powikłanie metaboliczne cukrzycy
Powikłania metaboliczne cukrzycy obejmują ostre stany zagrażające życiu pacjenta, które wynikają z zaburzeń gospodarki węglowodanowej. Do najważniejszych należą: kwasica ketonowa, zespół hiperglikemiczno-hipermolalny oraz hipoglikemia.
Kwasica ketonowa (DKA) to stan charakteryzujący się hiperglikemią (>250 mg/dl), kwasicą metaboliczną (pH <7,3) i ketonemią. Rozwija się głównie u pacjentów z cukrzycą typu 1 w wyniku bezwzględnego niedoboru insuliny. Klinicznie objawia się odwodnieniem, poliurią, polidypsją, oddechem Kussmaula, bólami brzucha i wymiotami. Leczenie obejmuje nawadnianie, insulinoterapię i korekcję zaburzeń elektrolitowych.
Zespół hiperglikemiczno-hipermolalny (HHS) występuje przeważnie u osób starszych z cukrzycą typu 2. Charakteryzuje się ciężką hiperglikemią (>600 mg/dl), znacznym odwodnieniem i hiperosmolalnością osocza (>320 mOsm/kg), przy braku istotnej ketozy. Stan ten cechuje wysoka śmiertelność (15-20%) i wymaga intensywnego leczenia z nawadnianiem jako priorytetem terapeutycznym.
Hipoglikemia, definiowana jako stężenie glukozy <70 mg/dl, stanowi najczęstsze powikłanie insulinoterapii. Może prowadzić do zaburzeń neurologicznych, w tym drgawek i śpiączki. U pacjentów leczonych insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika wymaga natychmiastowej interwencji poprzez podanie węglowodanów prostych, a w cięższych przypadkach - glukagonu lub glukozy dożylnej.
Wczesne rozpoznanie i właściwe leczenie powikłań metabolicznych cukrzycy ma kluczowe znaczenie dla zmniejszenia śmiertelności. Edukacja pacjentów w zakresie samokontroli glikemii oraz znajomości objawów ostrzegawczych tych stanów jest istotnym elementem prewencji.