wolny kanał potasowy
Wolny kanał potasowy to rodzaj kanału jonowego zlokalizowanego w błonie komórkowej, który umożliwia selektywny transport jonów potasu (K+) z wnętrza komórki do środowiska zewnątrzkomórkowego. W przeciwieństwie do szybkich kanałów potasowych, wolne kanały charakteryzują się wydłużonym czasem aktywacji i dezaktywacji.
Fizjologicznie wolne kanały potasowe odgrywają kluczową rolę w regulacji potencjału błonowego komórki, uczestnicząc w procesach repolaryzacji i hiperpolaryzacji. Są szczególnie istotne w komórkach układu nerwowego oraz mięśniowego, gdzie odpowiadają za kształtowanie potencjałów czynnościowych i modulację pobudliwości neuronu.
W kardiomiocytach wolne kanały potasowe (np. Iks) kontrolują fazę plateau potencjału czynnościowego, wpływając na czas trwania repolaryzacji mięśnia sercowego. Dysfunkcja tych kanałów może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, w tym do zespołu wydłużonego QT, który wiąże się z ryzykiem groźnych arytmii komorowych.
Farmakologicznie wolne kanały potasowe stanowią cel działania niektórych leków antyarytmicznych klasy III (np. sotalol, amiodaron), które poprzez ich blokowanie wydłużają okres repolaryzacji i efektywny okres refrakcji. Modulatory tych kanałów znajdują zastosowanie również w terapii chorób neurodegeneracyjnych oraz jako potencjalne leki przeciwpadaczkowe.