zgorzel wilgotna
Zgorzel wilgotna (gangrena mokra) to szybko postępujący proces martwicy tkanek, charakteryzujący się rozkładem tkanek z udziałem bakterii gnilnych. W przeciwieństwie do zgorzeli suchej, tkanki objęte zgorzelą wilgotną są miękkie, obrzęknięte, o nieprzyjemnym zapachu, często z obecnością wysięku.
Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi zgorzeli wilgotnej są bakterie beztlenowe (np. Clostridium perfringens, Bacteroides) oraz bakterie tlenowe (np. Escherichia coli, Pseudomonas, Proteus). Przyczyną rozwoju zgorzeli wilgotnej mogą być urazy, niedokrwienie tkanek, powikłane infekcje, stan po operacjach chirurgicznych czy cukrzyca.
Leczenie zgorzeli wilgotnej wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, obejmującej agresywne chirurgiczne oczyszczenie rany i usunięcie martwych tkanek, szerokowidmową antybiotykoterapię oraz intensywne leczenie wspomagające. W skrajnych przypadkach może być konieczna amputacja kończyny. Terapia tlenem hiperbarycznym stanowi cenne uzupełnienie leczenia, szczególnie w przypadkach zakażeń bakteriami beztlenowymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kolagenaza – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie kolagenazy, zwłaszcza w preparatach takich jak Iruxol Mono (maść o stężeniu 1,2 j./g kolagenazy N oraz 0,24 j./g proteaz towarzyszących), wymaga szczególnej ostrożności ze względu na jej proteolityczne działanie, które może uszkadzać zarówno tkanki martwicze, jak i zdrowe. Należy unikać kontaktu preparatu z oczami i błonami śluzowymi. U pacjentów z cukrzycą, zwłaszcza przy leczeniu suchej zgorzeli, istotne jest kontrolowane nawilżanie tkanek, aby nie doprowadzić do przekształcenia zgorzeli suchej w wilgotną, co może pogorszyć stan rany i zahamować proces gojenia.
- Leksykon chorób i schorzeń
Zgorzel – Etiologia i przyczyny
Zgorzel (gangrena) to stan patologiczny charakteryzujący się martwicą tkanek spowodowaną niedokrwieniem lub zakażeniem bakteryjnym. Główne mechanizmy etiopatogenetyczne obejmują niedokrwienie wynikające z miażdżycy, choroby tętnic obwodowych, cukrzycy, zakrzepów czy chorób naczyń (np. Raynauda, Buergera) oraz zakażenia bakteryjne, w tym szczególnie groźną zgorzel gazową wywołaną przez Clostridium perfringens i inne bakterie beztlenowe. Zgorzel sucha to martwica skrzepowa rozwijająca się w wyniku przewlekłego niedokrwienia, natomiast zgorzel wilgotna i gazowa wiążą się z infekcją bakteryjną i mają gorsze rokowanie, z wysoką śmiertelnością sięgającą do 25-100% w przypadku zgorzeli gazowej. Czynniki ryzyka to m.in. cukrzyca (20-70% przypadków zgorzeli Fourniera), palenie tytoniu, immunosupresja, otyłość, niewydolność nerek oraz wiek powyżej 60 lat.
choroba Buergera, choroba Raynauda, choroba tętnic obwodowych, Clostridium perfringens, cukrzyca, Escherichia coli, gronkowiec złocisty, hiperlipidemia, martwica mięśni, martwica skrzepowa, martwica tkanek, martwicze zapalenie powięzi, miażdżyca naczyń, mikrokrążenie, neuropatia, neutropenia, niedokrwienie tkanek, niedotlenienie tkanek, odmrożenie, paciorkowiec grupy A, pałeczka okrężnicy, posocznica, powikłanie pooperacyjne, ropień okołoodbytniczy, Staphylococcus aureus, uraz penetrujący, zakażenie bakteryjne, zakażenie dróg moczowych, zakrzep, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowo-zarostowe zapalenie naczyń, zgorzel, zgorzel Fourniera, zgorzel gazowa, zgorzel sucha, zgorzel wilgotna, złamanie otwarte - Leksykon chorób i schorzeń
Zgorzel – Objawy
Zgorzel to stan charakteryzujący się martwicą tkanek spowodowaną niedokrwieniem lub infekcją bakteryjną, najczęściej dotykający kończyn, ale także narządów wewnętrznych, takich jak pęcherzyk żółciowy. Wyróżnia się zgorzel suchą, wilgotną, gazową oraz wewnętrzną, a także zgorzel Fourniera dotycząca okolic narządów płciowych. Objawy obejmują zmiany koloru skóry (od bladoszarego do czarnego), obrzęk, pęcherze, silny ból, drętwienie oraz nieprzyjemnie pachnącą wydzielinę. Zgorzel gazowa charakteryzuje się obecnością krepitacji i szybkim postępem, często w ciągu godzin, z wysokim ryzykiem wstrząsu septycznego. W przypadku zgorzeli wewnętrznej i Fourniera mogą wystąpić objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, splątanie, tachykardia i hipotensja. W ciągu roku od rozpoznania krytycznego niedokrwienia kończyn u pacjentów z cukrzycą, amputacja dotyczy 40-50%, a śmiertelność wynosi 20-25%.
amputacja, autoamputacja, biegunka, chirurgia rekonstrukcyjna, dopływ krwi, drętwienie, duszność, infekcja, infekcja bakteryjna, interwencja medyczna, kończyna, krepitacja, martwica tkanki, narządy płciowe, niedokrwienie kończyn, niewydolność narządów, niewydolność wielonarządowa, niskie ciśnienie krwi, nudności, objawy ogólnoustrojowe, obrzęk, okrężnica, owrzodzenie, pęcherz krwotoczny, pęcherz skórny, pęcherzyk żółciowy, posocznica, przyspieszone tętno, sepsa, splątanie, toksemia, wstrząs septyczny, wyrostek robaczkowy, zakrzep krwi, zawroty głowy, zgorzel Fourniera, zgorzel gazowa, zgorzel sucha, zgorzel wilgotna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Iruxol Mono
Produkt leczniczy Iruxol Mono zawiera kolagenazę o aktywności ≥1,2 j. oraz proteazy towarzyszące o aktywności ≥0,24 j., co wymaga ścisłego przestrzegania środków ostrożności podczas stosowania. Należy unikać kontaktu preparatu z oczami i błonami śluzowymi ze względu na ryzyko podrażnienia i stanu zapalnego tych tkanek. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z cukrzycą, zwłaszcza przy obecności suchej zgorzeli, gdyż niewłaściwe nawilżanie może prowadzić do przekształcenia suchej zgorzeli w zgorzel wilgotną, co znacznie pogarsza rokowanie. Nawilżanie tkanek martwiczych powinno być dostosowane indywidualnie do stanu rany.