podwyższona aktywność aminotransferaz
Podwyższona aktywność aminotransferaz (ALT – aminotransferaza alaninowa i AST – aminotransferaza asparaginianowa) to często spotykany wynik badań laboratoryjnych, wskazujący na potencjalne uszkodzenie komórek wątrobowych. Aminotransferazy są enzymami wewnątrzkomórkowymi, których zwiększone stężenie we krwi świadczy o uszkodzeniu hepatocytów i uwolnieniu tych enzymów do krwiobiegu.
Prawidłowe wartości ALT wynoszą zazwyczaj do 40 U/l, a AST do 38 U/l, choć normy mogą różnić się w zależności od laboratorium. Łagodne podwyższenie aktywności aminotransferaz (do trzykrotności górnej granicy normy) może występować w wielu schorzeniach, m.in. w niealkoholowej stłuszczeniowej chorobie wątroby (NAFLD), chorobach wirusowych wątroby, autoimmunologicznym zapaleniu wątroby czy polekowym uszkodzeniu wątroby.
Znaczne podwyższenie aktywności aminotransferaz (powyżej dziesięciokrotności górnej granicy normy) sugeruje ostre uszkodzenie wątroby, jak w przypadku ostrego wirusowego zapalenia wątroby, zatrucia paracetamolem, niedokrwienia wątroby czy zespołu Budd-Chiariego. Stosunek AST/ALT > 2 może wskazywać na alkoholowe uszkodzenie wątroby, natomiast przewaga ALT nad AST jest charakterystyczna dla wirusowych zapaleń wątroby.
Diagnostyka różnicowa podwyższonej aktywności aminotransferaz powinna obejmować wywiad dotyczący przyjmowanych leków i suplementów, chorób współistniejących, badania w kierunku wirusowych zapaleń wątroby, ocenę markerów autoimmunologicznych, badania obrazowe wątroby oraz, w uzasadnionych przypadkach, biopsję wątroby. Leczenie zależy od zidentyfikowanej przyczyny i może obejmować odstawienie hepatotoksycznego leku, leczenie przeciwwirusowe, immunosupresyjne lub modyfikację stylu życia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Teicoplanin Altan 400 mg
Teikoplanina, glikopeptydowy antybiotyk stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, które należy monitorować w praktyce klinicznej. Działania te klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Najczęściej obserwuje się leukopenię, małopłytkowość, eozynofilię, bóle głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunkę oraz reakcje skórne takie jak rumień i wysypka. Rzadziej występują poważniejsze objawy, w tym agranulocytoza, pancytopenia, wstrząs anafilaktyczny, drgawki, głuchota, zapalenie żył, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona oraz niewydolność nerek, w tym ostra niewydolność.
antybiotyk glikopeptydowy, drgawka, nefrotoksyczność, neutropenia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, podwyższona aktywność aminotransferaz, podwyższona fosfataza zasadowa, podwyższone stężenie kreatyniny, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, skurcz oskrzeli, szum uszny, teikoplanina, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, utrata słuchu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia krwi, zaburzenie przedsionkowe, zakażenie bakteryjne, zakażenie kości i stawów, zakrzepica, zapalenie wsierdzia, zapalenie żył, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Montelukast Bluefish 4 mg
Profil bezpieczeństwa montelukastu został oceniony w licznych badaniach klinicznych obejmujących około 4000 dorosłych i młodzieży (≥15 lat) stosujących dawkę 10 mg, 1750 dzieci w wieku 6-14 lat (5 mg), 851 dzieci 2-5 lat (4 mg) oraz 175 dzieci 6 miesięcy-5 lat (4 mg granulat). Działania niepożądane występowały z częstością „często” (≥1/100 do <1/10) i różniły się w zależności od grupy wiekowej, np. ból głowy u dorosłych i dzieci 6-14 lat, hiperkinezja i wypryskowe zapalenie skóry u dzieci 2-5 lat, a astma oskrzelowa i biegunka u najmłodszych (6 miesięcy-2 lata). Długotrwałe stosowanie (do 2 lat u dorosłych i do 12 miesięcy u dzieci) nie zmieniało profilu bezpieczeństwa. Po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano także rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja), zespół Churga-Strauss (bardzo rzadko) oraz zaburzenia psychiczne o różnym nasileniu, w tym myśli i zachowania samobójcze (bardzo rzadko).
aminotransferaza, astma, astma oskrzelowa, działanie niepożądane, hiperkinezja, hipoestezja, kołatanie serca, koszmar senny, krwawienie z nosa, montelukast, myśl samobójcza, naciek eozynofilowy wątroby, nudność, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, podwyższona aktywność aminotransferaz, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skłonność do krwawień, somnambulizm, wypryskowe zapalenie skóry, zaburzenie mięśniowo-szkieletowe, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątroby, zapalenie wątroby cholestatyczne, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zahron 40 mg
Rozuwastatyna w dawce 40 mg (Zahron) jest silnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA stosowanym w leczeniu zaburzeń lipidowych, jednak jej stosowanie wiąże się z licznymi przeciwwskazaniami. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki preparatu (w tym laktozę jednowodną 234,44 mg oraz barwniki E110 i E124), czynną chorobę wątroby z aminotransferazami przekraczającymi 3-krotnie GGN, ciężkie zaburzenia nerek z klirensem kreatyniny <30 ml/min, miopatię, jednoczesne stosowanie cyklosporyny lub terapii sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir, a także ciążę, karmienie piersią i brak skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym. Dawkę 40 mg należy szczególnie unikać u pacjentów z czynnikami predysponującymi do miopatii, takimi jak umiarkowane zaburzenia nerek (klirens <60 ml/min), niedoczynność tarczycy, genetyczne choroby mięśni, wcześniejsze uszkodzenie mięśni po statynach lub fibratach, nadużywanie alkoholu, pochodzenie azjatyckie oraz jednoczesne stosowanie fibratów, ze względu na zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
choroba współistniejąca, cyklosporyna, czerwień koszenilowa A, czynna choroba wątroby, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane, fibrat, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja z rozuwastatyną, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, lek przeciwwirusowy, miopatia, nadużywanie alkoholu, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, podeszły wiek, podwyższona aktywność aminotransferaz, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, statyna, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wada rozwojowa płodu, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie lipidowe, żółcień pomarańczowa FCF - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atorvagen 40 mg
Przy kwalifikacji pacjenta do terapii atorwastatyną (Atorvagen) należy bezwzględnie wykluczyć przeciwwskazania takie jak nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (8,75 mg w dawce 10 mg, 17,5 mg w dawce 20 mg, 35 mg w dawce 40 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest czynna choroba wątroby oraz utrzymująca się, niewyjaśniona, ponad 3-krotna podwyższona aktywność aminotransferaz w surowicy. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji ze względu na ryzyko teratogenności. Należy również unikać stosowania Atorvagenu u pacjentów przyjmujących leki przeciwwirusowe zawierające glekaprewir z pibrentaswirem ze względu na ryzyko interakcji.
aminotransferazy, Atorvagen, atorwastatyna, ciąża, czynna choroba wątroby, glekaprewir z pibrentaswirem, karmienie piersią, laktoza, lek przeciwwirusowy, nadwrażliwość, nadwrażliwość na atorwastatynę, nietolerancja laktozy, podwyższona aktywność aminotransferaz, tabletka powlekana, wiek rozrodczy, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Przedawkowanie – Clofarabine Accord 1 mg/ml
Przedawkowanie klofarabiny stanowi poważne zagrożenie dla pacjenta, manifestujące się głównie objawami ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka) oraz ciężką supresją szpiku kostnego, co zwiększa ryzyko infekcji i krwawień. W warunkach klinicznych najwyższa udokumentowana dawka wynosiła 70 mg/m² powierzchni ciała na dobę przez 5 dni u pacjentów pediatrycznych z ostrą białaczką limfoblastyczną, u których obserwowano wymioty, hiperbilirubinemię, podwyższone aminotransferazy oraz wysypkę grudkowo-plamkową, wskazujące na toksyczny wpływ leku na wątrobę i reakcje skórne. Brak swoistego antidotum wymaga natychmiastowego przerwania podawania klofarabiny i wdrożenia leczenia wspomagającego.
Clofarabine Accord, hiperbilirubinemia, klofarabina, leczenie przeciwwymiotne, morfologia krwi, nawadnianie dożylne, ostra białaczka limfoblastyczna, podwyższona aktywność aminotransferaz, powikłanie krwotoczne, profilaktyka przeciwinfekcyjna, przedawkowanie klofarabiny, przetoczenie preparatów krwiopochodnych, supresja szpiku kostnego, uszkodzenie komórek wątrobowych, wysypka grudkowo-plamkowa, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenie funkcji wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Devikap 15 000 IU/ml
Przedawkowanie cholekalcyferolu (witamina D3) zawartego w leku Devikap prowadzi do hiperkalcemii i hiperkalciurii, co skutkuje poważnymi zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej. Dawki rzędu 50 000-100 000 IU/dobę mogą wywołać klinicznie istotną hiperkalcemię. Jedna kropla Devikapu zawiera około 500 IU, a 1 ml (ok. 30 kropli) – 15 000 IU cholekalcyferolu. Toksyczność objawia się wielonarządowo: osłabieniem mięśni, letargiem, zaburzeniami elektrolitowymi, objawami ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, zapalenie trzustki), układu moczowego (polidypsja, poliuria, zmniejszona gęstość moczu, wałeczki w moczu), a także zmianami w układzie sercowo-naczyniowym (nadciśnienie, arytmie) i mięśniowo-szkieletowym (bóle mięśni i stawów, uszkodzenie kości). Hiperkalcemia wpływa również na OUN (bóle głowy) oraz wątrobę (podwyższona aktywność aminotransferaz).
ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cholekalcyferol, hipercholesterolemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, mocznica, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, podwyższona aktywność aminotransferaz, polidypsja, poliuria, światłowstręt, wałeczki w moczu, zaburzenia rytmu serca, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Orilukast 10 mg
Preparat Orilukast zawierający montelukast w dawce 10 mg był oceniany w licznych badaniach klinicznych obejmujących około 4000 dorosłych i młodzieży (≥15 lat) z astmą, 400 pacjentów z astmą i sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa oraz około 1750 dzieci w wieku 6-14 lat stosujących formę 5 mg. Profil bezpieczeństwa pozostawał stabilny podczas długotrwałego stosowania do 2 lat u dorosłych i do 12 miesięcy u dzieci. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były ból głowy u dorosłych i młodzieży oraz ból brzucha u dzieci. Często obserwowano również biegunki, nudności, wymioty, podwyższoną aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz wysypkę, jednak niektóre z tych objawów występowały z podobną częstością w grupie placebo.
anafilaksja, astma oskrzelowa, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowy, ból stawowy, depresja, drgawki, eozynofilia płucna, kołatanie serca, krwawienie z nosa, mimowolne oddawanie moczu, montelukast, myśli samobójcze, naciek eozynofilowy wątroby, nadmierna aktywność psychoruchowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, parestezja, podwyższona aktywność aminotransferaz, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, skłonność do krwawień, skurcz mięśni, somnambulizm, świąd, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zaburzenie pamięci, zaburzenie snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lamegom 25 mg
Lamegom, zawierający 25 mg agomelatyny, jest przeciwwskazany u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na agomelatynę lub substancje pomocnicze preparatu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest również obecność zaburzeń czynności wątroby, w tym marskości wątroby niezależnie od etiologii oraz aktywnej choroby wątroby, obejmującej procesy zapalne lub destrukcyjne. Ponadto, stosowanie leku jest przeciwwskazane przy podwyższonej aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) przekraczającej 3-krotnie górny zakres normy. Monitorowanie funkcji wątroby jest zatem kluczowe dla bezpieczeństwa terapii agomelatyną.
agomelatyna, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, cyprofloksacyna, czynna choroba wątroby, enzym wątrobowy, fluorochinolon, fluwoksamina, inhibitor CYP1A2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, marskość wątroby, nadwrażliwość na agomelatynę, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, parametry funkcji wątroby, podwyższona aktywność aminotransferaz, reakcja anafilaktyczna, SSRI, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie depresyjne, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Targocid 200 mg
Teikoplanina, substancja czynna leku Targocid, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, z naciskiem na nefrotoksyczność, która jest szczególnie istotna przy stosowaniu wysokich dawek. U pacjentów otrzymujących niską dawkę nasycającą (średnio 6 mg/kg dwa razy na dobę, następnie 6 mg/kg raz na dobę) wskaźnik nefrotoksyczności wynosi około 2%. Natomiast przy wysokich dawkach nasycających (12 mg/kg dwa razy na dobę, średnio 5 dawek) oraz dawce podtrzymującej 12 mg/kg raz na dobę, wskaźnik nefrotoksyczności w ciągu pierwszych 10 dni terapii wynosił 11,0% (95% CI: 7,4%-15,5%), a skumulowany do 60 dni po leczeniu 20,6% (95% CI: 16,0%-25,8%). U pacjentów z ponad 5 dawkami nasycającymi nefrotoksyczność wzrasta do 27% (95% CI: 20,7%-35,3%). Ponadto, działania niepożądane obejmują ciężkie reakcje skórne (toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy), reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, oraz zespół czerwonego człowieka przy szybkim dożylnym podaniu leku.
agranulocytoza, antybiotyk glikopeptydowy, choroba posurowicza, drgawki, leukopenia, nadkażenie bakteryjne, nefrotoksyczność, neutropenia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, podwyższona aktywność aminotransferaz, podwyższone stężenie kreatyniny, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, skurcz oskrzeli, teikoplanina, toksyczna nekroliza naskórka, utrata słuchu, wstrząs anafilaktyczny, zakażenie kości i stawów, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wsierdzia, zawroty głowy, zespół czerwonego człowieka, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Rozuwastatyna – Przeciwwskazania stosowania
Rozuwastatyna jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym barwniki takie jak czerwień Allura AC (E129) i żółcień pomarańczowa FCF (E110). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z aktywną chorobą wątroby, niewyjaśnionym, trwałym podwyższeniem aktywności aminotransferaz przekraczającym 3-krotnie górną granicę normy (GGN) oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). Dawkę 40 mg rozuwastatyny należy unikać u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) ze względu na zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Przeciwwskazania dotyczą także preparatów złożonych zawierających rozuwastatynę, takich jak Ezehron Duo, Roxiper czy Rosulip Plus, z uwzględnieniem dodatkowych składników aktywnych.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, białko transportujące OATP1B1, choroba wrzodowa, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cyklosporyna, czerwień Allura AC, czynna choroba wątroby, encefalopatia wątrobowa, fibrat, genetycznie uwarunkowane choroby mięśni, inhibitor ACE, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, krwotok żołądkowo-jelitowy, lecytyna sojowa, mastocytoza, metotreksat, miopatia i rabdomioliza, nadwrażliwość na substancję czynną, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, podwyższona aktywność aminotransferaz, polipy nosa, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C, reakcja alergiczna, reakcja uczuleniowa, sakubitryl, skaza krwotoczna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, substancja pomocnicza, tartrazyna, toksyczność mięśniowa, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenia krzepnięcia, żółcień pomarańczowa FCF, zwężenie tętnic nerkowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatinib Fresenius Kabi 400 mg
Imatynib, stosowany głównie w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. W badaniach klinicznych odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił od 2,4% u pacjentów z nowo rozpoznaną CML do 5% w fazie przełomu blastycznego oraz 4% u chorych na GIST. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, zmęczenie, bóle mięśni, kurcze mięśni oraz wysypka. Charakterystyczne dla CML jest częstsze występowanie mielosupresji, natomiast u pacjentów z GIST obserwowano ciężkie krwawienia (stopień 3 lub 4 wg CTC) w 5% przypadków, w tym krwawienia z przewodu pokarmowego i wewnątrz guza, które mogą być zagrażające życiu. Obrzęki powierzchowne, zatrzymanie płynów (wysięk opłucnowy, wodobrzusze, obrzęk płuc) oraz poważne powikłania kardiologiczne i nerkowe również stanowią istotne zagrożenia, zwłaszcza u pacjentów w zaawansowanym stadium choroby.
choroba śródmiąższowa płuc, ciężka neutropenia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, jaskra, krwawienie, krwotok płucny, martwica wątroby, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk mózgu, ostra niewydolność oddechowa, pancytopenia, podwyższona aktywność aminotransferaz, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, trudność w połykaniu, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ibuvit D3 15000 IU/ml
Przedawkowanie witaminy D3, szczególnie w dawkach 50 000-100 000 IU/dobę, prowadzi do hiperkalcemii i hiperkalciurii, co skutkuje zwapnieniami nerek oraz uszkodzeniem kości. Klinicznie objawia się to osłabieniem mięśniowym, letargiem, bólami głowy, nudnościami, wymiotami, zaparciami oraz objawami ze strony układu moczowego, takimi jak poliuria, zmniejszona gęstość moczu i obecność wałeczków, wskazującymi na upośledzenie funkcji nerek. Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia sercowo-naczyniowe, w tym nadciśnienie tętnicze i arytmie, prawdopodobnie związane z odkładaniem się złogów wapnia w naczyniach. Objawy zapalne obejmują zapalenie spojówek, światłowstręt i wodnisty wyciek z nosa, a także zapalenie trzustki. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się hipercholesterolemię oraz podwyższoną aktywność aminotransferaz, co sugeruje uszkodzenie wątroby.
brak łaknienia, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hipercholesterolemia, hiperkalcemia i hiperkalciuria, hipertermia, letarg, mocznica, nadciśnienie tętnicze, osłabienie mięśniowe, podwyższona aktywność aminotransferaz, polidypsja, poliuria, przedawkowanie witaminy D3, światłowstręt, uszkodzenie kości, wałeczki w moczu, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zwapnienie nerek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ketonal forte 100 mg
Ketoprofen w dawce 100 mg w postaci tabletek powlekanych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości występowania. Do najczęstszych należą objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak niestrawność, nudności, ból brzucha i wymioty (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, wrzód trawienny (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko enteropatię z perforacją, owrzodzeniem lub zwężeniami (<1/10 000). Zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość pokrwotoczna (≥1/10 000 do <1/1000) oraz agranulocytoza, małopłytkowość i niewydolność szpiku kostnego o nieznanej częstości, wymagają monitorowania morfologii krwi. Częstość występowania działań niepożądanych ze strony wątroby obejmuje bardzo częste podwyższenie enzymów wątrobowych, a rzadko zapalenie wątroby i zwiększenie bilirubiny. Zgłaszano również rzadkie przypadki ciężkich zaburzeń czynności wątroby z żółtaczką.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, choroba Leśniowskiego-Crohna, drgawka, enteropatia, hiperkaliemia, hiponatremia, jałowe zapalenie opon mózgowych, ketoprofen, leukoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość pokrwotoczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność szpiku kostnego, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, perforacja okrężnicy, podwyższona aktywność aminotransferaz, reakcja alergiczna skórna, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, splątanie, szum uszny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzód trawienny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy ośrodkowe, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Diclomax 25 mg
Diklofenak potasowy, substancja czynna preparatu Diclomax, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości. Na początku terapii u około 10% pacjentów obserwuje się dolegliwości żołądkowo-jelitowe, które zwykle ustępują mimo kontynuacji leczenia. Jednakże, diklofenak może powodować poważne powikłania, takie jak wrzody żołądka, perforacje i krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Ponadto, lek hamuje agregację płytek krwi, zwiększając ryzyko krwawień, a stosowanie wysokich dawek (150 mg/dobę) w długotrwałej terapii podnosi ryzyko zakrzepicy tętniczej, zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu. Działania niepożądane obejmują także zaburzenia hematologiczne, immunologiczne, neurologiczne, kardiologiczne, nerkowe oraz skórne, z różną częstością występowania, od bardzo rzadkich po częste, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej i monitorowania pacjentów.
agranulocytoza, agregacja płytek krwi, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, astma aspirynowa, choroba Crohna, diklofenak potasowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, perforacja, piorunujące zapalenie wątroby, plamica alergiczna, podwyższona aktywność aminotransferaz, problem żołądkowo-jelitowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzód żołądka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie psychotyczne, zakrzepica tętnic, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Flutamid Egis 250 mg
Flutamid EGIS w dawce 250 mg, podawany trzy razy na dobę (750 mg/dobę), jest stosowany w leczeniu raka gruczołu krokowego, z dawkowaniem dostosowanym do stadium choroby. W przypadku ograniczonego raka (stadium B2 lub T2b) zaleca się rozpoczęcie terapii flutamidem co najmniej 3 dni przed podaniem agonisty LHRH, aby zminimalizować ryzyko zaostrzenia objawów. Przy planowanej radioterapii leczenie flutamidem i agonistą LHRH należy rozpocząć 8 tygodni przed napromienianiem i kontynuować przez około 16 tygodni. W zaawansowanym stadium (C lub T3-T4) flutamid podaje się łącznie z agonistą LHRH, kontynuując terapię do momentu uzyskania poprawy lub stabilizacji choroby.
agonista LHRH, flutamid, hepatotoksyczność flutamidu, leczenie skojarzone, napromienianie, niewydolność wątroby, podwyższona aktywność aminotransferaz, radioterapia, rak gruczołu krokowego, regresja guza, terapia flutamidem, terapia skojarzona, upośledzona czynność nerek, zaawansowany rak gruczołu krokowego, zaostrzenie objawów - Leksykon leków
Działania niepożądane – Monkasta 4 mg
Lek Monkasta, zawierający montelukast sodowy, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych zależny od wieku pacjentów z astmą. Najczęściej obserwowane działania u dorosłych i młodzieży (≥15 lat) to ból głowy, u dzieci 6-14 lat ból brzucha, a u najmłodszych (2-5 lat) pragnienie. Długoterminowe badania (do 2 lat u dorosłych i do 12 miesięcy u dzieci 6-14 lat) nie wykazały istotnych zmian w bezpieczeństwie stosowania. Częstość działań niepożądanych obejmuje m.in. zakażenia górnych dróg oddechowych (≥1/10), biegunka, nudności, wymioty, wysypka, gorączka (≥1/100 do <1/10), a także podwyższoną aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT) wymagającą monitorowania. Rzadziej występują trombocytopenia, reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne i neurologiczne, a bardzo rzadko poważne powikłania, takie jak zapalenie wątroby, zespół Churga-Strauss czy eozynofilia płucna.
anafilaksja, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, eozynofilia płucna, hipoestezja, kołatanie serca, koszmar senny, krwawienie z nosa, mimowolne oddawanie moczu, montelukast, montelukast sodowy, myśl samobójcza, naciek eozynofilowy wątroby, nadpobudliwość psychoruchowa, napad drgawkowy, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, podwyższona aktywność aminotransferaz, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skłonność do krwawień, somnambulizm, trombocytopenia, zaburzenie neuropsychiatryczne, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Torvazin Plus 40 mg + 10 mg
Lek Torvazin Plus, zawierający atorwastatynę w dawkach 10, 20 lub 40 mg oraz ezetymib 10 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, aktywną chorobą wątroby, niewyjaśnionym podwyższeniem aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy oraz u kobiet w ciąży, karmiących piersią i kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Ponadto, stosowanie leku jest przeciwwskazane u pacjentów przyjmujących glekaprewir z pibrentaswirem ze względu na ryzyko zwiększenia stężenia atorwastatyny i powikłań miopatycznych. Zawartość sacharozy w kapsułkach (od 13 mg do 51,5 mg w zależności od dawki) wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją sacharozy lub rzadkimi zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy.
aktywna choroba wątroby, atorwastatyna, ciąża, cyklosporyna, ezetymib, fibrat, gemfibrozyl, glekaprewir z pibrentaswirem, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karmienie piersią, klarytromycyna, kwas fusydowy, miopatia, miotoksyczność, nadwrażliwość na składniki leku, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja sacharozy, podwyższona aktywność aminotransferaz, rabdomioliza, schorzenie mięśniowe, statyna, terapia hipolipemizująca, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaawansowana niewydolność nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie mięśniowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Leuzek 100 mg
Imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, jest stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST). Profil bezpieczeństwa leku został szeroko zbadany, a przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych występowało u 2,4% pacjentów z nowo rozpoznaną CML, 4-5% w zaawansowanych fazach CML oraz u 4% pacjentów z GIST. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, zmęczenie, bóle mięśni, kurcze mięśni i wysypka. Mielosupresja, zwłaszcza neutropenia (ANC < 1,0 x 10⁹/l) i trombocytopenia (płytki < 50 x 10⁹/l), występuje częściej u pacjentów z CML, szczególnie w fazie akceleracji i przełomie blastycznym (59–64% neutropenii i 44–63% trombocytopenii). Neutropenia i trombocytopenia 4 stopnia (ANC < 0,5 x 10⁹/l, płytki < 10 x 10⁹/l) obserwowano u 3,6% i <1% pacjentów z nowo rozpoznaną CML. Działania niepożądane związane z zatrzymaniem płynów, takie jak obrzęki, wysięk opłucnowy i wodobrzusze, mogą być poważne i wymagać przerwania leczenia oraz stosowania diuretyków.
dysfagia, faza akceleracji choroby, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, jadłowstręt, jaskra, krwawienie wewnątrz guza, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok mózgowy, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk mózgu, obrzęk okołooczodołowy, obrzęk płuc, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, Ph+ ALL, piorunujące zapalenie wątroby, podwyższona aktywność aminotransferaz, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zaćma, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zahron ASA 20 mg + 100 mg
Produkt leczniczy Zahron ASA, zawierający rozuwastatynę i kwas acetylosalicylowy, posiada liczne przeciwwskazania wynikające z właściwości obu substancji czynnych. Stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z czynną chorobą wątroby, w tym przy aminotransferazach przekraczających 3-krotność górnej granicy normy, ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), miopatią, a także u osób przyjmujących jednocześnie połączenie sofosbuwiru/welpataswiru/woksylaprewiru lub cyklosporynę. Ponadto, Zahron ASA nie powinien być stosowany w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Przeciwwskazania dotyczą także nadwrażliwości na rozuwastatynę, kwas acetylosalicylowy, NLPZ, astmę aspirynową, mastocytozę, nawracającą chorobę wrzodową, skazy krwotoczne, ciężkie zaburzenia czynności wątroby i nerek, niewyrównaną niewydolność serca oraz stosowanie metotreksatu w dawkach >15 mg/tydzień. W trzecim trymestrze ciąży dawki kwasu acetylosalicylowego >150 mg/dobę są również przeciwwskazane.
choroba wrzodowa, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dna moczanowa, hemofilia, klirens kreatyniny, krwotok naczyniowo-mózgowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, mastocytoza, metotreksat, miopatia, nadwrażliwość na rozuwastatynę, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewyrównana niewydolność serca, podwyższona aktywność aminotransferaz, rabdomioliza, rozuwastatyna, skaza krwotoczna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, triada aspirynowa, trzeci trymestr ciąży, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wstrząs krążeniowy, zabieg chirurgiczny, zaburzenie krzepnięcia, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ketoprofen-SF 100 mg
Ketoprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje działania niepożądane o charakterze dawkozależnym, z istotną zmiennością międzyosobniczą. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak owrzodzenia, perforacje oraz krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Inne często występujące działania to nudności, wymioty, biegunki, bóle brzucha oraz zapalenia błony śluzowej jamy ustnej. Rzadziej notuje się poważne powikłania, takie jak zapalenie trzustki czy zaostrzenie chorób zapalnych jelit. Ponadto, stosowanie ketoprofenu wiąże się z ryzykiem obrzęków, nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz zwiększonym ryzykiem incydentów zakrzepowych, zwłaszcza przy długotrwałej terapii i wysokich dawkach.
agranulocytoza, błoniaste zwężenie jelita, choroba Crohna, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ketoprofen, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość pokrwotoczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk, obrzęk twarzy, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie żołądka, pancytopenia, perforacja, podwyższona aktywność aminotransferaz, reakcja nadwrażliwości, retencja płynów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, szum uszny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, uszkodzenie wątroby, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał serca, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Valarox 80 mg + 20 mg
Valarox, zawierający rozuwastatynę i walsartan, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, aktywną chorobą wątroby (w tym ostrym i przewlekłym zapaleniem), niewyjaśnionym lub trzykrotnie przekraczającym górną granicę normy (GGN) podwyższeniem aminotransferaz, marskością żółciową, cholestazą oraz ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). Ponadto, lek nie powinien być stosowany u osób z rozpoznaną miopatią ze względu na ryzyko nasilenia uszkodzenia mięśniowego i potencjalnej rabdomiolizy. Przeciwwskazaniem jest także ciąża, karmienie piersią oraz brak skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym, ze względu na teratogenne działanie substancji czynnych.
Valarox nie może być łączony z sofosbuwirem, welpataswirem i woksylaprewirem (lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii WZW C), cyklosporyną oraz aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m², ze względu na ryzyko wzrostu stężenia rozuwastatyny i powikłań takich jak miopatia, hiperkaliemia i pogorszenie funkcji nerek. Lek zawiera laktozę w dawkach od 85,50 mg do 180,89 mg w zależności od dawki preparatu (10 mg + 80 mg do 20 mg + 160 mg), co wymaga ostrożności u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Prawidłowa identyfikacja przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpieczeństwa terapii Valaroxem.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, cholestaza, ciężka niewydolność nerek, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, działanie teratogenne, hiperkaliemia, klirens kreatyniny, lek immunosupresyjny, marskość żółciowa, miopatia, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, podwyższona aktywność aminotransferaz, rabdomioliza, reakcja alergiczna na statyny, rozuwastatyna wapniowa, sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem, walsartan, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aspirin 500 mg
Kwas acetylosalicylowy (ASA) w dawce 500 mg, stosowany w preparacie Aspirin, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą układu pokarmowego. Objawy dyspeptyczne, takie jak bóle żołądka, zgaga, nudności i wymioty, występują często, natomiast zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego oraz choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy pojawiają się niezbyt często. Szczególnie istotne klinicznie są krwawienia z przewodu pokarmowego, zarówno jawne (fusowate wymioty, smoliste stolce), jak i utajone, których ryzyko wzrasta wraz z dawką ASA. Rzadko dochodzi do perforacji przewodu pokarmowego oraz enteropatii zwężeniowej jelit. Dodatkowo, ASA może powodować przemijające podwyższenie aminotransferaz, zawroty głowy i szumy uszne, zwłaszcza przy przedawkowaniu, a także bóle głowy nasilające się przy długotrwałym stosowaniu.
astma aspirynowa, astma oskrzelowa, choroba wrzodowa żołądka, czas krwawienia, czas protrombinowy, dyspepsja, enteropatia zwężeniowa jelit, inhibicja cyklooksygenazy, krwotok mózgowy, krzepnięcie krwi, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość pokrwotoczna, niedokrwistość z niedoboru żelaza, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, podwyższona aktywność aminotransferaz, stolec smolisty, szum uszny, triada aspirynowa, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty fusowate, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół Fernanda-Widala - Leksykon leków
Działania niepożądane – Montelukast Medreg 10 mg
Profil bezpieczeństwa montelukastu został oceniony w badaniach klinicznych obejmujących około 4000 dorosłych i młodzieży (≥15 lat) stosujących dawkę 10 mg oraz około 1750 dzieci w wieku 6-14 lat stosujących dawkę 5 mg. Długoterminowe obserwacje (do 2 lat u dorosłych i do 12 miesięcy u dzieci) nie wykazały istotnych zmian w profilu bezpieczeństwa. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi u dorosłych i młodzieży był ból głowy, a u dzieci ból brzucha. Często obserwowano również zwiększoną aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty). Wśród działań niepożądanych o mniejszej częstości występowania wyróżniono zaburzenia psychiczne (np. zaburzenia snu, lęk, depresję), reakcje nadwrażliwości, trombocytopenię, a także rzadkie przypadki zespołu Churga-Straussa i zapalenia wątroby.
astma, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, depresja, drgawki, eozynofilia płucna, gorączka, hipoestezja, infekcja górnych dróg oddechowych, kołatanie serca, koszmar senny, krwawienie z nosa, kurcz mięśniowy, moczenie nocne, montelukast, myśl samobójcza, naciek eozynofilowy wątroby, nadpobudliwość psychoruchowa, niestrawność, nudność, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, podwyższona aktywność aminotransferaz, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, skłonność do krwawień, somnambulizm, splątanie, suchość jamy ustnej, świąd, tik nerwowy, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie pamięci, zaburzenie psychiczne, zaburzenie snu, zaburzenie uwagi, zachowanie agresywne, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół Churga-Straussa, zespół obsesyjno-kompulsyjny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Clofarabine Vivanta 1 mg/ml
Przedawkowanie klofarabiny, mimo braku oficjalnie zgłoszonych przypadków, wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym ciężkiej supresji szpiku kostnego prowadzącej do pancytopenii, neutropenii, trombocytopenii i anemii oraz zaburzeń żołądkowo-jelitowych takich jak nudności, wymioty i biegunka. Doświadczenia kliniczne u pacjentów pediatrycznych z ostrą białaczką limfoblastyczną, którym podawano dawkę 70 mg/m² powierzchni ciała przez 5 dni, wykazały dodatkowo hepatotoksyczność objawiającą się hiperbilirubinemią i podwyższonymi aktywnościami aminotransferaz oraz wysypkę grudkowo-plamkową jako reakcję skórną. Te objawy wskazują na uszkodzenie funkcji wątroby i toksyczne działanie leku na różne układy organizmu.
ALL, anemia, cytostatyk, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, leczenie przeciwwymiotne, neutropenia, objawy kliniczne, ośrodek toksykologiczny, ostra białaczka limfoblastyczna, pancytopenia, podwyższona aktywność aminotransferaz, powikłania hematologiczne, przedawkowanie klofarabiny, reakcja toksyczna, supresja szpiku kostnego, trombocytopenia, uszkodzenie hepatocytów, wysypka grudkowo-plamkowa, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aporoza
Produkt leczniczy Aporoza zawiera rozuwastatynę i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza przy dawce 40 mg, ze względu na ryzyko działań niepożądanych ze strony nerek (np. białkomocz kanalikowy) oraz mięśni (miopatia, rabdomioliza). Zaleca się monitorowanie czynności nerek i aktywności kinazy kreatynowej (CK), szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat, nadużywanie alkoholu czy jednoczesne stosowanie leków z grupy fibratów. Przed rozpoczęciem terapii nie należy rozpoczynać leczenia, jeśli aktywność CK przekracza 5 × górną granicę normy (GGN). W przypadku wystąpienia objawów uszkodzenia mięśni (bóle, osłabienie, skurcze) lub znacznego wzrostu CK (>5 × GGN), leczenie należy przerwać. Po ustąpieniu objawów możliwe jest ponowne wprowadzenie terapii w najmniejszej dawce.
antybiotyki makrolidowe, azole przeciwgrzybicze, białkomocz, cyklosporyna, fibraty, gemfibrozyl, genetycznie uwarunkowane choroby mięśni, hiperglikemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, martwicza miopatia zależna od układu immunologicznego, miastenia, nadużywanie alkoholu, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, podwyższona aktywność aminotransferaz, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, skala Tannera, śródmiąższowe zapalenie płuc, uszkodzenie mięśni, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atoris
Atoris (atorwastatyna) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, miopatii oraz interakcji lekowych. Przed rozpoczęciem terapii i okresowo należy kontrolować aktywność aminotransferaz wątrobowych; jeśli przekracza ona 3-krotną górną granicę normy (GGN), konieczna jest modyfikacja dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z chorobami wątroby, nadużywających alkoholu oraz u osób powyżej 70. roku życia. W badaniu SPARCL wykazano zwiększone ryzyko udarów krwotocznych przy dawce 80 mg u pacjentów po udarze niedokrwiennym lub TIA, zwłaszcza z historią udaru krwotocznego lub zawału lakunarnego, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Monitorowanie CK jest kluczowe u pacjentów z czynnikami ryzyka rabdomiolizy, a leczenie nie powinno być rozpoczynane przy aktywności CK >5x GGN. W przypadku objawów mięśniowych i podwyższonej CK (>5x GGN) należy przerwać terapię, a przy CK >10x GGN natychmiast odstawić lek z powodu ryzyka rabdomiolizy.
atorwastatyna, brak laktazy, choroba niedokrwienna serca, cyklosporyna, delawirdyna, erytromycyna, ezetymib, fibrat, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kwas fibrynowy, kwas fusydowy, letermowir, miastenia de novo, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miotoksyczność, niacyna, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, podwyższona aktywność aminotransferaz, pozakonazol, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, styrypentol, telitromycyna, udar krwotoczny, udar mózgowy, worykonazol, zaburzenie czynności wątroby, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Simorion 20 mg
Przedawkowanie symwastatyny, substancji czynnej leku Simorion, jest rzadko opisywane w literaturze medycznej, z nielicznymi przypadkami klinicznymi. Najwyższa odnotowana dawka jednorazowa wynosiła 3,6 g, co znacznie przekracza maksymalne dawki terapeutyczne (10-80 mg/dobę). Pomimo tak wysokiego przedawkowania, pacjenci powrócili do zdrowia bez istotnych następstw klinicznych. Nie istnieją specyficzne metody leczenia ani antidotum; postępowanie opiera się na leczeniu objawowym i podtrzymującym funkcje życiowe. Monitorowanie powinno obejmować ocenę funkcji wątroby (aminotransferazy, bilirubina), nerek (kreatynina, mocznik, diureza) oraz aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy.
aktywność kinazy kreatynowej, biegunka, ból brzucha, ból mięśniowy, hepatotoksyczność, kinaza kreatynowa, lek hipolipemizujący, mialgia, nudność, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, podwyższona aktywność aminotransferaz, rabdomioliza, Simorion, symwastatyna, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Roxiper 10 mg + 4 mg + 1,25 mg
Lek Roxiper, zawierający rozuwastatynę, peryndopryl i indapamid, posiada szereg przeciwwskazań wynikających zarówno z indywidualnych właściwości poszczególnych składników, jak i ich synergistycznego działania. Przeciwwskazania obejmują m.in. nadwrażliwość na którykolwiek ze składników, czynną chorobę wątroby (w tym podwyższenie aminotransferaz >3× GGN), miopatię, encefalopatię wątrobową oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby i nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). Umiarkowane zaburzenia czynności nerek (klirens 30-60 ml/min) stanowią przeciwwskazanie do stosowania wyższych dawek (10 mg/8 mg/2,5 mg i 20 mg/8 mg/2,5 mg). Ponadto lek jest przeciwwskazany w ciąży (szczególnie II i III trymestr) oraz podczas karmienia piersią, a kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję. Szczególną ostrożność wymaga stosowanie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek i wątroby ze względu na ryzyko kumulacji metabolitów i nasilenia działań niepożądanych.
afereza lipoprotein, aliskiren, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dializoterapia, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, encefalopatia wątrobowa, hemodializa, hemofiltracja, hipokaliemia, inhibitor ACE, klirens kreatyniny, miopatia, nadwrażliwość na indapamid, nadwrażliwość na rozuwastatynę, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, podwyższona aktywność aminotransferaz, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl walsartan, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zwężenie tętnic nerkowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Montelukast Sandoz 4 mg
Montelukast Sandoz, dostępny w formie tabletek do rozgryzania i żucia (4 mg) oraz innych postaci dostosowanych do wieku pacjentów, został poddany szerokim badaniom klinicznym obejmującym różne grupy wiekowe, od niemowląt (6 miesięcy) po dorosłych. Długotrwałe stosowanie leku, nawet do 2 lat u dorosłych i do 12 miesięcy u dzieci w wieku 6-14 lat, nie wykazało zmiany profilu bezpieczeństwa. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były bóle głowy u pacjentów powyżej 6 lat, natomiast u młodszych dzieci dominowały objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha, biegunka) oraz zmiany skórne (wypryskowe zapalenie skóry, wysypka). W najmłodszej grupie (6 miesięcy – 2 lata) obserwowano także hiperkinezję i objawy astmy.
anafilaksja, astenia, astma okresowa, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, depresja, dezorientacja, enureza, eozynofilia płucna, gorączka, hiperkineza, jąkanie, kołatanie serca, krwawienie z nosa, kurcz mięśni, lunatykowanie, małopłytkowość, myśl samobójcza, naciek eozynofilowy wątroby, nadmierna aktywność psychoruchowa, napad drgawkowy, niedoczulica, niestrawność, nudność, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, podwyższona aktywność aminotransferaz, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, senność, siniak, skłonność do krwawień, suchość jamy ustnej, świąd, tik, uczucie zmęczenia, wymioty, wypryskowe zapalenie skóry, wysypka, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zaburzenie pamięci, zaburzenie uwagi, zachowanie agresywne, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatinib Zentiva 100 mg
Stosowanie imatynibu w terapii przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, które wymagają systematycznego monitoringu. W badaniach klinicznych odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił od 2,4% u pacjentów z nowo rozpoznaną CML do 5% w przełomie blastycznym oraz 4% u chorych z GIST. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi (>10%) były nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, zmęczenie, bóle i kurcze mięśni oraz wysypka. U pacjentów z CML dominowały mielosupresja i niedobory krwinek (neutropenia, trombocytopenia, anemia), szczególnie w zaawansowanych stadiach choroby, z częstością neutropenii 3/4 stopnia (ANC <1,0 x 10⁹/l) i trombocytopenii (<50 x 10⁹/l) sięgającą 59-64% i 44-63%. U pacjentów z GIST charakterystyczne były krwawienia z przewodu pokarmowego (5% przypadków stopnia 3/4). Ponadto obserwowano zatrzymanie płynów manifestujące się wysiękiem opłucnowym, wodobrzuszem i obrzękami, które w niektórych przypadkach stanowiły zagrożenie życia.
drgawki, eozynofilia, hiperbilirubinemia, jaskra, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok mózgowy, limfopenia, małopłytkowość, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk mózgu, obrzęk okołooczodołowy, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, pancytopenia, podwyższona aktywność aminotransferaz, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tamponada serca, tarcza zastoinowa, trombocytopenia, trombocytoza, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zapalenie osierdzia, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół rozpadu guza - Leksykon substancji czynnych
Lowastatyna – Przeciwwskazania stosowania
Lowastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Przede wszystkim nie powinna być stosowana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub laktozę jednowodną (obecna w preparacie Lovastin), aktywną chorobą wątroby, podwyższoną aktywnością aminotransferaz, cholestazą, ciężką niewydolnością nerek oraz miopatią. Ponadto lowastatyna jest przeciwwskazana w ciąży i okresie karmienia piersią ze względu na ryzyko teratogenności i przenikania leku do mleka matki. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje lekowe, zwłaszcza z silnymi inhibitorami CYP3A4 (itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna, inhibitory proteazy HIV, nefazodon) oraz mibefradilem, które mogą prowadzić do wzrostu stężenia lowastatyny i zwiększenia ryzyka miotoksyczności, w tym rabdomiolizy i ostrej niewydolności nerek.
antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, cholestaza, czynna choroba wątroby, działanie teratogenne, erytromycyna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczny, lowastatyna, mibefradil, miopatia, miotoksyczność, nefazodon, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, podwyższona aktywność aminotransferaz, rabdomioliza, statyna, telitromycyna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Orilukast 5 mg
Montelukast, substancja czynna leku Orilukast, był oceniany w badaniach klinicznych obejmujących około 4000 dorosłych i młodzieży (≥ 15 lat) oraz 1750 dzieci (6-14 lat) z przewlekłą astmą. Tabletki powlekane 10 mg stosowano u starszych pacjentów, a tabletki do rozgryzania i żucia 5 mg u dzieci. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u dorosłych i młodzieży były bóle głowy (częstość ≥ 1/100 do < 1/10), natomiast u dzieci dominowały bóle brzucha. Długotrwałe badania (do 2 lat u dorosłych i do 12 miesięcy u dzieci) nie wykazały istotnych zmian w profilu bezpieczeństwa. Po wprowadzeniu leku do obrotu zidentyfikowano poważne działania niepożądane, takie jak reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja, częstość ≥ 1/1000 do < 1/100), które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej, oraz bardzo rzadkie przypadki nacieków eozynofilowych wątroby (< 1/10 000), mogące prowadzić do zaburzeń funkcji wątroby.
anafilaksja, astenia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowy, ból stawowy, depresja, dezorientacja, drgawka, eozynofilia obwodowa, eozynofilia płucna, gorączka, kołatanie serca, koszmar senny, krwawienie z nosa, miąższowe uszkodzenie wątroby, mimowolne oddawanie moczu, montelukast, myśl samobójcza, naciek eozynofilowy wątroby, nadmierna aktywność psychoruchowa, niestrawność, nudność, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, podwyższona aktywność aminotransferaz, pokrzywka, przewlekła astma, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, senność, skłonność do krwawień, skurcz mięśni, somnambulizm, suchość w jamie ustnej, świąd, tik, trombocytopenia, układowe zapalenie naczyń, wymioty, wysypka, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zaburzenie pamięci, zaburzenie snu, zachowanie agresywne, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zapalenie wątroby cholestatyczne, zawrót głowy, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Triveram 40 mg + 10 mg + 10 mg
Triveram, zawierający atorwastatynę, peryndopryl i amlodypinę, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (26,09–104,35 mg/dawka). Nie należy go stosować u osób z aktywną chorobą wątroby lub aminotransferazami przekraczającymi 3-krotnie górną granicę normy, a także u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Przeciwwskazania obejmują także specyficzne interakcje lekowe, m.in. z glekaprewirem z pibrentaswirem, aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² oraz z sakubitrylem i walsartanem (konieczne 36-godzinne odstępy).
afereza lipoprotein, antagonista wapnia, choroba wątroby, choroby układu sercowo-naczyniowego, cukrzyca, dializa wysokoprzepływowa, efekt inotropowy, glekaprewir z pibrentaswirem, hemofiltracja, hepatocyt, inhibitor ACE, laktoza jednowodna, marskość wątroby, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, pochodna dihydropirydyny, podwyższona aktywność aminotransferaz, przerostowa kardiomiopatia zawężająca, sakubitryl i walsartan, składniki leku Triveram, statyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Agomelatine Adamed 25 mg
Agomelatine Adamed w dawce 25 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na agomelatynę lub substancje pomocnicze, a także u osób z zaburzeniami czynności wątroby, w tym marskością, czynną chorobą wątroby oraz przy aktywności aminotransferaz przekraczającej 3-krotnie górną granicę normy. Lek zawiera 0,2 mg sodu na tabletkę, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest ocena funkcji wątroby, aby uniknąć kumulacji leku i ryzyka poważnych działań niepożądanych.
agomelatyna, aminotransferazy, cyprofloksacyna, czynna choroba wątroby, dieta niskosodowa, działania niepożądane, fluorochinolony, fluwoksamina, funkcja wątroby, inhibitory CYP1A2, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, marskość wątroby, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na substancję czynną, podwyższona aktywność aminotransferaz, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, SSRI, zaburzenia czynności wątroby