monoterapia kortykosteroidem
Monoterapia kortykosteroidem to forma leczenia polegająca na stosowaniu wyłącznie preparatów kortykosteroidowych, bez łączenia ich z innymi lekami. Kortykosteroidy, będące syntetycznymi odpowiednikami hormonów produkowanych przez korę nadnerczy, charakteryzują się silnym działaniem przeciwzapalnym, immunosupresyjnym oraz przeciwalergicznym.
W praktyce klinicznej monoterapia kortykosteroidem znajduje zastosowanie w wielu schorzeniach, między innymi w chorobach autoimmunologicznych, dermatologicznych, pulmonologicznych, reumatologicznych czy alergicznych. Jest szczególnie rozważana w przypadkach, gdy inne terapie okazują się nieskuteczne lub gdy szybkie działanie przeciwzapalne jest priorytetem terapeutycznym.
Należy pamiętać, że długotrwała monoterapia kortykosteroidem wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak: osteoporoza, zaburzenia metaboliczne, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zwiększona podatność na infekcje, zaćma czy nadciśnienie tętnicze. Z tego powodu w wielu przypadkach klinicznych dąży się do stosowania najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas lub wprowadzenia leków oszczędzających kortykosteroidy.
W niektórych schorzeniach, jak np. w astmie oskrzelowej czy przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP), monoterapia kortykosteroidem (zwłaszcza wziewnym) może być niewystarczająca, co prowadzi do rekomendowania terapii skojarzonej z innymi lekami, takimi jak długo działające β2-mimetyki czy leki antycholinergiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – AirFluSal Forspiro 50 mcg + 250 mcg
AirFluSal Forspiro to preparat stosowany w leczeniu obturacyjnych chorób dróg oddechowych, zawierający dwie substancje czynne: salmeterol – długo działający, selektywny agonista receptorów beta-2-adrenergicznych, oraz flutykazonu propionian – wziewny kortykosteroid o silnym działaniu przeciwzapalnym. Salmeterol zapewnia rozkurcz oskrzeli utrzymujący się przez co najmniej 12 godzin, natomiast flutykazon zmniejsza nasilenie objawów astmy i częstość zaostrzeń, przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka działań niepożądanych w porównaniu do kortykosteroidów ogólnoustrojowych. Preparat jest zaliczany do grupy leków adrenergicznych w połączeniu z kortykosteroidami (kod ATC: R03AK06).
agonista receptorów beta-2-adrenergicznych, astma oskrzelowa, badanie GOAL, beta-2-agonista, choroba obturacyjna dróg oddechowych, czynność płuc, dobra kontrola astmy, drogi oddechowe, działanie przeciwzapalne, flutykazonu propionian, kontrola astmy, kortykosteroid, kortykosteroid ogólnoustrojowy, kortykosteroid wziewny, lek adrenergiczny, lek przeciwcholinergiczny, miejsce pozareceptorowe, monoterapia kortykosteroidem, pełna kontrola astmy, profil bezpieczeństwa, przewlekła astma oskrzelowa, rozkurczanie oskrzeli, salmeterol, terapia skojarzona, zaostrzenie choroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Oxodil Combo (320 mcg + 9 mcg)/dawkę dostarczoną
Oxodil Combo to preparat wziewny zawierający 320 mikrogramów budezonidu oraz 9 mikrogramów formoterolu fumaranu dwuwodnego w każdej dawce, stosowany w leczeniu astmy u dorosłych i młodzieży od 12 roku życia oraz w terapii przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) u pacjentów powyżej 18 lat. W astmie lek jest wskazany u pacjentów, u których monoterapia wziewnym kortykosteroidem i doraźne stosowanie krótko działających β2-agonistów nie zapewnia kontroli objawów, a także jako wygodna alternatywa dla terapii skojarzonej u pacjentów dobrze kontrolowanych. W POChP preparat dedykowany jest pacjentom z umiarkowanym do ciężkiego ograniczeniem przepływu powietrza (FEV1 < 70% wartości należnej po podaniu leku rozszerzającego oskrzela) oraz historią zaostrzeń pomimo stosowania leków rozszerzających oskrzela.
agonista receptora β2-adrenergicznego, budezonid, choroba obturacyjna dróg oddechowych, czynność płuc, formoterol, funkcja płuc, kontrola objawów choroby, krótko działający agonista receptora β2-adrenergicznego, leczenie astmy, leczenie POChP, lek rozszerzający oskrzela, monoterapia kortykosteroidem, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, nietolerancja laktozy, objawy oddechowe, obturacja oskrzeli, ograniczenie przepływu powietrza, proszek do inhalacji, przewlekła obturacyjna choroba płuc, wziewny kortykosteroid, zaostrzenie choroby, zaostrzenie POChP, β2-mimetyk, β2-mimetyk krótko działający - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Symflusal (50 mcg + 250 mcg)/dawkę
Symflusal to lek wziewny w postaci proszku do inhalacji, zawierający salmeterol (50 μg) i flutykazon propionian (250 μg lub 500 μg) podawany za pomocą urządzenia Elpenhaler®. Stosowany jest u dorosłych pacjentów z astmą oskrzelową oraz przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP). W astmie dawki wynoszą 50 μg salmeterolu + 250 μg lub 500 μg flutykazonu dwa razy na dobę, z możliwością dostosowania pory podania do dominujących objawów (rano lub wieczorem). Po uzyskaniu kontroli objawów zaleca się rozważenie redukcji do najniższej skutecznej dawki lub monoterapii wziewnym kortykosteroidem. W POChP stosuje się dawkę 50 μg salmeterolu + 500 μg flutykazonu dwa razy na dobę. Lek nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży, a u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy zachować ostrożność ze względu na brak danych.
astma ciężka, astma oskrzelowa, astma umiarkowana, beta2-agonista, beta2-mimetyk, blister dwukomorowy, droga wziewna, Elpenhaler, flutykazon, inhalator, kortykosteroid, kortykosteroid wziewny, leczenie podtrzymujące, monoterapia kortykosteroidem, ograniczenie przepływu w drogach oddechowych, POChP, proszek do inhalacji, salmeterol, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Salmeterol – Dawkowanie i sposób podawania
Salmeterol, długo działający beta-2-mimetyk, stosowany jest wziewnie w leczeniu astmy oskrzelowej oraz POChP, z dawkowaniem dostosowanym do wieku, postaci farmaceutycznej i nasilenia choroby. Standardowa dawka u dorosłych i dzieci powyżej 4 lat to 50 µg dwa razy na dobę (1 inhalacja lub 2 dawki po 25 µg w aerozolu). W ciężkiej obturacji dawkę można zwiększyć do 100 µg dwa razy na dobę. Kapsułki do inhalacji stosuje się dwa razy na dobę po 50 µg. U dzieci poniżej 4 lat salmeterol nie jest zalecany ze względu na brak danych bezpieczeństwa. W produktach złożonych z flutykazonem propionianu dawki salmeterolu wynoszą 25-50 µg dwa razy na dobę, a flutykazonu od 50 do 500 µg, z maksymalną dawką u dzieci 100 µg dwa razy na dobę. W POChP u dorosłych stosuje się 50 µg salmeterolu i 500 µg flutykazonu dwa razy na dobę w postaci proszku do inhalacji.
aerozol inhalacyjny, astma oskrzelowa, beta-2-mimetyk, chrypka, droga wziewna, działanie niepożądane, flutykazon propionianu, kandydoza, kapsułka do inhalacji, komora inhalacyjna, kortykosteroid wziewny, monoterapia kortykosteroidem, objaw, obturacja dróg oddechowych, POChP, proszek do inhalacji, przewlekła obturacyjna choroba płuc, salmeterol, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Symbicort Turbuhaler (80 mcg + 4,5 mcg)/dawkę inh.
Przedawkowanie Symbicort Turbuhaler, zawierającego budezonid (kortykosteroid) oraz formoterol fumaran dwuwodny (długo działający agonista receptorów β2), może manifestować się objawami wynikającymi z nadmiernej stymulacji obu składników. Formoterol w dawkach przekraczających zalecenia może wywołać drżenia mięśni, bóle głowy, kołatanie serca, tachykardię (>100 uderzeń/min), hiperglikemię, hipokaliemię, wydłużenie odstępu QTc oraz arytmie. W badaniach klinicznych dawka 90 µg formoterolu w ciągu 3 godzin u pacjentów z ostrym skurczem oskrzeli nie wykazała istotnych działań niepożądanych. Ostre przedawkowanie budezonidu zazwyczaj nie powoduje natychmiastowych poważnych skutków klinicznych, jednak przewlekłe stosowanie wysokich dawek może prowadzić do ogólnoustrojowych efektów glikokortykosteroidów, takich jak supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół Cushinga oraz podwyższone stężenie kortykosteroidów we krwi.
arytmia, bronchospazm, budezonid, ciśnienie tętnicze, drżenie mięśni, formoterol fumaran dwuwodny, hiperglikemia, hipokaliemia, kardioselektywny β-adrenolityk, kołatanie serca, kortykosteroid wziewny, leczenie objawowe, leczenie przeciwzapalne, monoterapia kortykosteroidem, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, receptory β2-adrenergiczne, skurcz oskrzeli, stężenie kortykosteroidów we krwi, tachykardia, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia elektrolitowe, zahamowanie kory nadnerczy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Asaris (250 mcg + 50 mcg)/dawkę inh.
Asaris to lek złożony zawierający flutykazonu propionian (100 μg) i salmeterol (50 μg), stosowany w chorobach obturacyjnych dróg oddechowych, w tym astmie i POChP. Salmeterol jest długo działającym, wybiórczym agonistą receptorów β2-adrenergicznych, zapewniającym rozszerzenie oskrzeli przez co najmniej 12 godzin, natomiast flutykazon wykazuje silne działanie przeciwzapalne w płucach, redukując objawy astmy i częstość zaostrzeń. Badanie GOAL wykazało, że terapia skojarzona pozwala szybciej i skuteczniej osiągnąć kontrolę astmy (50% pacjentów uzyskało dobrą kontrolę w 16 dni vs 37 dni przy monoterapii flutykazonem), przy mniejszej dawce kortykosteroidu. W badaniu bezpieczeństwa stosowania podwójnej dawki leku przez 14 dni odnotowano niewielki wzrost działań niepożądanych związanych z β-agonistami (drżenia mięśniowe 1%, kołatanie serca 3%, skurcze mięśni 3%), bez istotnego wzrostu działań niepożądanych typowych dla wziewnych kortykosteroidów.
astma oskrzelowa, badanie kontrolowane placebo, duszność, dysfagia, działanie przeciwzapalne, flutykazonu propionian, grzybica jamy ustnej, kontrola choroby, kortykosteroidy ogólnoustrojowe, kwestionariusz SGRQ, monoterapia kortykosteroidem, morfologia krwi, napad duszności, obturacyjna choroba dróg oddechowych, POChP, przewlekła astma oskrzelowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor β2-adrenergiczny, receptory adrenergiczne, rozszerzenie oskrzeli, salmeterol, steroidy, terapia skojarzona, wziewny glikokortykosteroid, wziewny kortykosteroid, zaostrzenie POChP, zapalenie płuc, zdarzenie zagrażające życiu, złamanie kości, β2-mimetyk - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Seretide 50 (50 mcg + 25 mcg)/dawkę inh.
Seretide 50 to preparat wziewny łączący salmeterol (25 µg) i flutykazon propionian (50 µg) stosowany w leczeniu astmy oskrzelowej u dorosłych, młodzieży powyżej 12 lat oraz dzieci od 4 lat. Zalecane dawkowanie to dwie inhalacje dwa razy na dobę, z możliwością dostosowania dawki flutykazonu do 250 µg w zależności od nasilenia choroby. Terapia powinna być prowadzona codziennie, także w okresach bezobjawowych, z regularną kontrolą kliniczną i dążeniem do stosowania najmniejszej skutecznej dawki. U pacjentów z umiarkowaną astmą możliwe jest krótkotrwałe stosowanie Seretide 50 w dawce początkowej dwóch inhalacji dwa razy dziennie, z późniejszą oceną możliwości przejścia na monoterapię wziewnym kortykosteroidem. Preparat nie jest wskazany do leczenia ciężkiej astmy oraz nie jest zalecany jako terapia początkowa w łagodnej astmie. U dzieci poniżej 12 lat zaleca się stosowanie komory inhalacyjnej ze względu na trudności z koordynacją inhalacji.
aerozol inhalacyjny, aparat do inhalacji Dysk, astma umiarkowana, ciężka astma, długo działający β2-mimetyk, ekspozycja na lek, flutykazonu propionian, kandydoza jamy ustnej, komora inhalacyjna, kortykosteroid, łagodna astma, leczenie podtrzymujące, monoterapia kortykosteroidem, ograniczenie przepływu w drogach oddechowych, produkt złożony, salmeterol, salmeterolu ksynafonian, technika inhalacji, wziewny flutykazon, wziewny kortykosteroid, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, β-agonista - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fluticomb (25 mcg + 250 mcg)/dawkę odmierzoną
Fluticomb to złożony preparat wziewny łączący salmeterol (25 μg) i flutykazon propionian w trzech dawkach: 50, 125 oraz 250 μg flutykazonu (odpowiednio dawki dostarczone 44, 110 i 220 μg). Lek jest wskazany do systematycznego leczenia astmy oskrzelowej u pacjentów z niewystarczającą kontrolą objawów przy monoterapii wziewnym kortykosteroidem oraz doraźnym β₂-mimetykiem, jak również u osób z kontrolowaną astmą stosujących jednocześnie oba leki. Salmeterol zapewnia długotrwałe rozszerzenie oskrzeli, natomiast flutykazon działa przeciwzapalnie, co pozwala na synergistyczne opanowanie objawów astmy. Preparat dostępny jest w formie aerozolu inhalacyjnego, co umożliwia bezpośrednie dostarczenie substancji czynnych do dróg oddechowych i zmniejsza ryzyko działań niepożądanych w porównaniu z podaniem ogólnoustrojowym.
