malformacja chromosomalna

Malformacja chromosomalna, zwana również aberracją chromosomalną, to każda nieprawidłowość w strukturze lub liczbie chromosomów. Zaburzenia te mogą powstawać podczas podziału komórkowego (mitozy lub mejozy) i mogą dotyczyć zarówno chromosomów autosomalnych, jak i płciowych.

Malformacje chromosomalne dzielą się na liczbowe (aneuploidie, poliploidie) oraz strukturalne (delecje, duplikacje, inwersje, translokacje). Do najczęstszych zespołów chorobowych związanych z aberracjami liczbowymi należą: zespół Downa (trisomia chromosomu 21), zespół Edwardsa (trisomia chromosomu 18), zespół Patau (trisomia chromosomu 13) oraz zespoły związane z nieprawidłową liczbą chromosomów płciowych – zespół Turnera (45,X) czy zespół Klinefeltera (47,XXY).

Diagnostyka malformacji chromosomalnych obejmuje badania cytogenetyczne (kariotypowanie), techniki FISH (fluorescencyjna hybrydyzacja in situ) oraz nowoczesne metody molekularne jak porównawcza hybrydyzacja genomowa do mikromacierzy (aCGH) czy sekwencjonowanie nowej generacji (NGS). Wczesne wykrywanie aberracji chromosomalnych jest możliwe w ramach diagnostyki prenatalnej, co umożliwia odpowiednie planowanie opieki medycznej.

Konsekwencje kliniczne malformacji chromosomalnych zależą od rodzaju aberracji i mogą obejmować niepełnosprawność intelektualną, wady rozwojowe narządów wewnętrznych, zaburzenia wzrostu oraz charakterystyczne cechy dysmorficzne. Leczenie jest zwykle objawowe i wymaga multidyscyplinarnego podejścia, obejmującego opiekę pediatryczną, neurologiczną, kardiologiczną oraz rehabilitację.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl