heksokinaza glukozowa

Heksokinaza glukozowa jest kluczowym enzymem uczestniczącym w pierwszym etapie glikolizy – szlaku metabolicznego, w którym glukoza zostaje przekształcona w energię. Katalizuje reakcję fosforylacji glukozy do glukozo-6-fosforanu z wykorzystaniem ATP jako donora grupy fosforanowej.

Występują cztery izoformy heksokinazy (I-IV), z których heksokinaza IV, znana również jako glukokinaza, występuje głównie w wątrobie i komórkach beta trzustki. W przeciwieństwie do pozostałych izoform, glukokinaza wykazuje niższe powinowactwo do glukozy, co sprawia, że jest aktywna tylko przy wysokich stężeniach glukozy we krwi, pełniąc funkcję „czujnika glukozy”.

Zaburzenia aktywności heksokinazy glukozowej mają istotne znaczenie kliniczne. Mutacje w genie glukokinazy mogą prowadzić do rodzinnej postaci cukrzycy typu MODY 2 (Maturity Onset Diabetes of the Young type 2), charakteryzującej się łagodnym przebiegiem hiperglikemii. Z drugiej strony, nadaktywność heksokinazy obserwuje się w komórkach nowotworowych, gdzie przyczynia się do zwiększonego metabolizmu glukozy (efekt Warburga).

Regulacja aktywności heksokinazy glukozowej odbywa się poprzez inhibicję przez produkt reakcji – glukozo-6-fosforan, co stanowi ważny mechanizm kontroli metabolizmu węglowodanów. W wątrobie i mięśniach heksokinaza jest również regulowana przez insulinę, która zwiększa jej ekspresję, co przyczynia się do zwiększonego wychwytu glukozy przez te tkanki.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl