lektyna

Lektyny to białka lub glikoproteiny, które mają zdolność specyficznego wiązania węglowodanów, co prowadzi do aglutynacji komórek lub precypitacji glikokonjugatów. Występują powszechnie w przyrodzie, zwłaszcza w roślinach, ale również u zwierząt, grzybów i mikroorganizmów.

W medycynie lektyny mają istotne znaczenie diagnostyczne i terapeutyczne. Stosowane są w badaniach grup krwi, jako że mogą specyficznie rozpoznawać i wiązać się z określonymi antygenami powierzchniowymi erytrocytów. Wykorzystuje się je również w badaniach histochemicznych do identyfikacji specyficznych struktur węglowodanowych na powierzchni komórek.

Niektóre lektyny roślinne, jak konkawalina A czy aglutynina z zarodków pszenicy (WGA), są szeroko stosowane w badaniach nad strukturą i funkcją glikoprotein oraz glikolipidów komórkowych. Z kolei lektyny bakteryjne często funkcjonują jako czynniki wirulencji, umożliwiając patogenom przyleganie do komórek gospodarza.

Warto zaznaczyć, że pewne lektyny występujące w pożywieniu (np. w roślinach strączkowych, zbożach) mogą wykazywać działanie antyodżywcze lub nawet toksyczne, powodując aglutynację erytrocytów lub zaburzenia wchłaniania składników odżywczych w przewodzie pokarmowym.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl