heterochromia
Heterochromia to stan, w którym występuje różnica w zabarwieniu tęczówki jednego lub obu oczu. Może objawiać się jako częściowa lub całkowita różnica kolorów tęczówek między oboma oczami (heterochromia complete) lub jako obecność dwóch różnych kolorów w obrębie tej samej tęczówki (heterochromia partialis).
Z klinicznego punktu widzenia heterochromia może być wrodzona (congenital) lub nabyta (acquired). Wrodzona heterochromia jest zwykle niezwiązana z patologią i może występować jako izolowana cecha lub jako element zespołów genetycznych, takich jak zespół Waardenburga. Nabyta heterochromia może być następstwem chorób oczu (zapalenie błony naczyniowej, jaskra), urazów, krwawień do komory przedniej oka lub stosowania niektórych leków (np. analogów prostaglandyn).
Diagnostyka heterochromii obejmuje dokładne badanie okulistyczne, ocenę historii medycznej pacjenta oraz w uzasadnionych przypadkach badania obrazowe. Heterochromia wrodzona zwykle nie wymaga leczenia, natomiast heterochromia nabyta może wymagać terapii choroby podstawowej. Różnobarwność tęczówek może być pierwszym objawem poważniejszych schorzeń, dlatego pacjenci z nowo powstałą heterochromią powinni być skierowani na konsultację okulistyczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vizilatan Duo
Produkt Vizilatan Duo zawiera latanoprost (50 µg/ml) oraz tymolol (5 mg/ml) i jest stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu. Tymolol, mimo miejscowego podania, może ulegać wchłanianiu do krążenia ogólnego, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (np. choroba wieńcowa, blok serca I stopnia, niewydolność serca), układu oddechowego (astma, POChP) oraz u osób z cukrzycą i chorobami tarczycy, ze względu na ryzyko działań niepożądanych i maskowania objawów hipoglikemii lub nadczynności tarczycy. Należy unikać jednoczesnego stosowania innych beta-adrenolityków oraz kilku prostaglandyn, a także monitorować pacjentów pod kątem działań niepożądanych, takich jak suchość oczu, odwarstwianie naczyniówki po zabiegach filtracji oraz reakcje alergiczne, w tym zmniejszoną skuteczność adrenaliny w anafilaksji.
afakia, beta-adrenolityk, blok serca, choroba atopowa, choroba Raynauda, choroba wieńcowa, cukrzyca, heterochromia, hipoglikemia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra z otwartym kątem, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, latanoprost, makrogologlicerolu hydroksystearynian, nadczynność tarczycy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk plamki, odwarstwianie naczyniówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pseudofakia, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, suchość oczu, tymolol, zespół Prinzmetala, zespół Raynauda - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xaloptic Free
Latanoprost stosowany w preparacie Xaloptic Free może powodować trwałą zmianę zabarwienia tęczówki, głównie poprzez zwiększenie ilości brązowego pigmentu melaniny w melanocytach zrębu tęczówki, bez wzrostu liczby melanocytów. Zmiana ta występuje najczęściej u pacjentów z tęczówkami o kolorze mieszanym (np. niebiesko-brązowe, szaro-brązowe, żółto-brązowe, zielono-brązowe) i pojawia się zwykle w ciągu pierwszych 8 miesięcy terapii, stabilizując się po około 5 latach. W badaniach klinicznych u 33% pacjentów odnotowano zmianę zabarwienia tęczówki, która jest zazwyczaj nieznaczna i klinicznie niezauważalna. Nie stwierdzono towarzyszących zmian patologicznych ani odkładania pigmentu w kącie przesączania czy innych strukturach oka. Po zaprzestaniu leczenia nie obserwuje się dalszego nasilania pigmentacji, a leczenie można kontynuować przy regularnym monitorowaniu pacjenta.
afakia, astma oskrzelowa, goniotomia, heterochromia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra pierwotna wrodzona, jaskra przewlekła zamkniętego kąta, jaskra z otwartym kątem, jaskra zapalna, latanoprost, melanocyty zrębu tęczówki, obrzęk plamki, opryszczkowe zapalenie rogówki, pseudofakia, retinopatia cukrzycowa, torbielowaty obrzęk plamki, trabekulotomia, wirus opryszczki, zamknięcie naczyń żylnych siatkówki, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie tęczówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tilaprox
Tilaprox, zawierający latanoprost 50 mikrogramów/ml oraz tymolol 5 mg/ml, wykazuje wchłanianie ogólnoustrojowe mimo miejscowego podania do oka, co wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych typowych dla beta-adrenolityków, takich jak zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (choroba wieńcowa, dławica Prinzmetala, niewydolność serca, niedociśnienie tętnicze) oraz układu oddechowego (skurcz oskrzeli u astmatyków, zaostrzenia POChP). Konieczna jest szczególna ostrożność u pacjentów z blokiem serca I stopnia, ciężkimi zaburzeniami krążenia obwodowego, niestabilną cukrzycą, nadczynnością tarczycy oraz historią reakcji anafilaktycznych. Latanoprost może powodować stopniową, trwałą zmianę pigmentacji tęczówki u 16-20% pacjentów, zwłaszcza z tęczówkami o mieszanym kolorze, a także ciemnienie skóry powiek i zmiany w wyglądzie rzęs. Występuje ryzyko obrzęku plamki, szczególnie u pacjentów z afakią lub pseudofakią z przerwaną tylną torebką soczewki.
afakia, beta-adrenolityk, blok serca pierwszego stopnia, chlorek benzalkoniowy, choroba Raynauda, choroba rogówki, choroba wieńcowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, dławica Prinzmetala, heterochromia, hipoglikemia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra otwartego kąta, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, latanoprost, nadczynność tarczycy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk plamki, odwarstwienie naczyniówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, pigmentacja tęczówki, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pseudofakia, reakcja anafilaktyczna, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, torbielowaty obrzęk plamki, tymolol, zespół suchego oka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Latanoprost Timolol Genoptim
Produkt leczniczy Latanoprost + Timolol Genoptim zawiera 50 μg/ml latanoprostu oraz 5 mg/ml tymololu (maleinian), co wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne działania ogólnoustrojowe β-adrenolityku tymololu, mimo miejscowego podania do oka. Tymolol może wywoływać działania niepożądane typowe dla β-blokerów, takie jak pogorszenie chorób układu sercowo-naczyniowego (np. choroba wieńcowa, zespół Prinzmetala, niewydolność serca, blok serca I stopnia), układu oddechowego (skurcz oskrzeli u astmatyków, zaostrzenia POChP) oraz maskować objawy hipoglikemii i nadczynności tarczycy. Należy unikać jednoczesnego stosowania innych β-adrenolityków miejscowych i monitorować pacjentów pod kątem działań niepożądanych, zwłaszcza u osób z chorobami serca, płuc, cukrzycą oraz alergiami atopowymi. Latanoprost może powodować stopniową, trwałą zmianę pigmentacji tęczówki u 16-20% pacjentów, szczególnie z tęczówkami mieszanymi, a także ciemnienie skóry powiek i zmiany w wyglądzie rzęs. Zmiany te są niebolesne i niepatologiczne, jednak wymagają regularnej kontroli okulistycznej.
afakia, beta-adrenolityk, blok serca pierwszego stopnia, chlorek benzalkoniowy, choroba atopowa, choroba Raynauda, choroba rogówki, choroba wieńcowa, ciemnienie skóry powiek, ciśnienie wewnątrzgałkowe, heterochromia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra otwartego kąta, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, latanoprost, nadczynność tarczycy, obrzęk plamki, odwarstwienie naczyniówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, prostaglandyna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pseudofakia, punktowate zapalenie rogówki, reakcja anafilaktyczna, samoistna hipoglikemia, skurcz oskrzeli, suchość oka, tęczówka mieszanego koloru, tymolol, wrzodziejące zapalenie rogówki, zabieg filtracyjny, zaburzenie krążenia obwodowego, zespół suchego oka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Latanoprost Horus Pharma
Latanoprost Horus Pharma (50 µg/ml, krople do oczu, roztwór w pojemnikach jednodawkowych) wykazuje specyficzne działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi lekarza. Najistotniejszym efektem jest stopniowa, często trwała zmiana koloru tęczówki, wynikająca ze zwiększenia melaniny w melanocytach zrębu tęczówki, obserwowana u 33% pacjentów w badaniu 5-letnim. Zmiany pigmentacji pojawiają się głównie w ciągu pierwszych 8 miesięcy terapii i stabilizują się do 5 lat, najczęściej u pacjentów z tęczówkami o kolorze mieszanym (np. żółto-brązowym). Terapia jednego oka może prowadzić do heterochromii. Nie stwierdzono patologicznych zmian towarzyszących pigmentacji ani odkładania pigmentu w kącie przesączania. Latanoprost może również powodować zmiany w wyglądzie rzęs (wydłużenie, pogrubienie, zmiana zabarwienia) oraz okolicy okołooczodołowej (zmiana koloru skóry, głównie u pacjentów japońskich), które ustępują po zakończeniu leczenia.
afakia, astma oskrzelowa, goniotomia, heterochromia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra otwartego kąta, jaskra pierwotna wrodzona, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, latanoprost, melanocyty tęczówki, niedrożność żyły siatkówki, obrzęk plamki, opryszczkowe zapalenie rogówki, ostry napad jaskry, pigmentacja tęczówki, pseudofakia, retinopatia cukrzycowa, trabekulotomia, zaćma, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie tęczówki, zmiana zabarwienia tęczówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fixapost
Produkt leczniczy Fixapost, zawierający latanoprost 50 μg/ml oraz tymolol 5 mg/ml w formie kropli do oczu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne działania niepożądane miejscowe i ogólnoustrojowe. Tymolol, jako beta-adrenolityk, może ulegać wchłanianiu systemowemu, co niesie ryzyko działań niepożądanych typowych dla tej grupy, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia (np. choroba niedokrwienna serca, dławica Prinzmetala, niewydolność serca, niedociśnienie) oraz z blokiem serca I stopnia. Konieczna jest krytyczna ocena wskazań do terapii oraz monitorowanie stanu pacjenta. Ponadto, u osób z astmą, POChP, cukrzycą, chorobą atopową lub ciężkimi reakcjami anafilaktycznymi stosowanie Fixapost wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko nasilenia objawów oddechowych, maskowania hipoglikemii i zmniejszonej skuteczności adrenaliny. Interakcje z innymi beta-adrenolitykami i beta-agonistami oraz ryzyko odwarstwienia naczyniówki po zabiegach filtracji również powinny być uwzględnione w planowaniu terapii.
afakia, beta-adrenolityk, blok serca pierwszego stopnia, choroba niedokrwienna serca, chwiejna cukrzyca, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dławica Prinzmetala, heterochromia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra otwartego kąta, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, latanoprost, melanocyty tęczówki, nadczynność tarczycy, niedociśnienie, niewydolność serca, obrzęk plamki, odwarstwianie naczyniówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, pigmentacja tęczówki, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pseudofakia, reakcja anafilaktyczna, samoistna hipoglikemia, siateczka beleczkowania, skurcz oskrzeli, tymolol, zaburzenia rogówki, zespół Raynauda - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Latanoprost Genoptim
Latanoprost Genoptim (50 µg/ml, krople do oczu) wykazuje potencjał do wywoływania trwałych zmian pigmentacji tęczówki, szczególnie u pacjentów z mieszanym kolorem tęczówki (np. żółto-brązowym), gdzie częstość zmian wynosi od 7% do 85%, a w badaniu pięcioletnim wyniosła 33%. Zmiany te polegają na zwiększeniu melaniny w melanocytach zrębu tęczówki, nie zaś na wzroście liczby melanocytów, i stabilizują się po około 5 latach terapii. Nie obserwowano patologicznych konsekwencji tych zmian, jednak konieczne jest informowanie pacjentów o ryzyku trwałej heterochromii, zwłaszcza przy leczeniu jednostronnym. Latanoprost nie wpływa na znamiona tęczówki ani plamki, a po odstawieniu leku nie dochodzi do dalszego zwiększania pigmentacji. W terapii należy zachować ostrożność u pacjentów z jaskrą przewlekłą zamkniętego kąta, pseudofakią, jaskrą barwnikową oraz w stanach zapalnych oka, ze względu na ograniczone dane kliniczne.
afakia, astma oskrzelowa, chlorek benzalkoniowy, heterochromia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra otwartego kąta, jaskra wrodzona, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, keratopatia punktowata, latanoprost, melanocyty tęczówki, niedrożność naczyń siatkówki, obrzęk plamki, opryszczkowe zapalenie rogówki, pseudofakia, retinopatia cukrzycowa, toksyczna keratopatia wrzodziejąca, torbielowaty obrzęk plamki, trabekulotomia, zabarwienie tęczówki, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka, zmiany rzęs - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rozaprost 0,05 mg/ml
Produkt leczniczy Rozaprost (latanoprost 0,05 mg/ml, krople do oczu) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie dotyczących narządu wzroku. Najczęściej obserwowanym działaniem jest zwiększenie pigmentacji tęczówki, występujące u 33% pacjentów w badaniu 5-letnim, co może prowadzić do trwałej zmiany koloru tęczówki, zwłaszcza u osób z heterochromią. Bardzo często (≥1/10) występują również przekrwienie spojówek, podrażnienie oka (pieczenie, uczucie ciała obcego, świąd) oraz zmiany w wyglądzie rzęs (wydłużenie, pogrubienie, zwiększona pigmentacja). Często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się punkcikowate zapalenie rogówki, zapalenie brzegów powiek, ból oczu, światłowstręt i zapalenie spojówek. Rzadziej występują obrzęk powiek, suchość oka, zapalenie rogówki, zaburzenia widzenia, obrzęk plamki, zapalenie błony naczyniowej oka, a także rzadkie przypadki zapalenia tęczówki, obrzęku rogówki, erozji rogówki, zmian pigmentacyjnych skóry powiek i innych poważnych powikłań.
astma oskrzelowa, ból oka, dusznica bolesna, duszność, erozja rogówki, heterochromia, hiperpigmentacja powiek, kołatanie serca, latanoprost, nieprawidłowy wzrost rzęs, niestabilna dławica piersiowa, obrzęk okołooczodołowy, obrzęk plamki żółtej, obrzęk powieki, obrzęk rogówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, pęcherzyca rzekoma, pigmentacja tęczówki, podrażnienie oka, przekrwienie spojówki, światłowstręt, torbiel tęczówki, torbielowaty obrzęk plamki, zaburzenia widzenia, zaostrzenie astmy, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie brzegów powiek, zapalenie nosogardzieli, zapalenie rogówki, zapalenie rogówki punkcikowate, zapalenie spojówki, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka, zmiany rzęs, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xaloptic
Latanoprost w stężeniu 0,05 mg/ml (Xaloptic) wykazuje istotne działania niepożądane związane ze zmianą pigmentacji tęczówki, szczególnie u pacjentów z tęczówkami o barwie mieszanej (niebiesko-brązowe, szaro-brązowe, żółto-brązowe, zielono-brązowe). Zmiana koloru, wynikająca ze zwiększenia melaniny w melanocytach zrębu tęczówki, pojawia się zwykle w ciągu pierwszych 8 miesięcy terapii i stabilizuje po około 5 latach, występując u 33% pacjentów w badaniach pięcioletnich. Nie obserwowano patologicznych zmian towarzyszących pigmentacji ani odkładania pigmentu w kącie przesączania. Mimo trwałości zmiany, leczenie można kontynuować przy regularnej kontroli, z uwzględnieniem indywidualnych wskazań do przerwania terapii. Dane kliniczne dotyczące stosowania latanoprostu są ograniczone w jaskrze przewlekłej zamkniętego kąta, jaskrze barwnikowej, zapalnej i neowaskularnej oraz u pacjentów z pseudofakią i stanami zapalnymi oka, co wymaga ostrożności w tych grupach.
afakia, analog prostaglandyny, astma oskrzelowa, heterochromia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra otwartego kąta, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, kąt przesączania, komora przednia oka, latanoprost, melanocyty, napad jaskry, niedrożność żył siatkówki, obrzęk plamki, opryszczkowe zapalenie rogówki, pigmentacja tęczówki, pseudofakia, retinopatia cukrzycowa, torbielowaty obrzęk plamki, włókna kolagenowe, zabarwienie tęczówki, zaćma, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie oka, zapalenie tęczówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Latacom
Produkt leczniczy Latacom, zawierający latanoprost (50 µg/ml) i tymolol (5 mg/ml) w postaci kropli do oczu, wykazuje istotne właściwości farmakologiczne wymagające szczególnej ostrożności podczas stosowania. Tymolol, jako β-adrenolityk, może wywoływać działania niepożądane typowe dla β-blokerów, w tym u pacjentów z chorobami układu krążenia (np. choroba niedokrwienna serca, dławica Prinzmetala, niewydolność serca, blok serca I stopnia) oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami krążenia obwodowego czy POChP. Zaleca się stosowanie ucisku na worek łzowy przez co najmniej 2 minuty po aplikacji, aby ograniczyć wchłanianie ogólnoustrojowe. Latanoprost może powodować stopniową, trwałą zmianę koloru tęczówki u 16-20% pacjentów, szczególnie u osób z tęczówkami o mieszanym kolorze, co jest związane ze zwiększeniem melaniny w melanocytach zrębu tęczówki. Zmiana ta nie wiąże się z patologią i może prowadzić do trwałej heterochromii przy leczeniu jednego oka.
afakia, blok serca pierwszego stopnia, chlorek benzalkoniowy, choroba atopowa, choroba Raynauda, choroba układu krążenia, chwiejna cukrzyca, heterochromia, hipoglikemia samoistna, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra otwartego kąta, jaskra wrodzona, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, latanoprost, nadczynność tarczycy, obrzęk plamki, odwarstwienie naczyniówki, ostry napad jaskry, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pseudofakia, punktowa keratopatia, reakcja anafilaktyczna, suche oko, tęczówka mieszanego koloru, toksyczna wrzodziejąca keratopatia, torbielowaty obrzęk plamki, tymolol, uszkodzenie rogówki, zaburzenie krążenia obwodowego, zespół Raynauda, zespół suchego oka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Akistan Duo
Produkt leczniczy Akistan DUO zawiera latanoprost (50 μg/ml) oraz tymolol (5 mg/ml) i wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne działania ogólnoustrojowe beta-adrenolityku tymololu, takie jak pogorszenie chorób układu sercowo-naczyniowego (np. choroba wieńcowa, angina Prinzmetala, niewydolność serca, blok serca I stopnia) oraz ryzyko wystąpienia objawów ze strony układu oddechowego u pacjentów z astmą lub POChP. Tymolol może maskować objawy hipoglikemii i nadczynności tarczycy, a także nasilać działanie innych beta-adrenolityków stosowanych ogólnoustrojowo lub miejscowo. Latanoprost może powodować stopniową, trwałą zmianę koloru tęczówki u 16-20% pacjentów, szczególnie z tęczówkami mieszanymi, oraz zmiany w wyglądzie rzęs i powiek, które ustępują po zakończeniu terapii. Produkt zawiera chlorek benzalkoniowy, który może wywoływać podrażnienia i uszkodzenia rogówki, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu u pacjentów z zespołem suchego oka lub chorobami rogówki.
angina Prinzmetala, beta-adrenolityk, blok serca pierwszego stopnia, chlorek benzalkoniowy, choroba atopowa, choroba Raynauda, choroba wieńcowa, ciemnienie skóry powiek, ciężka reakcja anafilaktyczna, heterochromia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra otwartego kąta przesączania, jaskra zamkniętego kąta przesączania, jaskra zapalna, latanoprost, nadczynność tarczycy, nagły skurcz oskrzeli, niewydolność serca, obrzęk plamki, odwarstwianie naczyniówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, przewlekła obturacyjna choroba płuc, punktowate zapalenie rogówki, samoistna hipoglikemia, suchość oczu, toksyczne wrzodziejące zapalenie rogówki, tymolol, zespół Raynauda, zespół suchego oka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Latalux
Produkt leczniczy Latalux zawierający latanoprost w dawce 50 mikrogramów/ml wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne działania niepożądane, w tym trwałą zmianę koloru tęczówki spowodowaną zwiększeniem ilości brązowego pigmentu melaniny. Zmiana ta pojawia się najczęściej w ciągu pierwszych 8 miesięcy terapii i stabilizuje po około 5 latach, dotyczy głównie pacjentów z tęczówkami o mieszanym kolorze, zwłaszcza żółtobrązowych (do 85% przypadków). Nie obserwowano dalszego nasilania pigmentacji po zakończeniu leczenia ani towarzyszących zmian patologicznych. Latanoprost należy stosować ostrożnie u pacjentów z jaskrą przewlekłą z zamkniętym kątem przesączania, jaskrą barwnikową, pseudofakią oraz w okresie okołooperacyjnym po usunięciu zaćmy. Produkt jest przeciwwskazany u osób z aktywnym lub nawracającym opryszczkowym zapaleniem rogówki, a także niezalecany w jaskrze zapalnej, neowaskularnej i stanach zapalnych oka.
afakia, chlorek benzalkoniowy, heterochromia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra z otwartym kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, jaskra zapalna, latanoprost, melanocyty zrębu tęczówki, obrzęk plamki żółtej, opryszczkowe zapalenie rogówki, pseudofakia, retinopatia cukrzycowa, torbielowaty obrzęk plamki żółtej, zaburzenia rogówki, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oka, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka, zmiana koloru oka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rozaprost
Produkt leczniczy Rozaprost zawierający latanoprost (0,05 mg/ml) wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na charakterystyczne działania niepożądane, w tym trwałą zmianę koloru tęczówki spowodowaną zwiększeniem melaniny w melanocytach zrębu tęczówki. Zmiana ta występuje u około 33% pacjentów w badaniach pięcioletnich, szczególnie u osób z tęczówkami o kolorze mieszanym (np. żółto-brązowym), i może prowadzić do heterochromii przy leczeniu jednego oka. Nie obserwowano patologicznych zmian towarzyszących pigmentacji ani odkładania pigmentu w kącie przesączania. Latanoprost może również powodować zmiany w wyglądzie rzęs (wydłużenie, pogrubienie, zmiana zabarwienia) oraz okolicy okołooczodołowej skóry, które ustępują po zakończeniu terapii. Produkt zawiera chlorek benzalkoniowy, który może podrażniać oko, wpływać na film łzowy i powodować objawy zespołu suchego oka, co wymaga ostrożności u pacjentów z uszkodzeniami rogówki lub zespołem suchego oka.
afakia, astma oskrzelowa, chlorek benzalkoniowy, film łzowy, goniotomia, heterochromia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra otwartego kąta, jaskra pierwotna wrodzona, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, latanoprost, melanocyty tęczówki, niedrożność żyły siatkówki, obrzęk plamki, opryszczkowe zapalenie rogówki, pigmentacja tęczówki, pseudofakia, retinopatia cukrzycowa, torbielowaty obrzęk plamki, trabekulotomia, zabarwienie skóry, zabarwienie tęczówki, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie oka, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Akistan
Produkt leczniczy Akistan zawierający latanoprost (50 µg/ml, krople do oczu) może powodować trwałe zmiany pigmentacji tęczówki, szczególnie u pacjentów z tęczówkami o kolorze mieszanym (np. niebiesko-brązowe, szaro-brązowe, żółto-brązowe, zielono-brązowe). Zmiany te pojawiają się zwykle w ciągu pierwszych 8 miesięcy terapii i stabilizują się po około 5 latach stosowania. W badaniu 5-letnim pigmentacja tęczówki wystąpiła u 33% pacjentów, jednak w większości przypadków zmiana jest klinicznie nieznaczna. Mechanizm polega na zwiększeniu melaniny w melanocytach zrębu tęczówki, bez wzrostu liczby melanocytów. Nie stwierdzono patologicznych zmian towarzyszących pigmentacji, a leczenie można kontynuować przy regularnej kontroli. Należy zachować ostrożność u pacjentów z jaskrą zamkniętego kąta, pseudofakią, jaskrą barwnikową oraz w stanach zapalnych oka, gdzie dane kliniczne są ograniczone lub brak jest doświadczenia.
afakia, astma oskrzelowa, benzalkoniowy chlorek, heterochromia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra otwartego kąta, jaskra wrodzona, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, kąt przesączania, latanoprost, melanocyt, niedrożność żyły siatkówki, obrzęk plamki żółtej, opryszczkowe zapalenie rogówki, pigmentacja tęczówki, pseudofakia, punktowata keratopatia, retinopatia cukrzycowa, toksyczna wrzodziejąca keratopatia, torbielowaty obrzęk plamki, torebka soczewki, uszkodzenie rogówki, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie oka, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Taflotan Multi
Produkt leczniczy Taflotan Multi zawiera 15 µg/ml tafluprostu w postaci kropli do oczu, z dawką około 0,45 µg substancji czynnej na kroplę. Stosowanie tafluprostu wiąże się z ryzykiem trwałych zmian kosmetycznych, takich jak wydłużenie, pogrubienie i zwiększenie pigmentacji rzęs, ściemnienie skóry powiek oraz nasilona pigmentacja tęczówki, szczególnie u pacjentów z mieszanym kolorem tęczówek (np. niebiesko-brązowym, szaro-brązowym). W terapii jednostronnej istnieje istotne ryzyko trwałej heterochromii. Ponadto, kontakt roztworu z okolicą skóry może powodować wzrost włosów, co wymaga edukacji pacjentów w zakresie prawidłowej aplikacji i usuwania nadmiaru preparatu. Roztwór zawiera także fosforany w stężeniu 1,2 mg/ml (około 0,04 mg na kroplę), co może mieć znaczenie kliniczne u wybranych pacjentów.
bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, ciężka astma, heterochromia, hiperpigmentacja powiek, hiperpigmentacja tęczówki, hipertrychoza, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra torebkowa, jaskra wąskiego kąta, jaskra wrodzona, jaskra zamkniętego kąta, obrzęk plamki żółtej, tafluprost, wzrost rzęs, zabarwienie tęczówki, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Monoprost
Monoprost, zawierający latanoprost w dawce 50 mikrogramów/ml, jest skutecznym lekiem w terapii jaskry, jednak wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza ze względu na potencjalne efekty uboczne, zwłaszcza trwałą zmianę koloru tęczówki. Zmiana ta, obserwowana u 33% pacjentów w 5-letnim badaniu, polega na zwiększeniu brązowego pigmentu w tęczówce, szczególnie u osób z mieszanym kolorem tęczówek (np. niebiesko-brązowym, szaro-brązowym). Zmiany pojawiają się zwykle w ciągu pierwszych 8 miesięcy terapii i stabilizują się do 5 lat, nie towarzyszą im inne patologiczne objawy. Latanoprost może być stosowany mimo zmiany pigmentacji, ale wymaga regularnej kontroli pacjenta. Należy zachować ostrożność u pacjentów z jaskrą przewlekłą zamkniętego kąta, pseudosoczewkowością, jaskrą barwnikową oraz w okresie okołooperacyjnym po usunięciu zaćmy.
astma oskrzelowa, bezsoczewkowość, heterochromia, jaskra, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra przewlekła zamkniętego kąta, jaskra wrodzona, jaskra z otwartym kątem, jaskra zapalna, latanoprost, makrogologlicerolu hydroksystearynian, melanina, niedrożność żył siatkówki, obrzęk plamki żółtej, opryszczkowe zapalenie rogówki, przebarwienie skóry, pseudosoczewkowość, retinopatia cukrzycowa, torbielowaty obrzęk plamki, zaćma, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie tęczówki, zmiana koloru tęczówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rozaprost Mono
Latanoprost, stosowany w terapii jaskry, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne działania niepożądane oraz ograniczenia kliniczne. Najczęstszym efektem ubocznym jest stopniowa, często trwała zmiana koloru tęczówki, wynikająca ze zwiększenia melaniny w melanocytach zrębu tęczówki, obserwowana głównie u pacjentów z tęczówkami o kolorze mieszanym (np. żółto-brązowym, gdzie zmiany pigmentacji występują u 85% pacjentów). Zmiany te pojawiają się zwykle w ciągu pierwszych 8 miesięcy terapii i stabilizują się do 5 lat, nie towarzyszą im jednak inne objawy patologiczne. Latanoprost może także powodować zmiany w obrębie rzęs, takie jak zwiększenie ich długości, grubości i pigmentacji, które ustępują po zaprzestaniu leczenia. W trakcie terapii konieczne jest regularne monitorowanie pacjentów, zwłaszcza w przypadku wystąpienia heterochromii lub innych niepokojących objawów.
afakia, analog prostaglandyny, astma oskrzelowa, goniotomia, heterochromia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra pierwotna wrodzona, jaskra przewlekła zamkniętego kąta, jaskra z otwartym kątem, jaskra zapalna, latanoprost, melanocyt zrębu tęczówki, obrzęk plamki, opryszczkowe zapalenie rogówki, pigmentacja tęczówki, pseudofakia, retinopatia cukrzycowa, torbielowaty obrzęk plamki, trabekulotomia, zamknięcie naczyń żylnych siatkówki, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie tęczówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xalatan
Produkt leczniczy Xalatan (latanoprost 50 μg/ml) wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko trwałej zmiany pigmentacji tęczówki, zwłaszcza u pacjentów z tęczówkami o mieszanym kolorze (niebiesko-brązowe, szaro-brązowe, żółto-brązowe, zielono-brązowe). Zmiana pigmentacji, polegająca na zwiększeniu melaniny w melanocytach zrębu tęczówki, pojawia się zwykle w ciągu pierwszych 8 miesięcy terapii i stabilizuje się do 5 lat, występując u 33% pacjentów w badaniu pięcioletnim. Najwyższe ryzyko dotyczy tęczówek o żółto-brązowym zabarwieniu (częstość zmian do 85%), natomiast u pacjentów z jednolitym niebieskim kolorem tęczówki zmiany nie są obserwowane. Po przerwaniu leczenia nie dochodzi do dalszego nasilenia pigmentacji, a znamiona obecne przed terapią pozostają niezmienione. Leczenie można kontynuować mimo zmian pigmentacyjnych, jednak wymaga to regularnej kontroli okulistycznej.
afakia, astma oskrzelowa, heterochromia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra otwartego kąta, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, kąt przesączania, latanoprost, melanocyty, niedrożność żyły siatkówki, obrzęk plamki, opryszczkowe zapalenie rogówki, ostry napad jaskry, pigmentacja tęczówki, pseudofakia, retinopatia cukrzycowa, torebka soczewki, zaćma, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zrąb tęczówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vizilatan
Produkt leczniczy Vizilatan (latanoprost 50 µg/ml, krople do oczu) wykazuje specyficzne działania niepożądane, w tym trwałe zmiany pigmentacji tęczówki, które pojawiają się najczęściej w ciągu pierwszych 8 miesięcy terapii i stabilizują się do 5 lat stosowania. Zmiany te dotyczą głównie pacjentów z tęczówkami o kolorze mieszanym (7-85%, najczęściej żółto-brązowym), natomiast u osób z jednolitym niebieskim kolorem oczu nie obserwowano pigmentacji. Mechanizm polega na zwiększeniu melaniny w melanocytach zrębu tęczówki bez wzrostu ich liczby. Pomimo braku negatywnych skutków klinicznych w badaniach do 5 lat, zaleca się regularne monitorowanie pacjentów i rozważenie przerwania terapii w razie wskazań. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z jaskrą przewlekłą zamkniętego kąta, pseudofakamią, jaskrą barwnikową, stanami zapalnymi oka oraz u osób z ryzykiem obrzęku plamki, zwłaszcza afaków, pseudofaków z przerwaną tylną torebką soczewki i implantami w komorze przedniej.
afakia, heterochromia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra otwartego kąta, jaskra pierwotna wrodzona, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, latanoprost, makrogologlicerolu hydroksystearynian, melanocyty, niedrożność żyły siatkówki, obrzęk plamki, opryszczkowe zapalenie rogówki, pigmentacja, pigmentacja tęczówki, przebarwienia skóry, pseudofakia, retinopatia cukrzycowa, trabekulotomia, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki - Leksykon substancji czynnych
Tymolol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tymolol, beta-adrenolityk stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu, może ulegać wchłanianiu ogólnoustrojowemu, co niesie ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (choroba wieńcowa, dławica Prinzmetala, niewydolność serca) oraz z blokiem serca I stopnia. Zaleca się krytyczną ocenę korzyści i ryzyka oraz rozważenie alternatywnych terapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężką niewydolnością serca, zaburzeniami krążenia obwodowego (np. choroba Raynauda), astmą i POChP (łagodną do umiarkowanej), cukrzycą i hipoglikemią, nadczynnością tarczycy oraz miastenią. Wskazane jest monitorowanie tętna, objawów niewydolności serca, a także unikanie nagłego odstawienia leku. W przypadku stosowania jednocześnie ogólnoustrojowych beta-adrenolityków lub innych beta-blokerów miejscowych, należy ściśle kontrolować odpowiedź na leczenie, unikając podwójnej terapii miejscowej. U pacjentów z chorobami rogówki i zespołem suchego oka konieczna jest ostrożność ze względu na ryzyko nasilenia suchości i uszkodzeń rogówki.
afakia, analog prostaglandyny, beta-adrenolityk, blok serca pierwszego stopnia, chlorek benzalkoniowy, choroba Raynauda, choroba rogówki, choroba wieńcowa, ciecz wodnista, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dekompensacja rogówki, dławica Prinzmetala, heterochromia, hipoglikemia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra zapalna, kamica układu moczowego, komórka śródbłonka, miastenia, nadczynność tarczycy, niewydolność serca, obrzęk plamki, odwarstwienie naczyniówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, periorbitopatia, pigmentacja tęczówki, POChP, przewodnictwo serca, pseudofakia, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, toksyczna martwica naskórka, torbielowaty obrzęk plamki, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie wewnątrzgałkowe, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Taflotan Multi 15 mcg/ml
Tafluprost w stężeniu 15 µg/ml (Taflotan Multi) był szeroko badany klinicznie u ponad 1400 pacjentów, zarówno jako monoterapia, jak i w terapii skojarzonej. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest przekrwienie oka, występujące u około 13% pacjentów stosujących preparat ze środkiem konserwującym, zwykle o łagodnym przebiegu i rzadko prowadzące do przerwania leczenia (0,4%). W badaniu III fazy bez konserwantów przekrwienie wystąpiło u 4,1% pacjentów. Inne często obserwowane działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) obejmują ból głowy, świąd, podrażnienie i ból oczu, zmiany w obrębie rzęs (wzrost długości, grubości i ilości), suchość oczu, uczucie ciała obcego, zmiany pigmentacji rzęs i tęczówki, rumień powiek, powierzchniowe punkcikowe zapalenie rogówki, światłowstręt, nadmierne łzawienie oraz niewyraźne widzenie i zmniejszenie ostrości wzroku. Działania niepożądane o niższej częstości (≥1/1000 do <1/100) to m.in. obrzęk powiek i spojówek, zapalenie powiek, obecność komórek zapalnych w komorze przedniej oka, alergiczne zapalenie spojówek oraz nadmierne owłosienie powiek.
alergiczne zapalenie spojówek, astenopia, bezsoczewkowość, ból głowy, ból oczu, bruzda powiekowa, ciało obce w oku, duszność, dyskomfort oczny, grudki spojówkowe, heterochromia, hipertrichoza powiek, komórki w komorze przedniej oka, lek przeciwjaskrowy, łzawienie, monoterapia, niewyraźne widzenie, obniżenie ostrości wzroku, obrzęk plamki żółtej, obrzęk powiek, obrzęk spojówek, odczyn zapalny oka, podrażnienie oczu, przebarwienie powiek, przebarwienie rzęs, przebarwienie tęczówki, przekrwienie oka, przekrwienie spojówek, pseudofakia, punkcikowe zapalenie rogówki, rumień powiek, suchość oczu, świąd oczu, światłowstręt, tafluprost, torbielowaty obrzęk plamki, wydzielina oczna, zaostrzenie astmy, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie powiek, zapalenie tęczówki, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xalofree
Latanoprost w dawce 50 µg/ml, stosowany w postaci kropli do oczu (Xalofree), wymaga szczególnej ostrożności i regularnego monitorowania pacjenta ze względu na potencjalne działania niepożądane, w tym trwałą zmianę koloru tęczówki. Zmiana pigmentacji, obserwowana u 33% pacjentów w badaniach pięcioletnich, polega na zwiększeniu zawartości melaniny w melanocytach zrębu tęczówki, co prowadzi do brązowego zabarwienia, najczęściej u osób z tęczówkami o mieszanym kolorze (np. niebiesko-brązowe, żółto-brązowe). Zmiany te pojawiają się zwykle w ciągu pierwszych 8 miesięcy terapii i nie postępują po jej zakończeniu. Nie stwierdzono towarzyszących im patologii ani odkładania pigmentu w kącie przesączania. Pomimo braku negatywnych następstw klinicznych, terapia powinna być indywidualnie oceniana, zwłaszcza w przypadku jednostronnego leczenia, aby uniknąć heterochromii. Latanoprost wymaga ostrożności u pacjentów z historią opryszczkowego zapalenia rogówki, a także u osób z ryzykiem torbielowatego obrzęku plamki, zwłaszcza afakii, pseudofakii z przerwaniem tylnej torebki soczewki czy retinopatii cukrzycowej.
afakia, astma oskrzelowa, dysfagia, heterochromia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra otwartego kąta, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, latanoprost, melanocyty tęczówki, niedrożność żył siatkówki, obrzęk plamki, opryszczkowe zapalenie rogówki, ostry napad jaskry, pigment tęczówki, pseudofakia, retinopatia cukrzycowa, torbielowaty obrzęk plamki, usunięcie zaćmy, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie tęczówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Taflotan
Stosowanie kropli do oczu TAFLOTAN (tafluprost 15 µg/ml) wymaga szczególnej ostrożności i dokładnego poinformowania pacjenta o możliwych trwałych zmianach kosmetycznych, takich jak wzrost rzęs, ściemnienie skóry powiek oraz stopniowe, często niezauważalne przez kilka miesięcy, zabarwienie tęczówki. Szczególnie narażeni są pacjenci z mieszanym kolorem tęczówek (np. niebiesko-brązowy, szaro-brązowy), a leczenie jednostronne może prowadzić do trwałej heterochromii. Istnieje także ryzyko wzrostu włosów w miejscach wielokrotnego kontaktu leku ze skórą wokół oczu. Doświadczenie kliniczne dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa tafluprostu jest ograniczone lub brakujące w przypadku jaskry neowaskularnej, z zamkniętym lub wąskim kątem oraz jaskry wrodzonej, a także u pacjentów z bezsoczewkowatością, jaskrą barwnikową i torebkową, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania terapii.
bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, błona naczyniowa oka, ciężka astma, heterochromia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra torebkowa, jaskra wrodzona, jaskra z wąskim kątem, jaskra z zamkniętym kątem, pigmentacja tęczówki, ściemnienie skóry powiek, soczewka przedniokomorowa, tafluprost, torbielowaty obrzęk plamki żółtej, wzrost rzęs, zabarwienie tęczówki, zapalenie tęczówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Latadrop
Produkt leczniczy Latadrop, zawierający latanoprost, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z określonymi schorzeniami okulistycznymi oraz w grupach ryzyka. Latanoprost może powodować stopniową, trwałą zmianę koloru tęczówki poprzez zwiększenie ilości brązowego pigmentu melaniny w melanocytach zrębu tęczówki, co obserwuje się głównie u pacjentów z tęczówkami żółto-brązowymi (do 85% przypadków). Zmiany pigmentacji pojawiają się zwykle w ciągu pierwszych 8 miesięcy terapii, stabilizując się po 5 latach, i nie nasilają się po zaprzestaniu leczenia. Ponadto, lek może wpływać na wygląd rzęs, powodując ich wydłużenie, pogrubienie, zwiększenie pigmentacji oraz ilości, a także zmiany kierunku wzrostu, które są odwracalne po odstawieniu leku. Występuje ryzyko obrzęku plamki u pacjentów z afakią, pseudofakią z przerwaną tylną torebką soczewki, implantami w komorze przedniej oraz u osób z retinopatią cukrzycową lub niedrożnością żył siatkówki, dlatego stosowanie Latadrop w tych grupach wymaga szczególnej ostrożności.
afakia, heterochromia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra otwartego kąta, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, kąt przesączania, latanoprost, melanocyty tęczówki, napad jaskry, niedrożność żył siatkówki, obrzęk plamki, opryszczkowe zapalenie rogówki, pigment tęczówki, pseudofakia, retinopatia cukrzycowa, torbielowaty obrzęk plamki, uszkodzenie rogówki, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka, zmiana koloru oka, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rozaprost Mono 50 mcg/ml
Rozaprost Mono, zawierający latanoprost w stężeniu 50 mikrogramów/mL, jest stosowany w postaci kropli do oczu i wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, głównie dotyczących narządu wzroku. W długoterminowych badaniach (5 lat) u 33% pacjentów zaobserwowano trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki, co może prowadzić do heterochromii przy leczeniu jednostronnym. Inne działania niepożądane, takie jak przemijające objawy po podaniu leku, są zazwyczaj łagodne. Rzadko zgłaszano opryszczkowe zapalenie rogówki oraz bardzo rzadko zwapnienie rogówki, szczególnie u pacjentów ze znacznym uszkodzeniem rogówki i stosujących krople zawierające fosforany. W populacji pediatrycznej profil bezpieczeństwa jest zbliżony do dorosłych, jednak częściej występują zapalenie błony śluzowej nosa i gardła oraz gorączka.
badanie kliniczne, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, działanie niepożądane, górne drogi oddechowe, heterochromia, krople do oczu, latanoprost, narząd wzroku, opryszczkowe zapalenie rogówki, personel medyczny, pigmentacja tęczówki, podmiot odpowiedzialny, produkt leczniczy, Rozaprost Mono, schorzenie rogówki, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Monoprost
Produkt Monoprost zawierający latanoprost w stężeniu 50 µg/ml może powodować trwałą zmianę zabarwienia tęczówki, szczególnie u pacjentów z tęczówkami o kolorze mieszanym (niebiesko-brązowe, szaro-brązowe, żółto-brązowe, zielono-brązowe). Częstość występowania zmian pigmentacji w tej grupie wynosi od 7% do 85%, z najwyższym ryzykiem u osób z żółto-brązowym zabarwieniem. Zmiany te rozpoczynają się zwykle w ciągu pierwszych 8 miesięcy terapii, a ich nasilenie stabilizuje się w ciągu 5 lat. Mechanizm polega na zwiększeniu melaniny w melanocytach zrębu tęczówki, bez wzrostu liczby melanocytów, co prowadzi do koncentrycznego rozprzestrzeniania się brązowego pigmentu wokół źrenicy. W przypadku terapii jednostronnej istnieje ryzyko trwałej heterochromii. Po zaprzestaniu leczenia nie obserwuje się dalszego nasilenia pigmentacji, a znamiona na tęczówce pozostają niezmienione.
- Leksykon substancji czynnych
Latanoprost – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Latanoprost, analog prostaglandyny F2α, jest skutecznym lekiem w terapii jaskry i nadciśnienia ocznego, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych ostrzeżeń i środków ostrożności. Najważniejszym działaniem niepożądanym jest stopniowa, często trwała zmiana koloru tęczówki, obserwowana u 33% pacjentów w badaniu 5-letnim, szczególnie u osób z tęczówkami o mieszanym zabarwieniu (np. żółto-brązowym), gdzie pigmentacja może wzrosnąć w ciągu pierwszych 8 miesięcy terapii. Zmiana ta wynika ze zwiększenia melaniny w melanocytach zrębu tęczówki, a nie z ich proliferacji, i może prowadzić do heterochromii przy leczeniu jednego oka. Nie stwierdzono negatywnych następstw klinicznych tej pigmentacji, a znamiona tęczówki pozostają niezmienione. Ponadto latanoprost może powodować zmiany w wyglądzie rzęs i włosów meszkowych powieki, takie jak wydłużenie, pogrubienie i zmiana zabarwienia, które ustępują po zakończeniu terapii. Preparaty zawierające benzalkoniowy chlorek wymagają ostrożności u pacjentów z zespołem suchego oka lub uszkodzoną rogówką ze względu na ryzyko keratopatii i podrażnienia.
analog prostaglandyny F2α, astma oskrzelowa, benzalkoniowy chlorek, blok serca, choroba Raynauda, choroba wieńcowa, dławica Prinzmetala, doświadczenie kliniczne, heterochromia, hipoglikemia, jaskra, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra otwartego kąta, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, kąt przesączania, keratopatia, komora przednia oka, melanocyt, nadczynność tarczycy, niedrożność żyły siatkówki, obrzęk plamki żółtej, odwarstwianie naczyniówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, pierwotna jaskra wrodzona, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, retinopatia cukrzycowa, skurcz oskrzeli, tęczówka, torbielowaty obrzęk plamki, trabekulotomia, tymolol, włókno kolagenowe, zabieg filtracji, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka, zmiana koloru oka, znamię - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xaloptic Combi
Produkt leczniczy Xaloptic Combi zawiera 50 µg/ml latanoprostu oraz 5 mg/ml tymololu i wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne działania ogólnoustrojowe beta-adrenolityku tymololu, takie jak zaburzenia sercowo-naczyniowe (np. choroba niedokrwienna serca, dławica Prinzmetala, niewydolność serca, niedociśnienie), oddechowe (w tym ryzyko skurczu oskrzeli u astmatyków) oraz maskowanie objawów hipoglikemii i nadczynności tarczycy. W celu ograniczenia wchłaniania ogólnoustrojowego zaleca się ucisk worka łzowego po aplikacji kropli. Należy unikać stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami krążenia obwodowego, chorobą Raynauda oraz u osób przyjmujących inne beta-adrenolityki, ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych i konieczność ścisłego monitorowania. Ponadto, u pacjentów z chorobą atopową lub ciężkimi reakcjami anafilaktycznymi stosowanie tymololu wymaga szczególnej ostrożności ze względu na zwiększoną wrażliwość na alergeny i możliwą oporność na adrenalinę.
afakia, beta-adrenolityk, blok serca pierwszego stopnia, blokada receptorów beta-adrenergicznych, choroba niedokrwienna serca, choroba Raynauda, chwiejna cukrzyca, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dławica Prinzmetala, heterochromia, hipoglikemia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra otwartego kąta, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, nadczynność tarczycy, niedociśnienie, niewydolność serca, obrzęk plamki, odwarstwienie naczyniówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pseudofakia, skurcz oskrzeli, torbielowaty obrzęk plamki, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zespół Raynauda - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fixapost
Fixapost, zawierający 50 µg/ml latanoprostu i 5 mg/ml tymololu, wykazuje potencjalne ryzyko działań niepożądanych związanych z beta-adrenolitycznym działaniem tymololu, w tym wpływ na układ sercowo-naczyniowy (np. nasilenie objawów choroby niedokrwiennej serca, dławicy Prinzmetala, niewydolności serca, bloku serca I stopnia), układ oddechowy (ryzyko skurczu oskrzeli u astmatyków, ostrożność w POChP) oraz maskowanie objawów hipoglikemii i nadczynności tarczycy. Wchłanianie ogólnoustrojowe tymololu, choć mniejsze niż przy podaniu systemowym, wymaga ścisłej obserwacji pacjentów z chorobami układu krążenia, ciężkimi zaburzeniami krążenia obwodowego oraz alergiami atopowymi. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania innych beta-adrenolityków miejscowych i systemowych oraz prostaglandyn, a także informowanie anestezjologów o stosowaniu Fixapost przed zabiegami operacyjnymi. Ponadto, u pacjentów po zabiegach filtracji należy monitorować ryzyko odwarstwiania naczyniówki.
beta-adrenolityk, blok serca pierwszego stopnia, choroba niedokrwienna serca, choroba Raynauda, chwiejna cukrzyca, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dławica Prinzmetala, dysfagia, heterochromia, latanoprost, nadczynność tarczycy, niedociśnienie, niewydolność serca, odwarstwienie naczyniówki, pigmentacja tęczówki, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, samoistna hipoglikemia, skurcz oskrzeli, suchość oka, tymolol, zespół Raynauda