izoenzym CYP2B6

Izoenzym CYP2B6 jest jednym z wielu izoform cytochromu P450, należącym do rodziny CYP2 i podrodziny CYP2B. Jest on kodowany przez gen CYP2B6 zlokalizowany na chromosomie 19. Stanowi około 2-10% całkowitej zawartości cytochromu P450 w wątrobie, choć jego ekspresja wykazuje znaczną zmienność międzyosobniczą.

CYP2B6 uczestniczy w metabolizmie około 8-10% leków stosowanych klinicznie, w tym wielu o wąskim indeksie terapeutycznym. Do ważnych substratów tego izoenzymu należą m.in. cyklofosfamid, ifosafamid, metadon, efawirenz, newirapina, bupropion i propofol. Bupropion jest wykorzystywany jako marker aktywności CYP2B6 w badaniach klinicznych.

Gen CYP2B6 charakteryzuje się dużym polimorfizmem genetycznym, zidentyfikowano ponad 100 wariantów allelicznych. Najlepiej poznane warianty to CYP2B6*6, CYP2B6*5 i CYP2B6*4, które mogą prowadzić do zmienionej aktywności enzymatycznej. Polimorfizm tego genu ma istotne znaczenie kliniczne, wpływając na indywidualną zmienność w metabolizmie leków, co może prowadzić do różnic w skuteczności terapeutycznej lub toksyczności.

Aktywność CYP2B6 może być indukowana przez różne związki, w tym rifampicynę, fenobarbital i karbamazepinę, co może prowadzić do interakcji lekowych poprzez przyspieszenie metabolizmu innych substratów tego enzymu. Z drugiej strony, inhibitory CYP2B6, takie jak tiklopidyna czy klopidogrel, mogą spowalniać metabolizm jego substratów, potencjalnie zwiększając ich stężenie i ryzyko działań niepożądanych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fypalan 12 mg

Perampanel, substancja czynna leku Fypalan, charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (~95%) oraz metabolizmem głównie przez CYP3A, obejmującym utlenianie i glukuronidację. Po podaniu doustnym wykazuje szybkie wchłanianie bez efektu pierwszego przejścia, a spożycie pokarmu wysokotłuszczowego opóźnia Tmax o około 1 godzinę, nie wpływając na Cmax ani AUC0-inf. Średni czas półtrwania perampanelu wynosi 105 godzin, jednak ulega skróceniu do 25 godzin przy jednoczesnym stosowaniu induktora CYP3A, karbamazepiny. Eliminacja zachodzi głównie przez metabolity wydalane z moczem (30%) i kałem (70%). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek od 0,2 do 36 mg, a klirens u kobiet (0,54 L/h) jest o 18% niższy niż u mężczyzn (0,66 L/h). Nie stwierdzono istotnego wpływu wieku na klirens, natomiast u dzieci o masie ciała <30 kg konieczne jest dostosowanie dawki ze względu na wzrost klirensu wraz z masą ciała.
białko oporności raka piersi, białko osocza, choroba Parkinsona, cytochrom CYP3A, czas półtrwania, efekt pierwszego przejścia, fenobarbital, glukuronidacja, izoenzym CYP2B6, izoenzym CYP2C8, izoenzym CYP3A4/5, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, klirens kreatyniny, maksymalne stężenie w osoczu, mikrosom wątroby ludzkiej, napad częściowy, napad toniczno-kloniczny pierwotnie uogólniony, neuropatia cukrzycowa, padaczka, perampanel, polipeptyd transportujący aniony organiczne, ryfampicyna, skala Child-Pugh, stwardnienie rozsiane, transferaza UDP-glukuronylowa, transporter anionów organicznych, transporter glikoproteiny P, transporter kationów organicznych, UGT1A9, utlenianie, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Bupropion – Interakcje

Bupropion wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez hamowanie izoenzymu CYP2D6 oraz metabolizm za pośrednictwem CYP2B6. Hamowanie CYP2D6 prowadzi do 2-5-krotnego wzrostu stężeń leków metabolizowanych tym szlakiem, takich jak dezypramina, imipramina, rysperydon, metoprolol czy propafenon, co wymaga rozpoczynania terapii od najmniejszych dawek i rozważenia ich redukcji. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie bupropionu z inhibitorami MAO (przerwa 14 dni po nieodwracalnych i 24 godziny po odwracalnych). Istotne jest także ryzyko zespołu serotoninowego przy łączeniu bupropionu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI). Bupropion zmniejsza skuteczność tamoksyfenu poprzez hamowanie aktywacji metabolicznej CYP2D6. W przypadku digoksyny obserwuje się zmniejszenie AUC0-24h i wzrost klirensu nerkowego, co wymaga monitorowania stężenia digoksyny, zwłaszcza przy rozpoczynaniu i kończeniu terapii bupropionem. Ponadto, leki indukujące enzymy (karbamazepina, fenytoina, rytonawir, efawirenz) mogą obniżać ekspozycję na bupropion o 20-80%, co może wymagać zwiększenia dawki, nie przekraczając maksymalnej zalecanej.
amantadyna, cyklofosfamid, cytochrom P450, digoksyna, działanie depresyjne, działanie niepożądane neuropsychiatryczne, efawirenz, fenytoina, hydroksybupropion, ifosfamid, indeks terapeutyczny, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, inhibitor MAO, inhibitor metabolizmu, inhibitor wychwytu zwrotnego dopaminy, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2B6, izoenzym CYP2D6, karbamazepina, klirens nerkowy, klopidogrel, lewodopa, rytonawir, SNRI, SSRI, substancja farmaceutyczna, synergizm lekowy, szlak katecholaminergiczny, tamoksyfen, walproinian, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zyban 150 mg

Lek Zyban zawierający bupropion chlorowodorek 150 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu posiada liczne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Przede wszystkim nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na bupropion lub substancje pomocnicze, z aktualnymi lub przebyłymi napadami drgawkowymi, nowotworem ośrodkowego układu nerwowego, ciężką marskością wątroby oraz u osób z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi. Ponadto, stosowanie Zybanu jest przeciwwskazane podczas jednoczesnego leczenia inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) – konieczne jest zachowanie okresów karencji wynoszących co najmniej 14 dni po nieodwracalnych i 24 godziny po odwracalnych inhibitorach MAO. Lek nie powinien być również podawany pacjentom z bulimią lub anoreksją, a także tym, którzy mogą nagle odstawić alkohol lub leki obniżające próg drgawkowy, np. benzodiazepiny, ze względu na ryzyko wystąpienia napadów drgawkowych.
anoreksja, benzodiazepina, bulimia, bupropion chlorowodorek, choroba afektywna dwubiegunowa, dysfagia, epizod maniakalny, hipoglikemia, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP2B6, jadłowstręt psychiczny, lek przeciwpsychotyczny, marskość wątroby, napad drgawkowy, nieodwracalny inhibitor MAO, nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, odwracalny inhibitor MAO, tabletka powlekana o przedłużonym uwalnianiu, udar mózgu, uraz głowy, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie psychiczne, zespół odstawienny
Leksykon substancji czynnych
Bupropion – Właściwości farmakokinetyczne

Bupropion w postaci chlorowodorku o zmodyfikowanym uwalnianiu wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach 50-200 mg (pojedyncza dawka) oraz 300-450 mg/dobę (długotrwałe podawanie). Po podaniu 300 mg Cmax wynosi około 160 ng/ml i osiągane jest po 5 godzinach. Substancja ulega intensywnemu metabolizmowi, głównie przez CYP2B6, do aktywnych metabolitów: hydroksybupropionu (Cmax i AUC odpowiednio 3- i 14-krotnie wyższe niż bupropionu, Tmax ~7 h), treohydrobupropionu (AUC 5-krotnie wyższe, Tmax ~8 h) oraz erytrohydrobupropionu. Okres półtrwania bupropionu i hydroksybupropionu wynosi około 20 godzin, natomiast treohydrobupropionu i erytrohydrobupropionu odpowiednio 37 i 33 godziny. Bupropion i metabolity wykazują umiarkowane wiązanie z białkami osocza (42-84%) oraz szeroką dystrybucję (Vd ~2000 l). Stan stacjonarny osiągany jest po 8 dniach regularnego stosowania. Wydalanie odbywa się głównie z moczem (87% dawki), z minimalnym udziałem formy niezmienionej (0,5%).
AUC, badanie farmakokinetyczne, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność bupropionu, chlorowodorek bupropionu, Cmax, cytochrom P450, erytrohydrobupropion, farmakokinetyka bupropionu, farmakokinetyka liniowa, hydroksybupropion, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP2D6, interakcja lekowa, izoenzym CYP2B6, klirens doustny, marskość wątroby, metabolit aktywny, metabolizm bupropionu, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, postać o zmodyfikowanym uwalnianiu, profil farmakokinetyczny, przewód pokarmowy, redukcja grupy karbonylowej, stała inhibicji, stan stacjonarny, tomografia pozytonowa emisyjna, transporter dopaminy, treohydrobupropion, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bupropion Neuraxpharm 300 mg

Bupropion w dawce 300 mg w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu osiąga maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) około 160 ng/ml po około 5 godzinach, z biodostępnością przekraczającą 87%. W organizmie powstają trzy aktywne metabolity: hydroksybupropion (Cmax i AUC odpowiednio 3- i 14-krotnie wyższe niż bupropion, Tmax 7 h), treohydrobupropion (Cmax podobne do bupropionu, AUC 5-krotnie wyższe, Tmax 8 h) oraz erytrohydrobupropion (stężenia porównywalne do bupropionu, Tmax 8 h). Farmakokinetyka wykazuje liniowość w zakresie dawek 50-200 mg (pojedyncza dawka) oraz 300-450 mg/dobę (długotrwałe podawanie). Objętość dystrybucji wynosi około 2000 l, a wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (bupropion 84%, hydroksybupropion 77%, treohydrobupropion 42%). Bupropion i metabolity przenikają do mleka oraz przez barierę krew-mózg i łożyskową, wiążąc się z transporterem dopaminy w OUN (około 25% przy dawce 150 mg dwa razy dziennie). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP2B6, z udziałem innych izoenzymów CYP450, a także redukcję grupy karbonylowej (treohydrobupropion). Bupropion i hydroksybupropion są inhibitorami CYP2D6 (Ki odpowiednio 21 i 13,3 μM). Klirens wynosi około 200 l/h, a okres półtrwania bupropionu i hydroksybupropionu to około 20 godzin, natomiast treohydrobupropionu i erytrohydrobupropionu odpowiednio 37 i 33 godziny. Stan stacjonarny osiągany jest po 8 dniach.
bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność bupropionu, CYP1A2, CYP2D6, erytrohydrobupropion, farmakokinetyka bupropionu, hydroksybupropion, indukcja metabolizmu, inhibitor izoenzymu, izoenzym CYP2B6, izoenzym cytochromu P450, klirens bupropionu, marskość wątroby, metabolit bupropionu, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stan stacjonarny, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, tomografia pozytonowa emisyjna, treohydrobupropion, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, wychwyt zwrotny dopaminy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, znakowanie izotopowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bupropion Neuraxpharm 150 mg

Bupropion Neuraxpharm w dawce 150 mg (130,20 mg substancji czynnej) wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek terapeutycznych 50-450 mg/dobę, z maksymalnym stężeniem (Cmax) około 160 ng/ml osiąganym po 5 godzinach od podania dawki 300 mg. Biodostępność jest wysoka (≥87%), a spożycie posiłków nie wpływa na wchłanianie leku z postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu. Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (~2000 l) i wysokim wiązaniem z białkami osocza (84%). Bupropion i jego aktywne metabolity (hydroksybupropion, treohydrobupropion, erytrohydrobupropion) przenikają przez barierę krew-mózg, barierę łożyskową oraz do mleka kobiet karmiących. Hydroksybupropion, powstający głównie przez CYP2B6, osiąga stężenia w osoczu 3-krotnie wyższe (Cmax) i 14-krotnie wyższe (AUC) niż bupropion, z okresem półtrwania około 20 godzin. Treohydrobupropion i erytrohydrobupropion mają dłuższe okresy półtrwania (odpowiednio 37 i 33 godziny). Bupropion i hydroksybupropion wykazują umiarkowane hamowanie CYP2D6 (Ki odpowiednio 21 i 13,3 μM), bez indukcji enzymów CYP450 w warunkach klinicznych.
aktywny metabolit, AUC, badanie in vitro, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, białka osocza, biodostępność bupropionu, chlorowodorek bupropionu, Cmax i AUC, cytochrom P450, erytrohydrobupropion, farmakokinetyka, hydroksybupropion, indukcja enzymów, interakcja z alkoholem, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP2B6, klirens bupropionu, krańcowa niewydolność nerek, liniowa farmakokinetyka, marskość wątroby, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, stała hamowania, stan stacjonarny, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu, tomografia pozytonowa emisyjna, treohydrobupropion, wychwyt zwrotny dopaminy, wydalanie nerkowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zyban 150 mg

Bupropion, zawarty w preparacie Zyban w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (150 mg), charakteryzuje się maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) około 100 ng/ml osiąganym po 2,5-3 godzinach od podania. Aktywne metabolity, w tym hydroksybupropion i treohydrobupropion, wykazują wyższe wartości Cmax i AUC, odpowiednio do dawki (50-200 mg pojedynczo, 300-450 mg/dobę przewlekle). Hydroksybupropion osiąga Cmax około 3-krotnie wyższe i AUC 14-krotnie większe niż bupropion, z Tmax około 6 godzin. Bupropion wykazuje dużą objętość dystrybucji (~2000 l) i wysokie wiązanie z białkami osocza (84%), a jego metabolity również przenikają do mleka kobiet karmiących oraz przez barierę krew-mózg i łożyskową. Metabolizm bupropionu jest intensywny, głównie przez CYP2B6 (hydroksybupropion), z udziałem innych izoenzymów CYP w mniejszym stopniu, a eliminacja następuje głównie przez mocz (87% dawki 200 mg), z okresem półtrwania około 20 godzin dla bupropionu i metabolitów (hydroksybupropion ~20 h, treohydrobupropion ~37 h, erytrohydrobupropion ~33 h).
aktywny metabolit, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, chlorowodorek bupropionu, ciężka marskość wątroby, erytrohydrobupropion, hydroksybupropion, izoenzym CYP2B6, izoenzym CYP2D6, izoenzym cytochromu P450, klirens bupropionu, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, stała inhibicji, stężenie leku w osoczu, tabletka powlekana o przedłużonym uwalnianiu, treohydrobupropion, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fypalan 2 mg

