toksyczne działanie aminoglikozydów
Toksyczne działanie aminoglikozydów stanowi istotne ograniczenie w stosowaniu tej grupy antybiotyków, pomimo ich wysokiej skuteczności przeciw bakteriom Gram-ujemnym. Najpoważniejsze działania niepożądane dotyczą uszkodzenia nerek (nefrotoksyczność) oraz narządu słuchu (ototoksyczność).
Nefrotoksyczność aminoglikozydów wynika z ich akumulacji w komórkach kanalików proksymalnych nerek, co prowadzi do zaburzeń funkcji komórkowych, stresu oksydacyjnego i apoptozy. Klinicznie objawia się wzrostem stężenia kreatyniny i mocznika, białkomoczem, a w ciężkich przypadkach ostrą niewydolnością nerek. Uszkodzenie to jest zwykle odwracalne po odstawieniu leku.
Ototoksyczność manifestuje się uszkodzeniem słuchu i/lub zaburzeniami równowagi, które często są nieodwracalne. Aminoglikozyd kumuluje się w endolimfie ucha wewnętrznego, uszkadzając komórki rzęsate. Początkowo obserwuje się utratę słuchu w zakresie wysokich częstotliwości, która może postępować do całkowitej głuchoty.
Czynniki zwiększające ryzyko toksyczności to: podeszły wiek, wcześniejsze uszkodzenie nerek, odwodnienie, jednoczesne stosowanie innych leków nefro- lub ototoksycznych, przedłużona terapia, wysoki poziom leku w surowicy oraz predyspozycje genetyczne. Monitorowanie stężenia leku (therapeutic drug monitoring) oraz funkcji nerek jest kluczowe dla zminimalizowania ryzyka działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Tobramycyna SUN 300 mg/5 ml
Przedawkowanie tobramycyny manifestuje się różnorodnie w zależności od drogi podania. Wziewne stosowanie (nebulizacja) charakteryzuje się niską biodostępnością ogólnoustrojową, co ogranicza ryzyko ciężkich objawów systemowych, a głównym symptomem jest nasilona chrypka wynikająca z miejscowego podrażnienia dróg oddechowych. W przypadku nieumyślnego podania dożylnego obserwuje się typowe dla aminoglikozydów objawy toksyczne, takie jak zawroty głowy, szumy uszne, obniżenie ostrości słyszenia, niewydolność oddechowa, blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego oraz zaburzenia czynności nerek. Doustne przypadkowe spożycie tobramycyny jest mało prawdopodobne, aby wywołać toksyczność ze względu na słabe wchłanianie z nieuszkodzonego przewodu pokarmowego.
biodostępność ogólnoustrojowa, blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, funkcja nerek, hemodializa, nebulizacja, niewydolność oddechowa, parametry oddechowe, podanie domięśniowe, podanie doustne, podanie dożylne, podanie inhalacyjne, podrażnienie dróg oddechowych, przedawkowanie tobramycyny, przewód pokarmowy, roztwór do nebulizacji, stężenie tobramycyny w surowicy, szumy uszne, toksyczne działanie aminoglikozydów, zaburzenie czynności nerek, zawroty głowy