absorpcja cukrów prostych
Absorpcja cukrów prostych to proces wchłaniania monosacharydów w przewodzie pokarmowym, głównie w jelicie cienkim. Cukry proste, takie jak glukoza, fruktoza i galaktoza, są końcowymi produktami trawienia węglowodanów złożonych i disacharydów.
Transport glukozy przez błonę komórkową enterocytów zachodzi głównie przy udziale transportera SGLT1 (symporter sodowo-glukozowy), który wykorzystuje gradient stężenia jonów sodowych do aktywnego transportu cząsteczek glukozy. Fruktoza natomiast jest transportowana za pomocą białka GLUT5, działającego na zasadzie dyfuzji ułatwionej. Z wnętrza enterocytów monosacharydy są uwalniane do krążenia wrotnego przy udziale transportera GLUT2.
Zaburzenia absorpcji cukrów prostych mogą wynikać z defektów genetycznych transporterów błonowych, stanów zapalnych jelit lub chorób metabolicznych. Klinicznie manifestują się biegunką osmotyczną, wzdęciami i bólami brzucha. Malabsorpcja fruktozy występuje stosunkowo często i może być przyczyną dolegliwości u pacjentów z zespołem jelita drażliwego.
Absorpcja cukrów prostych stanowi kluczowy element gospodarki węglowodanowej organizmu i bezpośrednio wpływa na poposiłkowe stężenie glukozy we krwi. Ma to szczególne znaczenie w planowaniu diety osób z zaburzeniami metabolizmu glukozy, w tym cukrzycą.