Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Tilaprox

Produkt leczniczy Tilaprox (latanoprost 50 mikrogramów/ml + tymolol 5 mg/ml) wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności ze względu na możliwe działania ogólnoustrojowe oraz specyficzne zagrożenia związane z jego składnikami aktywnymi. Personel medyczny powinien uwzględnić szereg istotnych aspektów podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia tym produktem.¹

Działania ogólnoustrojowe

Tilaprox, pomimo miejscowego podania do oka, ulega wchłanianiu ogólnoustrojowemu. Z uwagi na obecność tymololu, będącego beta-adrenolitykiem, możliwe jest wystąpienie takich samych działań niepożądanych dotyczących układu sercowo-naczyniowego, płuc i innych układów, jak w przypadku systemowego podawania leków blokujących receptory beta-adrenergiczne. Częstość występowania tych działań jest jednak mniejsza niż przy podaniu ogólnym.²

Zaburzenia serca i naczyń

U pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak:³

• Choroba wieńcowa
• Dławica Prinzmetala
• Niewydolność serca
• Niedociśnienie tętnicze

należy bardzo starannie ocenić zasadność leczenia beta-adrenolitykami i rozważyć zastosowanie alternatywnych produktów leczniczych. Pacjenci z chorobami sercowo-naczyniowymi wymagają stałej obserwacji pod kątem potencjalnego pogorszenia tych schorzeń lub wystąpienia działań niepożądanych.⁴

Ze względu na negatywny wpływ na szybkość przewodzenia, Tilaprox należy stosować z ostrożnością u pacjentów z blokiem serca pierwszego stopnia. Po stosowaniu tymololu odnotowano występowanie działań niepożądanych ze strony układu krążenia, a w rzadkich przypadkach zgonów związanych z niewydolnością krążenia.⁵

Ostrożność należy zachować również podczas leczenia pacjentów z ciężkimi zaburzeniami krążenia obwodowego, takimi jak ciężkie postacie choroby Raynauda lub objaw Raynauda.⁶

Zaburzenia układu oddechowego

Po zastosowaniu beta-adrenolityków do oczu zgłaszano przypadki ciężkich powikłań ze strony układu oddechowego, włącznie z przypadkami zgonów w wyniku nagłego skurczu oskrzeli u pacjentów z astmą. U pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, Tilaprox należy stosować wyłącznie wtedy, gdy potencjalne korzyści przeważają nad ryzykiem i zawsze z zachowaniem wyjątkowej ostrożności.⁷

Zaburzenia metaboliczne i endokrynologiczne

Hipoglikemia i cukrzyca: Beta-adrenolityki należy stosować z ostrożnością u pacjentów narażonych na wystąpienie samoistnej hipoglikemii lub z niestabilną cukrzycą, ponieważ mogą one maskować objawy ostrej hipoglikemii.⁸

Nadczynność tarczycy: Beta-adrenolityki zawarte w Tilaprox mogą maskować objawy nadczynności tarczycy, co należy uwzględnić w procesie kwalifikacji do leczenia.⁹

Choroby rogówki

Produkty okulistyczne zawierające beta-adrenolityki mogą powodować suchość oczu. Należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów z chorobami rogówki.¹⁰

Interakcje z innymi beta-adrenolitykami

Jednoczesne podawanie tymololu z innym lekiem beta-adrenolitycznym o działaniu ogólnym może nasilać działanie obniżające ciśnienie wewnątrzgałkowe lub wzmacniać ogólnoustrojowe działania beta-adrenolityczne. Pacjenci ci wymagają ścisłej obserwacji odpowiedzi na leczenie. Należy podkreślić, że nie zaleca się stosowania dwóch miejscowo działających beta-adrenolityków.¹¹

Reakcje anafilaktyczne

Podczas stosowania beta-adrenolityków, pacjenci z chorobą atopową w wywiadzie lub ciężkimi reakcjami anafilaktycznymi na różne alergeny mogą wykazywać zwiększoną wrażliwość na ponowną ekspozycję na te alergeny. Co istotne, u tych pacjentów może wystąpić brak odpowiedzi na dawki adrenaliny stosowane standardowo w leczeniu reakcji anafilaktycznych.¹²

Odwarstwienie naczyniówki

U pacjentów po zabiegach filtracyjnych stosujących leki obniżające ciśnienie wewnątrzgałkowe (np. tymolol, acetazolamid) opisywano przypadki odwarstwienia naczyniówki.¹³

Znieczulenie przed zabiegiem chirurgicznym

Beta-adrenolityki okulistyczne mogą hamować ogólnoustrojowe działanie beta-adrenergiczne adrenaliny. Anestezjolog powinien być poinformowany o stosowaniu przez pacjenta tymololu zawartego w produkcie Tilaprox.¹⁴

Jednoczesne stosowanie innych leków

Tymolol zawarty w produkcie Tilaprox może wchodzić w interakcje z innymi produktami leczniczymi, co wymaga szczegółowej analizy przyjmowanych przez pacjenta leków.¹⁵

Jednoczesne stosowanie dwóch lub więcej prostaglandyn, analogów prostaglandyn lub pochodnych prostaglandyn nie jest zalecane.¹⁶

Zmiany pigmentacji tęczówki

Latanoprost zawarty w produkcie Tilaprox może stopniowo zmieniać kolor oka poprzez zwiększenie ilości brązowego pigmentu w tęczówce. W badaniach klinicznych u 16-20% pacjentów leczonych kroplami do oczu zawierającymi latanoprost z tymololem przez okres do roku zaobserwowano zwiększenie pigmentacji tęczówki.¹⁷

Zaobserwowano, że takie działanie występuje przede wszystkim u pacjentów o tęczówkach mieszanego koloru, np. zielono-brązowych, żółto-brązowych, niebiesko/szaro-brązowych. Jest to związane ze zwiększeniem zawartości melaniny w melanocytach zrębu tęczówki. Zazwyczaj brązowe zabarwienie wokół źrenicy rozprzestrzenia się ekscentrycznie w kierunku obwodu tęczówki w leczonym oku, ale zdarza się, że cała tęczówka lub jej część staje się bardziej brązowa.¹⁸

U pacjentów z jednobarwnymi tęczówkami koloru niebieskiego, szarego, zielonego lub brązowego, taka zmiana była obserwowana rzadko podczas dwuletnich badań klinicznych.¹⁹

Zmiana koloru tęczówki jest bardzo powolna i może pozostawać niezauważona przez wiele miesięcy lub lat. Nie wiąże się ona z żadnymi objawami niepożądanymi czy zmianami patologicznymi.²⁰

Po zaprzestaniu leczenia nie obserwuje się dalszego nasilania brązowej pigmentacji tęczówki, jednak zmiana jej zabarwienia może być trwała. Znamiona ani plamki obecne na tęczówce przed leczeniem nie ulegają zmianom w czasie terapii.²¹

Nie zaobserwowano odkładania się pigmentu w siatce włókien kolagenowych w kącie przesączania oka lub innych miejscach komory przedniej oka. Pacjenci powinni być regularnie badani, a w przypadku zwiększenia pigmentacji tęczówki, w zależności od stanu klinicznego, można rozważyć przerwanie stosowania produktu.²²

Przed rozpoczęciem leczenia należy poinformować pacjentów o możliwości trwałej zmiany zabarwienia oka. Leczenie jednego oka może prowadzić do trwałej heterochromii (różnobarwności tęczówek).²³

Zmiany dotyczące powiek i rzęs

W związku ze stosowaniem latanoprostu zgłaszano przypadki ciemnienia skóry powiek, które może być odwracalne. Latanoprost może także stopniowo zmieniać wygląd rzęs i włosów mieszkowych powieki leczonego oka. Obserwowane zmiany obejmują:²⁴

• Wydłużenie rzęs
• Pogrubienie rzęs
• Zmianę zabarwienia rzęs
• Zwiększenie ilości rzęs lub włosów
• Nieprawidłowy kierunek wzrostu rzęs

Te zmiany ustępują po zakończeniu terapii.²⁵

Specyficzne typy jaskry

Brak udokumentowanych doświadczeń dotyczących stosowania latanoprostu w następujących typach jaskry:²⁶

• Jaskra zapalna
• Jaskra neowaskularna
• Przewlekła jaskra zamkniętego kąta przesączania
• Jaskra z otwartym kątem przesączania u pacjentów z pseudofakią
• Jaskra barwnikowa

Latanoprost nie wpływa na źrenicę lub jego wpływ jest nieznaczny, jednak brak udokumentowanych doświadczeń dotyczących stosowania w ostrych atakach jaskry z zamkniętym kątem przesączania. Należy zatem zachować ostrożność podczas podawania produktu w tych stanach chorobowych do czasu uzyskania większej ilości danych klinicznych.²⁷

Opryszczkowe zapalenie rogówki

Latanoprost należy stosować ostrożnie u pacjentów z opryszczkowym zapaleniem rogówki w wywiadzie. Należy unikać jego stosowania w przypadku:²⁸

• Czynnego zapalenia rogówki wywołanego przez wirus opryszczki
• Pacjentów z nawracającym opryszczkowym zapaleniem rogówki w wywiadzie, szczególnie związanym ze stosowaniem analogów prostaglandyn

Obrzęk plamki

Podczas leczenia latanoprostem obserwowano obrzęk plamki, w tym torbielowaty obrzęk plamki. Zdarzenia te występowały głównie u pacjentów:²⁹

• Z afakią
• Z pseudofakią z przerwaną tylną torebką soczewki
• Z rozpoznanymi czynnikami ryzyka obrzęku plamki

Produkt Tilaprox należy stosować ostrożnie u tych pacjentów.³⁰

Środek konserwujący – chlorek benzalkoniowy

Tilaprox zawiera chlorek benzalkoniowy, który jest powszechnie używanym środkiem konserwującym w produktach okulistycznych. Zgłaszano, że chlorek benzalkoniowy może powodować:³¹

• Podrażnienie oka
• Objawy suchego oka
• Wpływ na film łzowy
• Wpływ na powierzchnię rogówki

Należy zachować ostrożność podczas stosowania produktu u pacjentów z zespołem suchego oka i u pacjentów z uszkodzoną rogówką. W przypadku długotrwałego stosowania pacjenci powinni być systematycznie monitorowani.³²

Stosowanie soczewek kontaktowych

Soczewki kontaktowe mogą absorbować chlorek benzalkoniowy zawarty w produkcie Tilaprox. Substancja ta może zmieniać zabarwienie miękkich soczewek kontaktowych. Przed zastosowaniem produktu soczewki należy zdjąć i zakładać ponownie nie wcześniej niż po 15 minutach od podania kropli.³³