fitusiran
Fitusiran to terapeutyk oparty na technologii interferencji RNA (RNAi), opracowany do leczenia hemofilii A i B. Jego działanie polega na obniżeniu poziomu antytrombiny, białka hamującego krzepnięcie krwi, co prowadzi do zwiększenia generacji trombiny i poprawy hemostazy u pacjentów z hemofilią, niezależnie od obecności inhibitorów czynników krzepnięcia.
Mechanizm działania fitusiranu różni się od tradycyjnych terapii zastępczych stosowanych w hemofilii. Zamiast uzupełniać brakujące czynniki krzepnięcia VIII lub IX, fitusiran modyfikuje równowagę układu krzepnięcia poprzez redukcję naturalnego antykoagulantu. To nowatorskie podejście może być szczególnie wartościowe dla pacjentów z inhibitorami, u których standardowe leczenie jest mniej skuteczne.
Badania kliniczne wykazały, że fitusiran podawany podskórnie raz w miesiącu znacząco zmniejsza częstość krwawień u pacjentów z hemofilią. Należy jednak pamiętać o potencjalnym ryzyku powikłań zakrzepowych, które wymaga ścisłego monitorowania i dostosowania dawki. W 2022 roku fitusiran (Enjaymo) otrzymał warunkowe zatwierdzenie w Unii Europejskiej do stosowania u dorosłych i młodzieży z ciężką hemofilią A lub B.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Hemofilia – Zapobieganie i profilaktyka
Hemofilia, będąca dziedzicznym zaburzeniem krzepnięcia, charakteryzuje się niedoborem czynników VIII lub IX (poziom ≤1% w ciężkiej postaci), co prowadzi do przedłużonych krwawień, w tym spontanicznych krwawień do stawów i powikłań takich jak artropatia hemofilowa. Profilaktyka, zalecana jako standard opieki przez Światową Federację Hemofilii (WFH) od 2020 roku, polega na regularnym podawaniu czynników krzepnięcia lub nowoczesnych terapii nie-zastępczych (np. emicizumab, marstacimab, fitusiran), co znacząco redukuje roczną częstość krwawień (ABR) z ponad 40 do mniej niż 2 epizodów rocznie. Profilaktyka powinna być wdrażana jak najwcześniej, najlepiej przed 3. rokiem życia i przed drugim krwawieniem do stawu, aby zapobiec nieodwracalnym uszkodzeniom stawów i poprawić jakość życia pacjentów. Dawkowanie tradycyjnych koncentratów czynnika VIII wynosi zwykle 20-40 U/dL 2-3 razy w tygodniu, z celem utrzymania poziomu czynnika powyżej 2%, choć nowsze badania sugerują konieczność utrzymania poziomu FVIII:C nawet na poziomie 40% dla pełnej ochrony przed krwawieniami. Preparaty o przedłużonym okresie półtrwania (EHL) umożliwiają rzadsze podawanie, np. co 10 dni dla czynnika IX, co poprawia komfort terapii i przestrzeganie zaleceń.
artropatia hemofilowa, badanie prenatalne, białaczka OUN, białko fuzyjne, ciężka hemofilia, czynnik IX, czynnik VIII, emicizumab, fitusiran, Hemgenix, inhibitor czynnika krzepnięcia, koncentrat czynnika krzepnięcia, krwawienie do stawu, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie wewnętrzne, krwotok śródczaszkowy, leczenie na żądanie, marstacimab, nabyta hemofilia A, niedobór czynnika krzepnięcia, profilaktyka hemofilii, profilaktyka pierwotna, profilaktyka trzeciorzędowa, profilaktyka wtórna, przeciwciało monoklonalne, rekombinowany czynnik krzepnięcia, Roctavian, terapia genowa, uszkodzenie stawu, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi - Leksykon chorób i schorzeń
Hemofilia – Leczenie
Hemofilia jest dziedziczną chorobą krwotoczną charakteryzującą się niedoborem czynników krzepnięcia VIII (hemofilia A) lub IX (hemofilia B), co prowadzi do zaburzeń hemostazy. Podstawą terapii jest dożylne podawanie koncentratów czynników krzepnięcia, z preferencją dla rekombinowanych produktów eliminujących ryzyko zakażeń wirusowych. Leczenie może być prowadzone na żądanie lub profilaktycznie, przy czym profilaktyka jest standardem u pacjentów z ciężką i umiarkowaną hemofilią, skutecznie zapobiegając uszkodzeniom stawów i poprawiając jakość życia. Nowoczesne czynniki o przedłużonym okresie półtrwania (EHL) umożliwiają rzadsze podawanie infuzji (np. czynnik VIII z okresem półtrwania 10-12 h wydłużony 1,4-4-krotnie, czynnik IX z 18-20 h do 3-5 razy dłuższego), co zmniejsza roczną liczbę infuzji o około 30% dla czynnika VIII i 60% dla czynnika IX, utrzymując wyższe poziomy minimalne czynnika (2-3% dla VIII, 5-10% dla IX).
artropatia hemofilowa, choroba krwotoczna, czynnik IX, czynnik VIII, desmopresyna, emicizumab, fitusiran, hemofilia, indukcja tolerancji immunologicznej, inhibitor czynnika krzepnięcia, inhibitor TFPI, kwas epsilon-aminokapronowy, kwas traneksamowy, leczenie na żądanie, marstacimab, ośrodek leczenia hemofilii, profilaktyka hemofilii, przeciwciało monoklonalne, rekombinowany czynnik krzepnięcia, terapia genowa, terapia RNAi, terapia zastępcza czynnikami krzepnięcia, uszczelniacz fibrynowy, uszkodzenie stawu, wektor AAV