β-agonista

β-agoniści to grupa leków wpływających na receptory adrenergiczne typu β, które znajdują się w różnych tkankach organizmu. Ich działanie polega na wiązaniu się z tymi receptorami i aktywowaniu ich, co wywołuje odpowiedź komórkową charakterystyczną dla stymulacji adrenergicznej.

W medycynie wyróżniamy trzy główne podtypy receptorów β: β1 (dominujące w sercu), β2 (obecne głównie w oskrzelach i naczyniach) oraz β3 (występujące w tkance tłuszczowej). β-agoniści mogą być selektywni, działając preferencyjnie na jeden podtyp receptorów, lub nieselektywni, oddziałujące na wszystkie podtypy.

Najczęstsze zastosowanie kliniczne β-agonistów obejmuje leczenie chorób układu oddechowego, szczególnie astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Selektywni agoniści receptorów β2 (np. salbutamol, formoterol, salmeterol) powodują rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli, zmniejszając opór dróg oddechowych i ułatwiając przepływ powietrza.

β-agoniści dzielą się na krótko działające (SABA – short-acting beta agonists) oraz długo działające (LABA – long-acting beta agonists). SABA stosowane są doraźnie w przypadku nagłego skurczu oskrzeli, natomiast LABA służą do długoterminowej kontroli objawów w terapii przewlekłej.

Do najczęstszych działań niepożądanych β-agonistów należą: tachykardia, drżenie mięśniowe, niepokój, hipokaliemia oraz potencjalne działanie arytmogenne przy przedawkowaniu. Ich stosowanie wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami serca, nadczynnością tarczycy i cukrzycą.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl