toksyczność azatiopryny
Azatiopryna jest lekiem immunosupresyjnym powszechnie stosowanym w leczeniu chorób autoimmunologicznych oraz po przeszczepach narządów. Jest prolekiem, który w organizmie przekształca się w 6-merkaptopurynę, a następnie w aktywne metabolity hamujące syntezę puryn i proliferację limfocytów.
Toksyczność azatiopryny może manifestować się na różne sposoby, przy czym najczęstszymi działaniami niepożądanymi są mielosupresja (zwłaszcza leukopenia), hepatotoksyczność oraz zwiększona podatność na infekcje. Szczególnie niebezpieczna jest toksyczność hematologiczna, która może prowadzić do agranulocytozy, pancytopenii czy anemii. Ryzyko toksyczności jest zwiększone u pacjentów z niedoborem enzymu metylotransferazy tiopurynowej (TPMT).
Hepatotoksyczność występuje u około 5-15% pacjentów przyjmujących azatioprynę i objawia się podwyższeniem enzymów wątrobowych, cholestazą lub rzadziej zapaleniem wątroby. Długotrwałe stosowanie azatiopryny wiąże się również ze zwiększonym ryzykiem rozwoju chorób nowotworowych, szczególnie nowotworów skóry oraz chłoniaków. Ważne jest regularne monitorowanie morfologii krwi oraz funkcji wątroby u pacjentów przyjmujących ten lek.
W przypadku wystąpienia objawów toksyczności, konieczna jest modyfikacja dawki lub odstawienie leku. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się wykonanie badania aktywności enzymu TPMT, co pozwala na identyfikację pacjentów z podwyższonym ryzykiem wystąpienia toksyczności i dostosowanie dawki leku.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Imuran 25 mg
Azatiopryna (Imuran) jest lekiem immunosupresyjnym dostępnym w tabletkach powlekanych o dawkach 25 mg i 50 mg, stosowanym w różnych wskazaniach, w tym po przeszczepieniu narządów oraz w chorobach zapalnych jelit. Dawkowanie jest indywidualizowane, zależne od masy ciała i wskazania klinicznego. W transplantologii dawka początkowa wynosi do 5 mg/kg mc./dobę, a dawka podtrzymująca 1-4 mg/kg mc./dobę, z koniecznością stałego podawania leku. W innych wskazaniach dawka początkowa to 1-3 mg/kg mc./dobę, a podtrzymująca od <1 do 3 mg/kg mc./dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest analogiczne do dorosłych, z uwzględnieniem szczególnej ostrożności u pacjentów z nadwagą. Leczenie w chorobach zapalnych jelit powinno trwać co najmniej 12 miesięcy, a odpowiedź terapeutyczna może pojawić się po 3-4 miesiącach. W przypadku braku poprawy po 3 miesiącach zaleca się rozważenie przerwania terapii.
azatiopryna, choroba zapalna jelit, działanie niepożądane zależne od dawki, genotypowanie, inhibitor oksydazy ksantynowej, lek immunosupresyjny, mutacja genu NUDT15, niedobór heterozygotyczny, niedobór homozygotyczny, niedobór TPMT, odrzucenie przeszczepu, parametry morfologiczne krwi, przeszczepienie narządów, tabletka powlekana, toksyczność azatiopryny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby