dodatnie działanie inotropowe
Dodatnie działanie inotropowe (inotropizm dodatni) odnosi się do efektu zwiększającego siłę skurczu mięśnia sercowego bez zmiany jego długości spoczynkowej. Jest to kluczowy mechanizm regulujący wydajność pracy serca poprzez zwiększenie frakcji wyrzutowej i objętości wyrzutowej.
Fizjologicznie dodatnie działanie inotropowe występuje podczas stymulacji układu współczulnego, gdy noradrenalina i adrenalina oddziałują na receptory β1-adrenergiczne w mięśniu sercowym. Prowadzi to do kaskady sygnałowej zwiększającej napływ jonów wapnia do kardiomiocytów, co bezpośrednio wzmacnia siłę skurczu.
W farmakoterapii dodatnie działanie inotropowe wykazują leki z różnych grup, m.in. glikozydy nasercowe (np. digoksyna), inhibitory fosfodiesterazy (np. milrinon), leki sympatykomimetyczne (np. dobutamina) oraz leki z grupy sensytyzatorów wapnia (np. lewosymendan). Są one stosowane głównie w leczeniu ostrej i przewlekłej niewydolności serca.
Warto podkreślić, że długotrwałe stosowanie leków o dodatnim działaniu inotropowym może wiązać się z niekorzystnymi efektami, takimi jak zwiększone zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, zaburzenia rytmu serca czy przyspieszenie progresji niewydolności serca. Dlatego ich stosowanie wymaga starannego monitorowania stanu pacjenta i indywidualizacji terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Digoksyna – Właściwości farmakodynamiczne
Digoksyna, glikozyd nasercowy hamujący aktywność Na+, K+–ATP–azy o 20-40%, zwiększa stężenie wewnątrzkomórkowego Ca2+, co prowadzi do dodatniego działania inotropowego poprzez wzmocnienie siły skurczu mięśnia sercowego. Ponadto wykazuje ujemne działanie dromotropowe, spowalniając przewodzenie w przedsionkach i węźle przedsionkowo-komorowym, co jest korzystne w kontroli częstości rytmu w migotaniu przedsionków. Digoksyna wpływa również na układ autonomiczny, nasilając tonus nerwu błędnego i hamując układ współczulny oraz renina-angiotensynę, co może poprawiać przeżywalność w niewydolności serca. Efekty farmakodynamiczne pojawiają się w ciągu 5-30 minut po podaniu dożylnym i 0,5-2 godzin po podaniu doustnym. Działanie moczopędne digoksyny wynika ze zwiększenia pojemności minutowej serca i przepływu nerkowego, prowadząc do zmniejszenia aktywności reninowej i wydalania aldosteronu, co skutkuje redukcją objętości osocza i obciążenia wstępnego serca.
adenozynotrifosfataza, antagonista kanału wapniowego, arytmia nadkomorowa, autonomiczny układ nerwowy, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, dodatnie działanie inotropowe, dysfunkcja skurczowa lewej komory, działanie dromotropowe ujemne, działanie moczopędne, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd naparstnicy, glikozyd nasercowy, hiperkaliemia, hipokaliemia, inhibitor ACE, klasyfikacja NYHA, migotanie komór, migotanie przedsionków, naparstnica wełnista, niemiarowość nadkomorowa, przewlekła niewydolność serca, siateczka śródbłonkowa, skurczowa niewydolność serca, tachykardia, trzepotanie przedsionków, układ renina-angiotensyna, węzeł przedsionkowo-komorowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Neo-Cardiol 124,8 mg
Neo-Cardiol, zawierający wyciąg gęsty z kwiatostanu głogu (kod ATC: C01EB04), wykazuje wielokierunkowe działanie na układ sercowo-naczyniowy potwierdzone badaniami in vitro i in vivo. Wyciąg zwiększa siłę skurczu mięśnia sercowego (dodatnie działanie inotropowe), co w modelu Langendorffa przy stężeniu 3 µg/ml flawonoidów podnosi kurczliwość o 9,5%, a w badaniach na psach dożylnie podawany w dawkach 7,5-30 mg/kg zwiększa dp/dt max o 16,8-31,1%. Ponadto, wyciąg wywołuje istotny efekt wazodylatacyjny w naczyniach wieńcowych, zwiększając perfuzję wieńcową o 64,3% przy 3 µg/ml flawonoidów in vitro oraz o 46,7-89,4% w badaniach na psach. Działanie batmotropowe ujemne objawia się wydłużeniem refrakcji komorowej o 3,8-9,9% (stężenia 500 ng/ml do 10 µg/ml), co może przeciwdziałać arytmiom, a doustne podawanie wyciągu w dawce 12,5 mg/kg obniża częstość akcji serca z 504 do 450 uderzeń/min. Wyciąg wykazuje także działanie kardioprotekcyjne, chroniąc mięsień sercowy przed uszkodzeniami niedokrwienno-reperfuzyjnymi, co potwierdzono m.in. redukcją migotania komór i tachykardii u szczurów oraz poprawą funkcji mechanicznej serca in vitro.
arytmia, ciśnienie tętnicze, częstość skurczów serca, dodatnie działanie inotropowe, działanie hipotensyjne, działanie wazodylatacyjne, efekt kardioprotekcyjny, efekt wazodylatacyjny, funkcja skurczowa mięśnia sercowego, kryzys hipotensyjny, kurczliwość serca, kwiatostan głogu, mięsień brodawkowy, migotanie komór, model sercowy Langendorffa, nadciśnienie, obwodowy opór naczyniowy, oligomeryczne procyjanidyny, perfuzja wieńcowa, przepływ krwi, przepływ wieńcowy, refrakcja komorowa, skurcz mięśnia sercowego, tachykardia, tachykardia komorowa, układ sercowo-naczyniowy, ukrwienie mięśnia sercowego, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Cylostazol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cylostazol, będący inhibitorem fosfodiesterazy typu III (PDE III), zwiększa stężenie cAMP w tkankach, co przekłada się na działanie inotropowe dodatnie oraz rozszerzające naczynia krwionośne. W badaniach przedklinicznych u psów zaobserwowano sercowo-naczyniowe zmiany chorobowe przy dawkach terapeutycznych, które nie występowały u szczurów i małp, wskazując na gatunkowo swoistą toksyczność. Elektrofizjologiczne testy na psach i małpach nie wykazały wydłużenia odstępu QTc, co zmniejsza ryzyko arytmii. Badania genotoksyczności in vivo były negatywne, natomiast in vitro na komórkach jajników chomików chińskich odnotowano słaby, ale istotny wzrost aberracji chromosomalnych. Dwuletnie badania rakotwórczości u szczurów (do 500 mg/kg/dobę) i myszy (do 1000 mg/kg/dobę) nie wykazały zwiększonej częstości nowotworów.
aberracje chromosomalne, badania in vitro, badania in vivo, badania rakotwórczości, cykliczny AMP, cylostazol, dodatnie działanie inotropowe, dojrzewanie oocytów, działanie mutagenne, fosfodiesteraza typu III, inhibitor fosfodiesterazy, mutacje genów, naczynia krwionośne, naprawa DNA, nieprawidłowości rozwojowe, obumarcie płodu, opóźnienie kostnienia, płytki krwi, rozszerzanie naczyń krwionośnych, szpik kostny, testy genotoksyczności, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia płodności, zaburzenia rytmu serca, zmiany sercowo-naczyniowe, zmniejszenie masy płodu