białko pszenicy
Białko pszenicy to grupa białek zawartych w ziarnach pszenicy, głównie gluten, który składa się z gliadyny i gluteniny. Te białka odgrywają kluczową rolę w strukturze ciasta, nadając mu elastyczność i zdolność do zatrzymywania gazów podczas fermentacji, co jest istotne w produkcji pieczywa.
Z medycznego punktu widzenia, białka pszenicy, szczególnie gluten, mogą wywoływać różne reakcje immunologiczne u predysponowanych osób. Najlepiej poznane schorzenia związane z białkami pszenicy to celiakia (enteropatia z nadwrażliwości na gluten), alergia na pszenicę oraz nieceliakalna nadwrażliwość na gluten.
Celiakia to choroba autoimmunologiczna, w której spożycie glutenu prowadzi do uszkodzenia kosmków jelitowych i zaburzeń wchłaniania. Diagnostyka opiera się na oznaczeniu przeciwciał przeciwko transglutaminazie tkankowej, przeciwciał przeciwendomyzjalnych oraz biopsji jelita cienkiego. Leczenie polega na ścisłej, dożywotniej diecie bezglutenowej.
Alergia na pszenicę jest IgE-zależną reakcją immunologiczną, która może manifestować się objawami skórnymi, oddechowymi lub pokarmowymi. Diagnozę stawia się na podstawie testów skórnych, oznaczenia swoistych IgE oraz prowokacji pokarmowej. Postępowanie obejmuje eliminację pszenicy z diety.
Nieceliakalna nadwrażliwość na gluten to stosunkowo nowa jednostka chorobowa, charakteryzująca się objawami podobnymi do celiakii, ale bez typowych zmian serologicznych i histopatologicznych. Mechanizm tej nadwrażliwości nie jest w pełni poznany, a diagnoza opiera się głównie na wykluczeniu celiakii i alergii na pszenicę oraz obserwacji odpowiedzi na dietę bezglutenową.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba trzewna – Etiologia i przyczyny
Choroba trzewna (celiakia) jest autoimmunologiczną enteropatią wywołaną spożyciem glutenu u osób z predyspozycją genetyczną, głównie nosicieli alleli HLA-DQ2 i/lub HLA-DQ8, które występują u ponad 99% chorych. Ryzyko rozwoju choroby u krewnych pierwszego stopnia wynosi około 10%, a u bliźniąt jednojajowych sięga 70%. Patogeneza opiera się na niepełnym trawieniu gliadyny, jej modyfikacji przez transglutaminazę tkankową 2 (tTG2) oraz prezentacji zmodyfikowanych peptydów limfocytom T, co prowadzi do zapalenia i atrofii kosmków jelitowych. Czynniki środowiskowe, takie jak infekcje wirusowe (rotawirusy, adenowirusy), zaburzenia mikrobioty jelitowej, moment wprowadzenia glutenu do diety oraz stres fizjologiczny i emocjonalny, mogą modulować ryzyko ujawnienia się choroby. Celiakia często współwystępuje z innymi chorobami autoimmunologicznymi, np. cukrzycą typu 1, chorobami tarczycy, zespołem Downa czy reumatoidalnym zapaleniem stawów, a późna diagnoza zwiększa ryzyko rozwoju tych schorzeń.
atrofia kosmków, atrofia kosmków jelitowych, białko pszenicy, choroba Addisona, choroba autoimmunologiczna, choroba autoimmunologiczna tarczycy, choroba Hashimoto, choroba trzewna, cukrzyca typu 1, czynnik epigenetyczny, czynnik środowiskowy, dieta bezglutenowa, dziedziczność, geny HLA, gliadyna, gluten, hiperplazja krypt, HLA-DQ2, infekcja enterowirusowa, infekcja przewodu pokarmowego, infekcja rotawirusowa, komórka prezentująca antygen, laktacja, limfocyty T pomocnicze, mikrobiota jelitowa, mikroskopowe zapalenie jelita, nadczynność tarczycy, odpowiedź immunologiczna, peptyd gliadyny, pierwotna marskość żółciowa, połączenia ścisłe, predyspozycja genetyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, transglutaminaza tkankowa, trwałe zanieczyszczenia organiczne, układ HLA, wirus Coxsackie, zanieczyszczenie środowiskowe, zespół Downa, zespół Sjögrena, zespół Turnera - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kiełków pszenicy – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg z kiełków pszenicy, stosowany w dawce 50,0 mg na kapsułkę w preparacie Revalid, jest składnikiem wspomagającym kondycję włosów, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję oraz u osób uczulonych na białka pszenicy. Reakcje alergiczne mogą obejmować objawy skórne oraz poważniejsze reakcje anafilaktyczne. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z celiakią lub nietolerancją glutenu, ze względu na możliwość obecności śladowych ilości glutenu w wyciągu. Ponadto, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na inne składniki preparatu, takie jak DL-metionina (100,0 mg), L-cystyna (50,0 mg), wapnia D-pantotenian (50,0 mg), witaminy B1 (1,5 mg) i B6 (10,0 mg), kwas 4-aminobenzoesowy (20,0 mg), żelazo, cynk, miedź w formie chelatów, wyciąg z prosa (50,0 mg) oraz drożdże piwne (50,0 mg).
białko pszenicy, celiakia, chelat, cystyna, dermatoza autoimmunologiczna, immunomodulacja, kwas para-aminobenzoesowy, metionina, nadwrażliwość, nietolerancja glutenu, nietolerancja pokarmowa, ocena korzyści i ryzyka, pantotenian wapnia, pirydoksyna, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, tiamina, wywiad alergologiczny - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na pszenicę – Zapobieganie i profilaktyka
Alergia na pszenicę, dotycząca około 1% dzieci w USA i rzadziej dorosłych, może prowadzić do reakcji od łagodnych objawów skórnych po zagrażające życiu anafilaksje. Podstawą profilaktyki jest ścisłe unikanie pszenicy i produktów ją zawierających, w tym ukrytych źródeł białek pszenicy, takich jak gluten, maltodekstryna czy mąka wysokobiałkowa. Kluczowe jest czytanie etykiet zgodnie z FALCPA oraz zapobieganie zanieczyszczeniu krzyżowemu (cross-contact) w domu i restauracjach. W przypadku ciężkich reakcji pacjenci powinni mieć przy sobie dwie dawki adrenaliny w autostrzykawce, a także posiadać pisemny plan działania. Edukacja pacjenta i otoczenia, konsultacje z dietetykiem oraz wczesne wprowadzanie pokarmów alergizujących u niemowląt stanowią integralne elementy skutecznej profilaktyki.
alergia na pszenicę, alergiczny nieżyt nosa, anafilaksja, astma piekarzy, białko pszenicy, biżuteria medyczna, ciężka alergia, ciężka reakcja alergiczna, desensytyzacja, egzema, gluten, immunomodulacja, immunoterapia doustna, immunoterapia podjęzykowa, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, omalizumab, Program Indukcji Tolerancji, reakcja anafilaktyczna, remisja, układ odpornościowy, WDEIA, wyprysk, zanieczyszczenie krzyżowe - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na pszenicę – Leczenie
Alergia na pszenicę jest reakcją immunologiczną na białka pszenicy, wymagającą ścisłego unikania tego alergenu oraz produktów go zawierających. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, testach skórnych, oznaczeniu specyficznych IgE oraz prowokacji pokarmowej. Leczenie farmakologiczne obejmuje leki przeciwhistaminowe (działanie po ~30 min), kortykosteroidy (działanie po ~1 h) oraz epinefrynę jako lek pierwszego rzutu w anafilaksji, z natychmiastowym efektem działania. Pacjenci z ryzykiem ciężkich reakcji powinni mieć przy sobie dwie dawki epinefryny w formie auto-strzykawki. W przypadku anafilaksji konieczne jest natychmiastowe wezwanie pomocy medycznej. W terapii uwzględnia się także unikanie pszenicy w produktach spożywczych i nieżywnościowych, z zastosowaniem alternatywnych zbóż (ryż, kukurydza, quinoa, gryka, owies bez zanieczyszczeń). Specyficzne formy alergii, takie jak WDEIA, astma piekarzy czy eozynofilowe zapalenie przełyku, wymagają indywidualnego podejścia terapeutycznego.
alergia na pszenicę, alergiczny nieżyt nosa, anafilaksja, anafilaksja indukowana wysiłkiem, astma piekarzy, białko pszenicy, desensytyzacja, doustna immunoterapia, eozynofilowe zapalenie przełyku, epinefryna, farmakoterapia, immunoterapia, indukcja tolerancji, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, naskórkowa immunoterapia, omalizumab, podjęzykowa immunoterapia, prowokacja pokarmowa, przeciwciało IgE, reakcja anafilaktyczna, reakcja immunologiczna, zanieczyszczenie krzyżowe