Perampanel, substancja czynna leku Fypalan, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, bez efektu pierwszego przejścia, a jedzenie wysokotłuszczowe opóźnia Tmax o około 1 godzinę, nie wpływając na Cmax ani AUC0-inf. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~95%) i nie jest substratem ani inhibitorem kluczowych transporterów błonowych (OATP1B1/1B3, OAT1-4, OCT1-3, P-gp, BCRP). Metabolizm perampanelu odbywa się głównie w wątrobie, z udziałem CYP3A, w procesie dwuetapowym: utlenianie i glukuronidacja. Po podaniu radioznakowanego leku, około 30% radioaktywności wydalane jest z moczem, a 70% z kałem, głównie jako metabolity. Średni okres półtrwania wynosi 105 godzin, jednak ulega skróceniu do 25 godzin pod wpływem silnych induktorów CYP3A (np. karbamazepiny). Farmakokinetyka perampanelu jest liniowa w dawkach 0,2-36 mg, co ułatwia dostosowanie dawkowania.
białko oporności raka piersi, choroba Parkinsona, cytochrom CYP3A, częściowy napad padaczkowy, dystrybucja leku, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, glikoproteina p, indukcja enzymatyczna, izoenzym CYP2B6, izoenzym CYP2C8, izoenzym CYP3A4/5, izoenzym cytochromu P450, izoenzym UGT1A9, klirens kreatyniny, klirens leku, liniowa zależność farmakologiczna, mikrosom wątroby ludzkiej, napad częściowy, napad toniczno-kloniczny pierwotnie uogólniony, neuropatia cukrzycowa, okres półtrwania leku, perampanel, polipeptyd transportujący aniony organiczne, skala Child-Pugh, stwardnienie rozsiane, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pixigan 300 mg

Bupropion chlorowodorek, podawany w dawce 300 mg w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, osiąga maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) około 160 ng/ml po około 5 godzinach. Biodostępność jest wysoka, z co najmniej 87% dawki wchłanianej, a podanie leku z posiłkiem nie wpływa istotnie na farmakokinetykę. Bupropion ulega intensywnemu metabolizmowi, dając trzy aktywne metabolity: hydroksybupropion (Cmax 3-krotnie wyższe, AUC 14-krotnie wyższe niż bupropion, Tmax 7 h), treohydrobupropion (Cmax podobne do bupropionu, AUC 5-krotnie wyższe, Tmax 8 h) oraz erytrohydrobupropion (stężenia porównywalne do bupropionu, Tmax 8 h). Objętość dystrybucji bupropionu wynosi około 2000 L, a wiązanie z białkami osocza jest wysokie (bupropion 84%, hydroksybupropion 77%, treohydrobupropion 42%). Lek i metabolity przenikają do mleka matki oraz przez barierę krew-mózg i łożyskową. Metabolizm głównie zachodzi przez CYP2B6, a bupropion i hydroksybupropion są inhibitorami CYP2D6 (Ki odpowiednio 21 i 13,3 μM). Klirens wynosi około 200 L/h, a okres półtrwania bupropionu i hydroksybupropionu to około 20 godzin, natomiast treohydrobupropionu i erytrohydrobupropionu odpowiednio 37 i 33 godziny. Stan stacjonarny osiągany jest po 8 dniach stosowania.
aktywny metabolit, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność bupropionu, chlorowodorek bupropionu, działanie niepożądane, erytrohydrobupropion, hydroksybupropion, izoenzym CYP2B6, izoenzym CYP2D6, krańcowa niewydolność nerek, marskość wątroby, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, stan stacjonarny, stężenie w surowicy, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, tomografia pozytonowa emisyjna, treohydrobupropion, wychwyt zwrotny dopaminy, wydalanie z moczem, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fypalan 4 mg

Perampanel wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, bez efektu pierwszego przejścia przez wątrobę, a podanie z pokarmem tłuszczowym opóźnia jedynie Tmax o około 1 godzinę, nie wpływając na Cmax ani AUC0-inf. Lek charakteryzuje się wysokim (ok. 95%) wiązaniem z białkami osocza oraz brakiem istotnej interakcji z transporterami OATP, OAT, OCT, P-gp i BCRP. Metabolizm perampanelu odbywa się głównie przez CYP3A, z eliminacją około 30% radioaktywności z moczem i 70% z kałem, głównie w postaci metabolitów. Okres półtrwania t1/2 wynosi średnio 105 godzin, jednak ulega skróceniu do 25 godzin pod wpływem induktora CYP3A, karbamazepiny. Farmakokinetyka leku jest liniowa w dawkach od 0,2 do 36 mg, a klirens u kobiet jest o 18% niższy niż u mężczyzn, co może mieć znaczenie kliniczne przy wyższych dawkach.
białko oporności raka piersi, choroba Parkinsona, cytochrom CYP3A, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja całkowita, glikoproteina p, hamowanie enzymów, izoenzym CYP2B6, izoenzym CYP2C8, izoenzym CYP3A4/5, izoenzym UGT1A9, izoenzymy cytochromu P450, klirens kreatyniny, klirens leku, napad częściowy, napad padaczkowy częściowy, napad toniczno-kloniczny pierwotnie uogólniony, neuropatia cukrzycowa, okres półtrwania, perampanel, polipeptydy transportujące aniony organiczne, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne w osoczu, stwardnienie rozsiane, transportery anionów organicznych, transportery kationów organicznych, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Metadon – Właściwości farmakokinetyczne

Metadon cechuje się wysoką biodostępnością przekraczającą 80% dzięki dobrej rozpuszczalności w lipidach oraz szybkiemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 3-4 godzinach od podania doustnego. Stan stacjonarny osiągany jest po 5-7 dniach regularnej terapii, co jest kluczowe przy ustalaniu dawkowania. Substancja wykazuje silne wiązanie z białkami osocza (około 85%), głównie albuminami (44%) i gamma-globulinami (17%), a także z białkami tkankowymi, co wpływa na dystrybucję i magazynowanie w narządach takich jak płuca, wątroba i nerki. Metadon jest obecny w pocie, ślinie, mleku kobiecym i krwi pępowinowej, co ma istotne implikacje kliniczne w terapii kobiet w ciąży i karmiących.
albuminy, alfa-globuliny, beta-globuliny, białka tkankowe, biodostępność metadonu, farmakokinetyka metadonu, gamma-globuliny, hydroksylacja, izoenzym CYP2B6, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klirens metaboliczny, krew pępowinowa, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, mleko kobiece, N-demetylacja, okres półtrwania, steady state, stężenie stanu stacjonarnego, stężenie we krwi, wiązanie z białkami osocza, zakwaszenie moczu
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fypalan 10 mg

Perampanel, substancja czynna leku Fypalan, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, bez efektu pierwszego przejścia, a pokarm tłuszczowy opóźnia Tmax o około 1 godzinę bez wpływu na Cmax i AUC0-inf. Wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~95%) i nie jest substratem ani inhibitorem kluczowych transporterów błonowych (OATP, OAT, OCT, P-gp, BCRP), co minimalizuje ryzyko interakcji transporterowych. Metabolizm perampanelu odbywa się głównie przez CYP3A, z eliminacją metabolitów w 30% przez mocz i 70% przez kał. Okres półtrwania wynosi średnio 105 godzin, jednak u pacjentów stosujących induktory CYP3A (np. karbamazepinę) skraca się do 25 godzin, co wymaga modyfikacji dawkowania. Farmakokinetyka jest liniowa w dawkach od 0,2 do 36 mg u zdrowych oraz 2-16 mg/dobę u pacjentów z napadami częściowymi i 2-14 mg/dobę u pacjentów z napadami toniczno-klonicznymi pierwotnie uogólnionymi.
białko oporności raka piersi, choroba Parkinsona, CYP3A4/5, cytochrom CYP3A, częściowy napad padaczkowy, efekt pierwszego przejścia, fenobarbital, glukuronidacja, induktor CYP3A, izoenzym CYP2B6, izoenzym CYP2C8, karbamazepina, klirens kreatyniny, łagodne zaburzenie czynności wątroby, metabolizm wątrobowy, napad częściowy, napad toniczno-kloniczny pierwotnie uogólniony, neuropatia cukrzycowa, okres półtrwania, padaczka, perampanel, polipeptyd transportujący aniony organiczne, ryfampicyna, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, stwardnienie rozsiane, transporter anionów organicznych, transporter glikoproteiny P, transporter kationów organicznych, UGT1A9, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Wellbutrin XR 150 mg

Wellbutrin XR, zawierający chlorowodorek bupropionu w dawkach 150 mg i 300 mg w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, charakteryzuje się farmakokinetyką wykazującą liniowy wzrost Cmax i AUC bupropionu oraz jego aktywnych metabolitów (hydroksybupropion, treohydrobupropion, erytrohydrobupropion) w zakresie dawek 50-200 mg (pojedyncza dawka) oraz 300-450 mg/dobę (długotrwałe podawanie). Po podaniu 300 mg raz na dobę, Cmax bupropionu wynosi około 160 ng/ml, osiągane po około 5 godzinach, natomiast metabolity osiągają maksymalne stężenia po 7-8 godzinach. Hydroksybupropion wykazuje Cmax i AUC odpowiednio około 3 i 14 razy wyższe niż bupropion, a treohydrobupropion ma AUC około 5 razy większe. Bupropion i metabolity wykazują szeroką dystrybucję (Vd ~2000 l) oraz różne stopnie wiązania z białkami osocza (bupropion 84%, hydroksybupropion 77%, treohydrobupropion 42%). Lek i metabolity przenikają przez barierę krew-mózg oraz łożyskową, a także są obecne w mleku kobiet karmiących. Bupropion jest inhibitorem CYP2D6 (Ki 21 µM), a hydroksybupropion również wykazuje hamowanie tego enzymu (Ki 13,3 µM). Metabolizm główny zachodzi przez CYP2B6, natomiast powstawanie treohydrobupropionu odbywa się bez udziału cytochromu P450. Wydalanie następuje głównie z moczem (87% dawki radioaktywnej), z minimalnym udziałem postaci niezmienionej (0,5%). Okres półtrwania bupropionu i hydroksybupropionu wynosi około 20 godzin, a treohydrobupropionu i erytrohydrobupropionu odpowiednio 37 i 33 godziny. Stan stacjonarny osiągany jest po 8 dniach stosowania.
bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność bupropionu, chlorowodorek bupropionu, erytrohydrobupropion, hydroksybupropion, indukcja metabolizmu, inhibitor izoenzymu CYP2D6, izoenzym CYP2B6, krańcowa niewydolność nerek, marskość wątroby, okres półtrwania, stan stacjonarny, stężenie w surowicy, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, tomografia pozytonowa emisyjna, treohydrobupropion, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zmienność międzyosobnicza, zróżnicowanie międzyosobnicze, zwrotny wychwyt dopaminy
Leksykon substancji czynnych
Ryfamycyna – Interakcje

Ryfamycyna sodowa wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez indukcję izoenzymów CYP2B6 i CYP3A4 oraz hamowanie transporterów błonowych P-gp, BCRP, BSEP i OATP. U pacjentów z prawidłową funkcją wątroby ryzyko klinicznie istotnych interakcji jest niewielkie ze względu na minimalną absorpcję ogólnoustrojową, jednak u osób z zaburzeniami czynności wątroby ekspozycja na lek może być znacznie zwiększona, co zwiększa ryzyko zmniejszenia stężenia osoczowego leków metabolizowanych przez CYP3A4 (np. warfaryna, leki przeciwpadaczkowe, przeciwarytmiczne, doustne środki antykoncepcyjne). Ryfamycyna sodowa jest również substratem i inhibitorem P-gp i BCRP, co może prowadzić do wzrostu stężenia leków będących substratami tych transporterów, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów P-gp, takich jak cyklosporyna. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania ryfamycyny sodowej z innymi antybiotykami z grupy ryfamycyny ze względu na ryzyko ciężkiego zaburzenia mikroflory jelitowej.
BCRP, białko oporności raka piersi, biegunka podróżnych, BSEP, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, dysfunkcja wątroby, glikoproteina p, indukcja CYP2B6, indukcja CYP3A4, inhibitor P-gp, izoenzym CYP2B6, klirens wątrobowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpadaczkowy, loperamid, metabolizm przedukładowy, mikrobiom jelitowy, mikroflora przewodu pokarmowego, OATP, P-gp, pompa eksportu soli kwasów żółciowych, ryfamycyna sodowa, substrat CYP3A4, transporter błonowy, warfaryna, węgiel aktywowany, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fypalan 6 mg

Perampanel, substancja czynna leku Fypalan, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, bez efektu pierwszego przejścia, a podanie z posiłkiem wysokotłuszczowym opóźnia Tmax o około 1 godzinę, nie wpływając na Cmax i AUC0-inf. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~95%) i nie jest substratem ani inhibitorem kluczowych transporterów błonowych (OATP, OAT, OCT, P-gp, BCRP), co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych na poziomie transportu. Metabolizm perampanelu odbywa się głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymu CYP3A, prowadząc do utleniania i glukuronidacji; metabolity nie mają istotnego wpływu farmakologicznego. Eliminacja zachodzi głównie przez kał (70%) i mocz (30%) w postaci metabolitów. Okres półtrwania wynosi około 105 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, jednak indukcja CYP3A przez karbamazepinę skraca go do około 25 godzin. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek od 0,2 do 36 mg u zdrowych oraz 2-16 mg/dobę u pacjentów z napadami częściowymi i 2-14 mg/dobę u pacjentów z napadami toniczno-klonicznymi pierwotnie uogólnionymi.
białko oporności raka piersi, choroba Parkinsona, cytochrom P450, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, efekt pierwszego przejścia, enzym UGT1A9, indukcja enzymatyczna, izoenzym CYP2B6, izoenzym CYP2C8, izoenzym CYP3A, izoenzym CYP3A4/5, klirens kreatyniny, klirens perampanelu, maksymalne stężenie w osoczu, metabolit, mikrosomy wątroby ludzkiej, napad częściowy, napad toniczno-kloniczny pierwotnie uogólniony, neuropatia cukrzycowa, okres półtrwania, polipeptydy transportujące aniony organiczne, skala Child-Pugh, stwardnienie rozsiane, transportery anionów organicznych, transportery glikoproteiny P, transportery kationów organicznych, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Perampanel – Właściwości farmakokinetyczne

Perampanel, substancja czynna leku Fypalan dostępnego w dawkach 2-12 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym bez efektu pierwszego przejścia oraz wysokim (ok. 95%) wiązaniem z białkami osocza. Pokarm o wysokiej zawartości tłuszczu nie wpływa na Cmax i AUC0-inf, jedynie opóźnia Tmax o około 1 godzinę. Metabolizm perampanelu odbywa się głównie przez cytochrom CYP3A, obejmując utlenianie i glukuronidację, a eliminacja zachodzi w 30% z moczem i 70% z kałem, głównie w formie metabolitów. Okres półtrwania wynosi średnio 105 godzin, jednak ulega skróceniu do 25 godzin przy jednoczesnym stosowaniu induktora CYP3A, karbamazepiny. Farmakokinetyka wykazuje liniową zależność między dawką a stężeniem w osoczu, a klirens u kobiet jest o 18% niższy (0,54 L/h) niż u mężczyzn (0,66 L/h). Wiek nie wpływa istotnie na klirens, natomiast masa ciała koreluje z jego wzrostem, co jest szczególnie istotne u dzieci poniżej 30 kg, wymagających dostosowania dawki.
białko oporności raka piersi, choroba Parkinsona, cytochrom CYP3A, częściowy napad padaczkowy, efekt pierwszego przejścia, fenobarbital, glikoproteina p, izoenzym CYP2B6, izoenzym CYP2C8, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, klirens kreatyniny, klirens perampanelu, mikrosom wątroby ludzkiej, napad częściowy, napad toniczno-kloniczny pierwotnie uogólniony, neuropatia cukrzycowa, okres półtrwania, perampanel, polipeptyd transportujący aniony organiczne, ryfampicyna, skala Child-Pugh, stwardnienie rozsiane, transporter anionów organicznych, transporter błonowy, transporter kationów organicznych, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność liniowa
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Welbox 150 mg

Bupropion chlorowodorek, podawany doustnie w dawce 300 mg w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, osiąga maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) około 160 ng/ml po około 5 godzinach. Lek charakteryzuje się szeroką dystrybucją (objętość dystrybucji ~2000 l) oraz umiarkowanym wiązaniem z białkami osocza (84%). Aktywne metabolity, takie jak hydroksybupropion, treohydrobupropion i erytrohydrobupropion, wykazują różne profile farmakokinetyczne, z hydroksybupropionem osiągającym Cmax i AUC odpowiednio 3- i 14-krotnie wyższe niż bupropion, a okresy półtrwania metabolitów wahają się od około 20 do 37 godzin. Stan stacjonarny osiągany jest w ciągu 8 dni. Bupropion i jego metabolity przenikają przez barierę krew-mózg, barierę łożyskową oraz są wydzielane do mleka kobiet karmiących. Metabolizm bupropionu odbywa się głównie przez CYP2B6, a lek i hydroksybupropion wykazują hamowanie CYP2D6 (Ki odpowiednio 21 i 13,3 μM). Eliminacja następuje głównie przez metabolizm, z mniej niż 0,5% dawki wydalanej w formie niezmienionej, a klirens wynosi około 200 l/h.
bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność bupropionu, bupropion chlorowodorek, erytrohydrobupropion, hydroksybupropion, indukcja enzymów, inhibicja CYP2D6, izoenzym CYP2B6, krańcowa niewydolność nerek, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, pacjent w podeszłym wieku, parametry farmakokinetyczne, stan stacjonarny, stężenie w surowicy, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, treohydrobupropion, wiązanie z białkami osocza, wychwyt dopaminy, wydłużenie okresu półtrwania, zaburzenie czynności nerek, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bupropion Accord 300 mg

Chlorowodorek bupropionu w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu (Bupropion Accord 300 mg) charakteryzuje się maksymalnym stężeniem w surowicy (Cmax) około 160 ng/ml osiąganym po około 5 godzinach od podania. Biodostępność wynosi co najmniej 87%, a przyjmowanie leku z posiłkiem nie wpływa na jego wchłanianie. W stanie stacjonarnym aktywne metabolity bupropionu wykazują znacznie wyższe wartości Cmax i AUC: hydroksybupropion ma Cmax około 3-krotnie wyższe i AUC około 14-krotnie wyższe niż bupropion, treohydrobupropion ma podobne Cmax i około 5-krotnie wyższe AUC, natomiast erytrohydrobupropion wykazuje stężenia porównywalne z bupropionem. Okres półtrwania eliminacji wynosi około 20 godzin dla bupropionu i hydroksybupropionu, a dla treohydrobupropionu i erytrohydrobupropionu odpowiednio 37 i 33 godziny. Bupropion i jego metabolity wykazują różne stopnie wiązania z białkami osocza (bupropion 84%, hydroksybupropion 77%, treohydrobupropion 42%) i przenikają do mleka kobiet karmiących oraz przez barierę krew-mózg i łożyskową. Metabolizm bupropionu odbywa się głównie przez CYP2B6 (hydroksybupropion), a także przez redukcję grupy karbonylowej (treohydrobupropion), przy czym bupropion i hydroksybupropion są inhibitorami CYP2D6 (Ki odpowiednio 21 µM i 13,3 µM).
bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność bupropionu, chlorowodorek bupropionu, cytochrom P450, erytrohydrobupropion, faza eliminacji, hydroksybupropion, indukcja metabolizmu, inhibitor CYP2D6, izoenzym CYP2B6, klirens, marskość wątroby, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, redukcja grupy karbonylowej, stan stacjonarny, stężenie w surowicy, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu, tomografia pozytonowa emisyjna, treohydrobupropion, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z moczem, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Neurapas 60 mg + 32 mg + 28 mg

Produkt leczniczy Neurapas, zawierający wyciągi z ziela dziurawca, męczennicy i korzenia kozłka, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne głównie poprzez indukcję enzymów cytochromu P450 (CYP3A4, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19) oraz glikoproteiny P. Indukcja ta prowadzi do zmniejszenia stężenia i skuteczności wielu leków, w tym przeciwzakrzepowych (np. warfaryna, acenokumarol), immunosupresyjnych (cyklosporyna, takrolimus), przeciwwirusowych (inhibitory proteazy HIV, nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy), przeciwnowotworowych (irynotekan, imatynib) oraz doustnych środków antykoncepcyjnych, co może skutkować ryzykiem odrzutu przeszczepu, obniżeniem efektu terapeutycznego i krwawieniami międzymiesiączkowymi. Zaleca się bezwzględne przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania Neurapasu z wymienionymi grupami leków oraz stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji u kobiet przyjmujących hormonalne środki antykoncepcyjne.
cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hipolipemiczne, działanie hipolipemizujące, działanie sedatywne, działanie serotoninergiczne, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, izoenzym CYP2B6, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, korzeń kozłka, krwawienie międzymiesiączkowe, lek immunosupresyjny, lek przeciwalergiczny, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, lek uspokajający, Neurapas, tryptan, zespół serotoninowy, ziele dziurawca, ziele męczennicy, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Metamizol Krka 500 mg/ml

Metamizol Krka (500 mg/ml) wykazuje zdolność indukcji enzymów metabolizujących, zwłaszcza izoenzymów CYP2B6 i CYP3A4, co może prowadzić do obniżenia stężenia w osoczu wielu leków, takich jak bupropion, efawirenz, metadon, walproinian, cyklosporyna, takrolimus czy sertralina, skutkując zmniejszeniem ich skuteczności terapeutycznej. Szczególnie istotne są interakcje z metotreksatem, gdzie dochodzi do nasilonej hemotoksyczności, oraz z chloropromazyną, która może wywołać ciężką hipotermię. Metamizol może także osłabiać przeciwpłytkowe działanie kwasu acetylosalicylowego stosowanego w małych dawkach (profilaktyka sercowo-naczyniowa), a także wpływać na skuteczność doustnych leków przeciwzakrzepowych, leków przeciwnadciśnieniowych i moczopędnych. Zaleca się monitorowanie stężeń leków o wąskim indeksie terapeutycznym oraz odpowiedzi klinicznej pacjenta.
agregacja płytek krwi, bupropion, chloropromazyna, choroba autoimmunologiczna, ciśnienie tętnicze, cyklosporyna, cytochrom P450, depresja OUN, diureza, działanie hematotoksyczne, działanie niepożądane, efawirenz, hemotoksyczność metotreksatu, hipotermia ciężka, indukcja enzymów metabolizujących, izoenzym CYP2B6, kwas acetylosalicylowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, metamizol, metotreksat, ośrodkowy układ nerwowy, parametr krzepnięcia, sertralina, takrolimus, układ krwiotwórczy, walproinian, wąski indeks terapeutyczny