Właściwości farmakodynamiczne
Tilaprox (50 mcg + 5 mg)/ml

Właściwości farmakodynamiczne leku Tilaprox

Tilaprox należy do grupy farmakoterapeutycznej leków oftalmologicznych blokujących receptory beta-adrenergiczne – tymolol, preparaty złożone (kod ATC: S01ED51). Produkt zawiera dwie substancje czynne: latanoprost (50 mikrogramów/ml) oraz tymololu maleinian (6,8 mg/ml, co odpowiada 5 mg tymololu), które działają synergistycznie w obniżaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego (IOP).¹

Mechanizm działania substancji czynnych

Latanoprost, będący analogiem prostaglandyny F2α, działa jako selektywny agonista receptorów prostanoidowych FP. Obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe poprzez zwiększanie odpływu cieczy wodnistej z oka. Główny mechanizm działania opiera się na zwiększaniu przepływu naczyniówkowo-twardówkowego. Dodatkowo u ludzi obserwuje się pewne ułatwienie przepływu przez siateczkę beleczkowania poprzez zmniejszenie oporu odpływu.²

Istotną cechą latanoprostu jest brak wpływu na:³

• produkcję cieczy wodnistej
• barierę krew-ciecz wodnista
• wewnątrzgałkowe krążenie krwi

Badania eksperymentalne wykazały, że długotrwałe leczenie latanoprostem oczu u małp po pozatorebkowym usunięciu soczewki nie wpłynęło na czynność naczyń krwionośnych siatkówki, co potwierdzono za pomocą angiografii fluoresceinowej. Podobnie w przypadku krótkotrwałego leczenia pacjentów z pseudofakią latanoprost nie powodował przecieku fluoresceiny do tylnego odcinka oka.⁴

Tymolol jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem oddziałującym zarówno na receptory adrenergiczne beta-1, jak i beta-2. Substancja ta charakteryzuje się brakiem:⁵

• wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej
• bezpośredniego działania hamującego czynność mięśnia sercowego
• nieswoistego działania stabilizującego błonę

Mechanizm obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego przez tymolol polega na zmniejszaniu wytwarzania cieczy wodnistej w nabłonku rzęskowym. Dokładny mechanizm działania nie jest w pełni poznany, jednak prawdopodobnie polega na hamowaniu nadmiernej syntezy cyklicznego AMP wywołanej przez endogenną stymulację beta-adrenergiczną.⁶

Podobnie jak latanoprost, tymolol nie wywiera istotnego wpływu na przepuszczalność bariery krew-ciecz wodnista dla białek osocza. Badania na królikach wykazały, że długotrwałe leczenie tymololem nie miało wpływu na wewnątrzgałkowy przepływ krwi.⁷

Efekty kliniczne preparatu Tilaprox

Badania kliniczne mające na celu ustalenie optymalnej dawki wykazały, że połączenie latanoprostu z tymololem powoduje istotnie większe obniżenie średniego dziennego ciśnienia wewnątrzgałkowego w porównaniu do monoterapii każdą z tych substancji stosowanych raz na dobę.⁸

Przeprowadzono dwa sześciomiesięczne, kontrolowane badania kliniczne z zastosowaniem podwójnie ślepej próby, w których porównano skuteczność produktu złożonego zawierającego latanoprost z tymololem z monoterapią u pacjentów z ciśnieniem wewnątrzgałkowym wynoszącym co najmniej 25 mm Hg. Po początkowym okresie leczenia tymololem trwającym 2-4 tygodnie (który spowodował średnie obniżenie IOP o 5 mm Hg), odnotowano dodatkowe obniżenie średniego IOP o:⁹

• 3,1 mm Hg przy leczeniu produktem złożonym latanoprost+tymolol
• 2,0 mm Hg przy monoterapii latanoprostem
• 0,6 mm Hg przy monoterapii tymololem podawanym dwa razy na dobę

Efekt hipotensyjny preparatu złożonego utrzymywał się w trakcie 6-miesięcznej otwartej, wydłużonej fazy tych badań, co świadczy o długotrwałej skuteczności leku.¹⁰

Optymalne dawkowanie i czas działania

Analiza wyników badań klinicznych wskazuje, że podawanie produktu wieczorem prowadzi do większego obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego w porównaniu do podawania rano. Przy ustalaniu zaleceń dotyczących dawkowania należy jednak uwzględnić styl życia pacjenta oraz prawdopodobieństwo stosowania się do zaleceń.¹¹

W przypadku niedostatecznej skuteczności terapii produktem złożonym, warto rozważyć osobne zastosowanie pojedynczych składników zgodnie z ich optymalnymi schematami dawkowania: tymololu dwa razy na dobę i latanoprostu raz na dobę. Skuteczność takiego podejścia została potwierdzona w badaniach klinicznych.¹²

Działanie preparatu Tilaprox rozpoczyna się szybko – w ciągu jednej godziny od podania, osiągając maksymalne nasilenie pomiędzy szóstą a ósmą godziną. Przy regularnym stosowaniu, odpowiednie obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego utrzymuje się przez 24 godziny od podania leku, co zapewnia całodobową kontrolę ciśnienia przy pojedynczym podaniu.¹³