Leki w grupie
„analogi prostaglandyn”

Analogi prostaglandyn to grupa leków oftalmologicznych, która działa poprzez zwiększenie odpływu cieczy wodnistej z oka przez drogi naczyniówkowo-twardówkowe. Są one stosowane głównie w leczeniu jaskry otwartego kąta przesączania oraz nadciśnienia ocznego, umożliwiając skuteczne obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego o około 25-35% w stosunku do wartości wyjściowych.

Do najważniejszych analogów prostaglandyn należą: latanoprost (Xalatan, Latalux, Monoprost), bimatoprost (Lumigan, Bimaroz), trawoprost (Travatan, Travoprost Genoptim), tafluprost (Taflotan, Saflutan) oraz unoproston. W praktyce klinicznej najczęściej stosowane są latanoprost, bimatoprost oraz trawoprost ze względu na ich wysoką skuteczność i stosunkowo dobry profil bezpieczeństwa.

Główną zaletą analogów prostaglandyn jest możliwość dawkowania raz na dobę (zazwyczaj wieczorem), co znacznie poprawia współpracę pacjenta w procesie leczenia. Leki te charakteryzują się również minimalnym wpływem na układ sercowo-naczyniowy i oddechowy, co czyni je bezpiecznymi dla pacjentów z chorobami współistniejącymi. Ponadto wykazują one długotrwały i stabilny efekt hipotensyjny, a ryzyko wystąpienia tachyfilaksji (zjawiska osłabienia działania leku w czasie) jest niewielkie.

Stosowanie analogów prostaglandyn wiąże się jednak z pewnymi działaniami niepożądanymi. Najczęściej obserwuje się miejscowe efekty kosmetyczne, takie jak wzmożona pigmentacja tęczówki (zmiana koloru oczu), wzrost rzęs (hyptertrichoza), przebarwienie skóry powiek oraz przekrwienie spojówek. Rzadziej mogą wystąpić torbielowaty obrzęk plamki, zapalenie błony naczyniowej oka oraz reaktywacja opryszczki ocznej. Z tego powodu leki te są przeciwwskazane u pacjentów z przebytym zapaleniem błony naczyniowej oka oraz u osób z jaskrą neowaskularną.

Analogi prostaglandyn można podzielić na podgrupy w zależności od pochodnej prostaglandyny, z której się wywodzą: pochodne prostaglandyny F2α (latanoprost, trawoprost, tafluprost), pochodne prostamidów (bimatoprost) oraz pochodne dokozanoidów (unoproston). Różnią się one między sobą siłą działania hipotensyjnego oraz profilem działań niepożądanych, co pozwala na indywidualizację terapii w zależności od potrzeb pacjenta.

Lista leków w tej grupie

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl