoza, co wymaga kontroli morfologii krwi, zwłaszcza przy objawach infekcyjnych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nadczynnością tarczycy lub przyjmujących leki na tarczycę. Stosowanie u osób poniżej 18 lat nie jest zalecane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności oraz potencjalne ryzyko nasilenia objawów depresyjnych i zachowań samobójczych.
agranulocytoza, alergiczna reakcja skórna, alkoholizm, badanie EKG, blok przedsionkowo-komorowy, brak laktazy, choroba nerek, choroba wątroby, czynność wątroby, drgawki, epizod dużej depresji, lek przeciwdepresyjny SSRI, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, morfologia krwi, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, niewydolność naczyń mózgowych, obraz krwi, opipramol, padaczka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, remisja choroby, rozrost gruczołu krokowego, samouszkodzenie, uszkodzenie mózgu, uszkodzenie serca, zaburzenie depresyjne, zaburzenie przewodzenia, zachowanie samobójcze, zaleganie moczu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Asertin 100 100 mg
Sertralina, mimo braku kontrolowanych badań u kobiet ciężarnych, nie wykazuje jednoznacznego działania teratogennego na płód, jednak jej stosowanie w ciąży zaleca się jedynie, gdy korzyści przewyższają ryzyko. U noworodków narażonych na sertralinę w III trymestrze obserwuje się objawy zespołu odstawienia, takie jak zaburzenia oddechowe (niewydolność oddechowa, sinica, bezdechy), neurologiczne (napady drgawkowe, zmiany napięcia mięśniowego, drżenia), metaboliczne (hipoglikemia, wahania temperatury), pokarmowe (wymioty, trudności z karmieniem) oraz behawioralne (drażliwość, senność). Ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków (PPHN) wzrasta do około 5/1000 ciąż przy stosowaniu SSRI w późnej ciąży, w porównaniu do 1-2/1000 w populacji ogólnej. Ponadto, stosowanie sertraliny lub innych SSRI/SNRI w ostatnim miesiącu ciąży wiąże się z nieznacznie podwyższonym ryzykiem krwotoku poporodowego.
bezdech, drżenie mięśniowe, dysfagia, działanie serotonergiczne, hipoglikemia, jakość nasienia, krwotok poporodowy, lek przeciwdepresyjny SSRI, lek SSRI SNRI, N-desmetylosertralina, napad drgawkowy, niewydolność oddechowa, obniżone napięcie mięśniowe, płodność, PPHN, przetrwałe nadciśnienie płucne noworodków, sertralina, sinica, skurcz mięśni, wada wrodzona płodu, wahanie temperatury ciała, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenie oddechowe, zespół odstawienia, zespół odstawienia u noworodków