aerozol inhalacyjny, astma oskrzelowa, długo działający β2-mimetyk, drogi oddechowe, działanie niepożądane, flutykazon propionian, kontrola objawów astmy, kortykosteroid wziewny, krótko działający β2-mimetyk, ksynafonion, monoterapia kortykosteroidem, napad duszności, proces zapalny, rozszerzenie oskrzeli, salmeterol, substancja czynna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Salmex (500 mcg + 50 mcg)/dawkę inh.
Salmex to preparat łączący salmeterol (długo działający β2-agonista) oraz flutykazonu propionian (wziewny kortykosteroid), stosowany w leczeniu astmy oskrzelowej i POChP. Salmeterol zapewnia bronchodilatację trwającą co najmniej 12 godzin dzięki specyficznemu wiązaniu z receptorami β2-adrenergicznymi, natomiast flutykazon wykazuje działanie przeciwzapalne w obrębie dróg oddechowych, redukując nasilenie objawów i częstość zaostrzeń. W badaniu GOAL, obejmującym 3416 pacjentów z astmą, stosowanie kombinacji flutykazonu propionianu i salmeterolu (100 μg + 50 μg, 2x/dobę) pozwoliło na szybsze i skuteczniejsze osiągnięcie kontroli astmy w porównaniu do monoterapii wziewnym kortykosteroidem, z czasem do pierwszego tygodnia dobrej kontroli wynoszącym 16 dni vs 37 dni. W badaniu TORCH u pacjentów z POChP, terapia kombinacją (500 μg + 50 μg, 2x/dobę) istotnie zmniejszyła częstość umiarkowanych i ciężkich zaostrzeń o 25% w porównaniu do placebo (średnia roczna liczba zaostrzeń 0,85 vs 1,13), poprawiając jednocześnie jakość życia (średnia poprawa w SGRQ -3,1 jednostki, p<0,001).
astma oskrzelowa, badanie SMART, badanie TORCH, beta2-mimetyk, choroba obturacyjna dróg oddechowych, czynność płuc, drżenie mięśniowe, działanie bronchodylatacyjne, działanie przeciwzapalne, flutykazon, grzybica jamy ustnej, kołatanie serca, kortykosteroid ogólnoustrojowy, kortykosteroid wziewny, kwestionariusz SGRQ, leczenie podtrzymujące, monoterapia kortykosteroidem, receptor adrenergiczny, receptor beta2-adrenergiczny, salmeterol, skurcz mięśni, stan zagrożenia życia, wziewny glikokortykosteroid, zaostrzenie astmy, zaostrzenie POChP, zapalenie płuc, złamanie kości - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Seretide Dysk 250 (250 mcg + 50 mcg)/dawkę inh.
Seretide Dysk to lek wziewny dostępny w trzech dawkach: 100, 250 oraz 500 μg flutykazonu propionianu w połączeniu z 50 μg salmeterolu na inhalację. Dawkowanie zależy od wieku pacjenta i nasilenia astmy oskrzelowej, z maksymalną dawką flutykazonu u dzieci wynoszącą 100 μg dwa razy na dobę. U dorosłych i młodzieży zaleca się stosowanie od 100 do 500 μg flutykazonu dwa razy na dobę, z możliwością redukcji do monoterapii kortykosteroidem po osiągnięciu kontroli objawów. W przypadku ciężkiej astmy konieczne jest najpierw ustalenie odpowiedniej dawki kortykosteroidu przed wprowadzeniem terapii skojarzonej. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u osób w podeszłym wieku ani u pacjentów z niewydolnością nerek, natomiast brak jest danych dotyczących stosowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz u dzieci poniżej 4 lat.
aparat do inhalacji, astma oskrzelowa, ciężka astma, droga wziewna, działanie niepożądane, flutykazon propionian, inhalacja, kortykosteroid wziewny, leczenie skojarzone, monoterapia kortykosteroidem, objawy astmy, POChP, salmeterol, Seretide Dysk, terapia początkowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Flixodil Combo (25 mcg+ 50 mcg)/dawkę inh.
Flixodil Combo jest lekiem wziewnym stosowanym w terapii astmy, zawierającym salmeterol i flutykazon propionian. Dawkowanie ustala się indywidualnie, zależnie od nasilenia objawów i wieku pacjenta. U dorosłych i młodzieży ≥12 lat zalecane są dwie inhalacje (25 μg salmeterolu + 50, 125 lub 250 μg flutykazonu) dwa razy na dobę, natomiast u dzieci 4-12 lat dwie inhalacje (25 μg salmeterolu + 50 μg flutykazonu) dwa razy na dobę, z maksymalną dawką flutykazonu 100 μg dwa razy na dobę. Lek nie jest zalecany u dzieci poniżej 4 lat oraz u pacjentów z ciężką astmą. W przypadku dolegliwości nocnych dawkę podaje się wieczorem, a przy objawach dziennych – rano. Po uzyskaniu kontroli astmy można rozważyć monoterapię kortykosteroidem wziewnym. U pacjentów wymagających β2-mimetyków długo działających możliwe jest stosowanie leku raz na dobę, jeśli zapewnia to odpowiednią kontrolę objawów.
AeroChamber Plus, astma, astma ciężka, beta2-mimetyk długodziałający, Flixodil Combo, flutykazon propionian, inhalator, inhalator Dysk, komora inhalacyjna, kontrola astmy, kortykosteroid wziewny, leczenie podtrzymujące, monoterapia kortykosteroidem, podanie wziewne, preparat leczniczy, salmeterol, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – ASARIS pMDI (50 mcg + 25 mcg)/ dawkę inh.
ASARIS pMDI to lek z grupy adrenergicznych β2-agonistów długo działających (LABA) w połączeniu z wziewnym kortykosteroidem (ICS), zawierający salmeterol (agonista β2 o działaniu do 12 godzin) oraz flutykazonu propionian (silny przeciwzapalny kortykosteroid). Salmeterol dzięki unikalnej strukturze molekularnej zapewnia długotrwały efekt rozkurczający oskrzela, natomiast flutykazon zmniejsza stan zapalny dróg oddechowych, co przekłada się na redukcję objawów astmy i częstości zaostrzeń. Wziewna droga podania flutykazonu ogranicza ryzyko działań niepożądanych typowych dla kortykosteroidów ogólnoustrojowych.
agonista receptorów β2-adrenergicznych, astma oskrzelowa, badanie GOAL, działanie przeciwzapalne dróg oddechowych, funkcja płuc, grupa farmakoterapeutyczna, kontrola astmy, kortykosteroid ogólnoustrojowy, kortykosteroid wziewny, krótko działający β2-agonista, mechanizm działania leku, monoterapia kortykosteroidem, przewlekła astma oskrzelowa, rozkurczenie oskrzeli, salmeterol i flutykazonu propionian, terapia skojarzona, zaostrzenie astmy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Salflumix Easyhaler (50 mcg + 250 mcg)/dawkę odmierzoną
Salflumix Easyhaler, zawierający 50 μg salmeterolu i 250 lub 500 μg flutykazonu propionianu, jest wskazany do leczenia astmy oskrzelowej u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) u dorosłych. Zalecane dawkowanie to jedna inhalacja dwa razy na dobę, dostosowywana do nasilenia objawów i pory ich występowania (rano lub wieczorem). W przypadku umiarkowanej astmy dopuszcza się krótkotrwałe stosowanie dawki 50 μg salmeterolu + 100 μg flutykazonu dwa razy na dobę jako leczenie początkowe, z późniejszym rozważeniem monoterapii wziewnym kortykosteroidem po uzyskaniu kontroli. Produkt nie jest przeznaczony dla dzieci poniżej 12 roku życia oraz pacjentów z ciężką astmą bez wcześniejszego ustalenia odpowiedniej dawki kortykosteroidu. Nie wymaga się modyfikacji dawki u osób w podeszłym wieku ani z niewydolnością nerek; brak danych dotyczących stosowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.
astma oskrzelowa, ciężka astma, drogi oddechowe, flutykazon propionian, inhalator proszkowy, kontrola objawów choroby, kortykosteroid wziewny, leczenie podtrzymujące, leki doraźne, monoterapia kortykosteroidem, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obturacja dróg oddechowych, pleśniawki jamy ustnej, przedawkowanie leku, przewlekła obturacyjna choroba płuc, salmeterol, technika inhalacyjna, terapia skojarzona