zaburzenia czynnościowe jelit

Zaburzenia czynnościowe jelit stanowią grupę przewlekłych schorzeń przewodu pokarmowego, charakteryzujących się nawracającymi objawami ze strony jelit bez uchwytnych zmian strukturalnych czy biochemicznych. Zgodnie z kryteriami Rzym IV, zalicza się do nich między innymi zespół jelita drażliwego (IBS), zaparcia czynnościowe, biegunkę czynnościową oraz wzdęcia czynnościowe.

Patofizjologia tych zaburzeń jest wieloczynnikowa i obejmuje zaburzenia osi mózgowo-jelitowej, nieprawidłowości motoryki jelit, nadwrażliwość trzewną, dysbiozę mikrobioty jelitowej oraz czynniki psychospołeczne. Kluczową rolę odgrywa również zaburzenie regulacji układu neuroimmunologicznego w obrębie przewodu pokarmowego.

Diagnostyka zaburzeń czynnościowych jelit opiera się głównie na kryteriach klinicznych przy jednoczesnym wykluczeniu chorób organicznych. Proces diagnostyczny powinien obejmować dokładny wywiad, badanie fizykalne oraz selektywne badania laboratoryjne i obrazowe. Nierzadko konieczne jest wykonanie kolonoskopii w celu wykluczenia patologii organicznych.

Leczenie ma charakter wielokierunkowy i obejmuje modyfikację stylu życia, dietoterapię (w tym dietę low FODMAP w wybranych przypadkach), farmakoterapię ukierunkowaną na dominujące objawy oraz wsparcie psychologiczne. Istotną rolę odgrywa również edukacja pacjenta oraz budowanie relacji terapeutycznej, co może znacząco wpłynąć na skuteczność leczenia i jakość życia chorych.