Interakcje
Bupropion

Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Bupropion, jako aktywna substancja farmaceutyczna, wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi oraz substancjami. Interakcje te są istotne klinicznie i wymagają szczególnej uwagi przy prowadzeniu terapii ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych lub zmian w skuteczności leczenia.¹

Mechanizmy interakcji bupropionu

Bupropion wchodzi w interakcje z innymi lekami poprzez kilka mechanizmów, przede wszystkim związanych z jego wpływem na układ enzymatyczny cytochromu P450. Pomimo że bupropion i jego główny metabolit hydroksybupropion nie są metabolizowane za pośrednictwem izoenzymu CYP2D6, to hamują szlak metaboliczny z udziałem CYP2D6, co ma istotne znaczenie dla metabolizmu wielu powszechnie stosowanych leków.² Sam bupropion jest metabolizowany głównie przy udziale izoenzymu CYP2B6 do hydroksybupropionu, co również stwarza możliwość interakcji z lekami wpływającymi na aktywność tego izoenzymu.³

Przeciwwskazane łączenie bupropionu z innymi lekami

Jednoczesne stosowanie bupropionu i inhibitorów monoaminooksydazy (MAO) jest bezwzględnie przeciwwskazane. Wynika to ze zwiększonego prawdopodobieństwa wystąpienia działań niepożądanych związanych z ich jednoczesnym stosowaniem, ponieważ inhibitory MAO także wpływają na katecholaminergiczne szlaki metaboliczne, ale w inny sposób niż bupropion.⁴

Należy zachować przerwę przynajmniej 14 dni od zakończenia stosowania nieodwracalnych inhibitorów MAO a rozpoczęciem stosowania bupropionu. W przypadku odwracalnych inhibitorów MAO wystarczy przerwa 24-godzinna.⁵

Wpływ bupropionu na inne leki

Leki metabolizowane przez CYP2D6

Równoczesne stosowanie bupropionu chlorowodorku i dezypraminy u zdrowych ochotników, u których występował szybki metabolizm przy udziale izoenzymu CYP2D6, spowodowało znaczące (2 do 5 razy) zwiększenie wartości Cmax i AUC dezypraminy. Zahamowanie CYP2D6 utrzymywało się jeszcze przez co najmniej 7 dni po podaniu ostatniej dawki bupropionu.⁶

Jednoczesne stosowanie leków z wąskim indeksem terapeutycznym, które są metabolizowane głównie przez izoenzym CYP2D6, powinno być rozpoczynane od najmniejszych dawek tych leków. Do tej grupy należą:⁷

• niektóre leki przeciwdepresyjne (np. dezypramina, imipramina)
• leki przeciwpsychotyczne (np. rysperydon, tiorydazyna)
• β-adrenolityki (np. metoprolol)
• selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• leki przeciwarytmiczne klasy 1C (np. propafenon, flekainid)

⁸

W przypadku dołączenia bupropionu do leczenia pacjenta stosującego już takie leki, należy rozważyć konieczność zmniejszenia ich dawek. W takich przypadkach należy dokładnie rozważyć oczekiwane korzyści z leczenia bupropionem w porównaniu do ryzyka.⁹

Leki, których skuteczność zależy od aktywacji metabolicznej za pośrednictwem CYP2D6 (np. tamoksyfen), mogą mieć mniejszą skuteczność podczas jednoczesnego podawania z inhibitorami CYP2D6, takimi jak bupropion, co może mieć istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w leczeniu nowotworów.¹⁰

Leki serotoninergiczne

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano występowanie zespołu serotoninowego, stanu potencjalnie zagrażającego życiu, w przypadku gdy bupropion jest podawany jednocześnie z lekami serotoninergicznymi, takimi jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) lub inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI).¹¹

W jednym badaniu bupropion zwiększył Cmax i AUC cytalopramu odpowiednio o 30% i 40%, chociaż cytalopram (SSRI) nie jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, co wskazuje na możliwość interakcji również z lekami metabolizowanymi innymi szlakami.¹²

Digoksyna

Jednoczesne podawanie digoksyny z bupropionem może skutkować zmniejszeniem stężenia digoksyny w organizmie pacjenta. Na podstawie porównania krzyżowego wyników badań klinicznych, stwierdzono, że u zdrowych ochotników wartość AUC0-24 h dla digoksyny się zmniejszyła, a klirens nerkowy się zwiększył. Lekarze powinni mieć świadomość, że po zaprzestaniu podawania bupropionu stężenie digoksyny może się zwiększyć i że należy monitorować pacjenta pod kątem wystąpienia zatrucia digoksyną.¹³

Lewodopa i amantadyna

Należy zachować szczególną ostrożność stosując bupropion u pacjentów otrzymujących lewodopę albo amantadynę. Ograniczone dane kliniczne wskazują na częstsze występowanie działań niepożądanych (np. nudności, wymiotów i objawów psychicznych) u pacjentów równocześnie stosujących bupropion i lewodopę lub amantadynę.¹⁴

Wpływ innych leków na bupropion

Substancje wpływające na metabolizm CYP2B6

Podawanie bupropionu równocześnie z lekami wpływającymi na metabolizm bupropionu za pośrednictwem izoenzymu CYP2B6 (np. substraty CYP2B6: cyklofosfamid, ifosfamid i inhibitory CYP2B6, np. orfenadryna, tyklopidyna, klopidogrel) może spowodować zwiększenie stężenia bupropionu w osoczu i zmniejszenie stężenia aktywnego metabolitu hydroksybupropionu. Konsekwencje kliniczne zahamowania metabolizmu bupropionu za pośrednictwem CYP2B6 i w efekcie tego zmiany stosunku bupropion/hydroksybupropion nie są obecnie znane.¹⁵

Leki indukujące lub hamujące metabolizm

Ponieważ bupropion jest w znacznym stopniu metabolizowany, należy zachować ostrożność podczas równoczesnego podawania bupropionu z lekami indukującymi procesy metaboliczne (np. karbamazepina, fenytoina, rytonawir, efawirenz) lub lekami będącymi inhibitorami metabolizmu (np. walproinian). Równoczesne stosowanie tych leków może wpłynąć na skuteczność i bezpieczeństwo leczenia bupropionem.¹⁶

W wielu badaniach u zdrowych ochotników rytonawir (w dawkach 100 mg dwa razy na dobę lub 600 mg dwa razy na dobę) lub rytonawir w dawce 100 mg w skojarzeniu z lopinawirem w dawce 400 mg dwa razy na dobę powodował zależne od dawki zmniejszenie ekspozycji na bupropion i jego główne metabolity o około 20% do 80%. Podobnie efawirenz w dawce 600 mg raz na dobę przez dwa tygodnie spowodował zmniejszenie ekspozycji na bupropion u zdrowych ochotników o około 55%.¹⁷

Konsekwencje kliniczne zmniejszonej ekspozycji są niejasne, jednak mogą obejmować zmniejszenie skuteczności leczenia dużych epizodów depresji. U pacjentów przyjmujących którykolwiek z tych leków jednocześnie z bupropionem może zaistnieć konieczność podania zwiększonych dawek bupropionu, jednakże maksymalna zalecana dawka nie powinna zostać przekroczona.¹⁸

Interakcje z alkoholem

Chociaż brak danych klinicznych o interakcji farmakokinetycznej pomiędzy bupropionem a alkoholem, odnotowano nieliczne doniesienia o niepożądanych objawach psychicznych lub zmniejszonej tolerancji na alkohol wśród pacjentów pijących alkohol podczas leczenia bupropionem. W czasie leczenia bupropionem należy unikać lub ograniczyć do minimum picie alkoholu.¹⁹

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii bupropionem może prowadzić do:

• nasilenia objawów neuropsychiatrycznych
• zmniejszonej tolerancji na alkohol
• potencjalnego ryzyka interakcji psychicznych

²⁰

Inne interakcje

Benzodiazepiny

Nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych dotyczących podawania bupropionu równocześnie z benzodiazepinami. Analiza szlaków metabolicznych in vitro nie daje podstaw do obaw przed wystąpieniem interakcji między tymi substancjami. Po jednoczesnym podaniu bupropionu i diazepamu zdrowym ochotnikom, zaobserwowano słabsze działanie uspokajające niż po podaniu samego diazepamu.²¹

Nikotynowy system transdermalny

Jednoczesne stosowanie bupropionu i nikotynowego przezskórnego systemu terapeutycznego może powodować wzrost ciśnienia tętniczego krwi, co wymaga monitorowania podczas jednoczesnej terapii.²²

Ziele dziurawca zwyczajnego

Doświadczenie kliniczne dotyczące jednoczesnego stosowania bupropionu z zielem dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) jest ograniczone. Z uwagi na potencjalną indukcję enzymów metabolizujących leki przez ziele dziurawca, połączenie to powinno być stosowane ostrożnie.²³

Inne leki przeciwdepresyjne i neuroleptyki

Nie przeprowadzano systematycznej oceny stosowania połączenia bupropionu i leków przeciwdepresyjnych (innych niż dezypramina i cytalopram), benzodiazepin (innych niż diazepam) lub neuroleptyków. Dane dotyczące tych połączeń są ograniczone i należy zachować ostrożność podczas łączenia tych substancji.²⁴

Tabela interakcji bupropionu z innymi produktami leczniczymi

Interakcje bupropionu z alkoholem

Kwestia interakcji bupropionu z alkoholem zasługuje na szczególną uwagę ze względu na częstość spożywania alkoholu w populacji i potencjalne zagrożenia związane z tym połączeniem. Choć nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych skupiających się na interakcji bupropion-alkohol, dane kliniczne wskazują na możliwość wystąpienia istotnych działań niepożądanych.²⁵

Mechanizm interakcji z alkoholem

Interakcja bupropionu z alkoholem ma charakter przede wszystkim farmakodynamiczny. Oba związki działają na ośrodkowy układ nerwowy, mogąc wywierać efekty synergistyczne lub antagonistyczne w różnych obszarach działania. Bupropion, będący inhibitorem wychwytu zwrotnego dopaminy i noradrenaliny, może wchodzić w interakcje z depresyjnym działaniem alkoholu na OUN, prowadząc do nieprzewidywalnych efektów u pacjentów.²⁶

Kliniczne konsekwencje interakcji z alkoholem

Podczas jednoczesnego stosowania bupropionu i alkoholu obserwowano następujące efekty kliniczne:

• Niepożądane objawy neuropsychiatryczne – w tym zaburzenia poznawcze, zaburzenia nastroju, zwiększony niepokój
• Zmniejszona tolerancja na alkohol – pacjenci mogą doświadczać silniejszego działania alkoholu niż zazwyczaj
• Nasilenie objawów psychicznych – osoby ze współistniejącymi zaburzeniami psychicznymi mogą doświadczać zaostrzenia objawów

²⁷

Zalecenia dotyczące spożycia alkoholu

W czasie leczenia bupropionem należy unikać lub ograniczyć do minimum picie alkoholu. Pacjenci powinni być poinformowani o potencjalnym ryzyku związanym z jednoczesnym spożywaniem alkoholu podczas terapii bupropionem. W przypadku konieczności spożycia alkoholu, pacjent powinien zachować szczególną ostrożność i obserwować swoją reakcję na nawet niewielkie ilości alkoholu.²⁸

Osoby z wywiadem nadużywania alkoholu wymagają szczególnego nadzoru podczas terapii bupropionem, ponieważ interakcja z alkoholem może prowadzić do wystąpienia niepożądanych objawów neuropsychiatrycznych, które mogą negatywnie wpłynąć na proces leczenia oraz zwiększać ryzyko nawrotu uzależnienia.²⁹