choroba zapalna przewodu pokarmowego
Choroba zapalna przewodu pokarmowego (ang. Inflammatory Bowel Disease, IBD) to ogólny termin obejmujący grupę przewlekłych schorzeń o podłożu immunologicznym, charakteryzujących się nawracającym stanem zapalnym różnych odcinków przewodu pokarmowego. Dwie główne postacie IBD to wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) oraz choroba Leśniowskiego-Crohna (ChLC).
Etiologia IBD pozostaje wieloczynnikowa, z istotnym udziałem predyspozycji genetycznych, zaburzeń immunologicznych, czynników środowiskowych oraz dysbiozy mikrobioty jelitowej. W patogenezie kluczową rolę odgrywa nieprawidłowa odpowiedź immunologiczna na antygeny bakteryjne u osób genetycznie predysponowanych, prowadząca do przewlekłego stanu zapalnego błony śluzowej jelit.
Objawy kliniczne IBD obejmują biegunkę (często z domieszką krwi), ból brzucha, zmęczenie, utratę masy ciała oraz objawy pozajelitowe dotyczące stawów, skóry, oczu i wątroby. Diagnostyka opiera się na badaniach endoskopowych z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego, badaniach obrazowych (USG, TK, MR) oraz markerach laboratoryjnych stanu zapalnego.
Leczenie IBD ma charakter wielokierunkowy i obejmuje farmakoterapię (aminosalicylany, kortykosteroidy, leki immunosupresyjne, leki biologiczne), modyfikację diety, a w przypadkach opornych na leczenie zachowawcze – interwencję chirurgiczną. Nowoczesne strategie terapeutyczne koncentrują się na wczesnym wdrożeniu leczenia biologicznego w celu uzyskania głębokiej remisji i zapobiegania powikłaniom.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Acesan 30 mg
Kwas acetylosalicylowy w dawce 30 mg (Acesan) posiada liczne bezwzględne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Należą do nich nadwrażliwość na salicylany i substancje pomocnicze (w tym żółcień chinolinową E104), skaza krwotoczna, czynna choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy, ciężka niewydolność wątroby, nerek i serca, a także napady astmy oskrzelowej wywołane salicylanami lub NLPZ. Przeciwwskazane jest także jednoczesne stosowanie metotreksatu w dawkach ≥15 mg/tydzień oraz stosowanie leku w III trymestrze ciąży ze względu na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego u płodu i krwawień okołoporodowych. U dzieci do 12 lat z infekcjami wirusowymi Acesan jest przeciwwskazany z powodu ryzyka zespołu Reye’a, charakteryzującego się encefalopatią i stłuszczeniowym uszkodzeniem wątroby.
antykoagulant doustny, astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, choroba zapalna przewodu pokarmowego, encefalopatia, glikokortykosteroid systemowy, heparyna, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, metotreksat, nadwrażliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność narządowa, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, salicylan, skaza krwotoczna, trombocytopenia, trymestr ciąży, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie krzepnięcia krwi, zespół Reye’a, żółcień chinolinowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bisacodyl VP 5 mg
Bisakodyl w dawce 5 mg w postaci tabletek dojelitowych jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (55 mg) oraz czerwień koszenilową (E 124). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest zespół ostrego brzucha, obejmujący niedrożność jelit oraz zapalenie wyrostka robaczkowego, gdzie stosowanie bisakodylu może nasilać objawy lub maskować przebieg choroby. Lek jest również przeciwwskazany w aktywnych stanach zapalnych przewodu pokarmowego, takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, ze względu na ryzyko zaostrzenia stanu zapalnego i powikłań, a także w przypadku krwawienia z przewodu pokarmowego oraz ciężkiego odwodnienia, które mogą ulec pogorszeniu pod wpływem działania przeczyszczającego.
bisakodyl, ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna przewodu pokarmowego, ciężkie odwodnienie, czerwień koszenilowa, glikokortykosteroid, hipokaliemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, laktoza jednowodna, lek moczopędny, megacolon toxicum, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy typu Lapp, niedrożność jelit, nietolerancja laktozy, preparat naparstnicy, reakcja alergiczna, środek przeczyszczający, tabletka dojelitowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji jelit, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół ostrego brzucha, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny miętowy – Działania niepożądane
Olejek eteryczny miętowy (Mentha piperita L., aetheroleum) wykazuje właściwości rozkurczowe i żółciopędne, co czyni go składnikiem preparatów takich jak Raphacholin C. Jednakże jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, głównie ze strony układu pokarmowego i dróg żółciowych. Najczęściej obserwuje się luźne stolce, prawdopodobnie wynikające z przyspieszonej perystaltyki jelit i rozkurczu mięśni gładkich przewodu pokarmowego. Ponadto, u pacjentów z kamicą żółciową istnieje ryzyko wystąpienia kolki żółciowej, objawiającej się nagłym, silnym bólem w prawym podżebrzu, promieniującym do prawej łopatki, często z towarzyszącymi nudnościami i wymiotami. Reakcje alergiczne na olejek mogą mieć charakter od łagodnych (wysypka, świąd) do ciężkich (obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli), szczególnie u osób uczulonych na rośliny z rodziny Lamiaceae.
biegunka, choroba zapalna przewodu pokarmowego, drogi żółciowe, dyskomfort brzuszny, działanie niepożądane, farmakovigilance, kamica żółciowa, kolka żółciowa, Lamiaceae, luźny stolec, monitorowanie niepożądanych działań produktów leczniczych, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, olejek eteryczny miętowy, perystaltyka jelit, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, świąd, terminologia MedDRA, właściwość rozkurczowa, właściwość żółciopędna, wysypka, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Olej rycynowy –
Olej rycynowy w postaci płynu doustnego, zawierający 100% substancji czynnej, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na olej rycynowy oraz u osób z chorobami zapalnymi przewodu pokarmowego, takimi jak choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, ostre zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie uchyłków oraz ostre zapalenie żołądka i jelit. Stosowanie tego środka może nasilać objawy bólowe, biegunkę, stan zapalny, a także zwiększać ryzyko perforacji jelita i pogarszać utratę płynów i elektrolitów. Dodatkowo, olej rycynowy jest przeciwwskazany w stanach takich jak niedrożność jelit, krwawienia z przewodu pokarmowego, ciąża oraz odwodnienie, ze względu na ryzyko nasilenia objawów i powikłań.
Ponadto, stosowanie oleju rycynowego należy odradzić u pacjentów z bólami brzucha o nieznanej etiologii, zaburzeniami wchłaniania, długotrwale stosujących leki przeczyszczające oraz u osób z zaburzeniami elektrolitowymi. Lek może maskować objawy ostrych schorzeń wymagających interwencji chirurgicznej, wpływać negatywnie na wchłanianie leków i składników odżywczych oraz prowadzić do uzależnienia i zespołu leniwego jelita. Znajomość pełnego profilu przeciwwskazań jest niezbędna do bezpiecznego stosowania oleju rycynowego i właściwej kwalifikacji pacjentów do terapii.
ból brzucha o nieznanej etiologii, charakterystyka produktu leczniczego, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna przewodu pokarmowego, krwawienie z przewodu pokarmowego, mechanizm działania leku, nadwrażliwość na olej rycynowy, niedrożność jelit, ostre zapalenie wyrostka robaczkowego, ostre zapalenie żołądka i jelit, perforacja jelita, perforacja wyrostka, płyn doustny, reakcja alergiczna, środek przeczyszczający, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie wchłaniania, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zapalenie uchyłków, zespół leniwego jelita - Leksykon substancji czynnych
Allicyna – Działania niepożądane
Allicyna, główny składnik aktywny czosnku (Allium sativum L.), wykazuje określony profil bezpieczeństwa z rzadko występującymi działaniami niepożądanymi, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Preparat Alliomint zawiera standaryzowaną dawkę allicyny (≥0,6 mg/tabletka), a częstość działań niepożądanych wynosi od ≥1/10 000 do <1/1000. Najczęściej obserwowane reakcje dotyczą przewodu pokarmowego (dyskomfort, nudności, wzdęcia, odbijanie, biegunka) oraz układu immunologicznego (wysypka, świąd, pokrzywka, rumień), z rzadkimi przypadkami reakcji anafilaktycznych. Pacjenci z alergią na rośliny z rodziny Alliaceae oraz osoby z chorobami zapalnymi przewodu pokarmowego wymagają szczególnej ostrożności i monitorowania podczas terapii allicyną.
allicyna, Allium sativum, błona śluzowa przewodu pokarmowego, ból brzucha, ból nadbrzusza, cebula czosnku, choroba wrzodowa, choroba zapalna przewodu pokarmowego, dolegliwość przewodu pokarmowego, duszność, dyskomfort jamy brzusznej, dyskomfort poposiłkowy, dyskomfort żołądkowy, działanie niepożądane, lek przeciwzakrzepowy, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, podrażnienie błony śluzowej żołądka, podrażnienie przewodu pokarmowego, pokrzywka, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rodzina czosnkowatych, rumień, spadek ciśnienia tętniczego, wysypka skórna, zaburzenie motoryki jelit, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zgaga - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Forlax 10 g 10 g
Lek Forlax 10 g, zawierający makrogol 4000 w dawce 10 g na saszetkę, jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi chorobami zapalnymi jelit, takimi jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz choroba Leśniowskiego-Crohna, ze względu na ryzyko pogorszenia stanu klinicznego. Ponadto, stosowanie leku jest zabronione w przypadku toksycznego rozszerzenia okrężnicy, perforacji przewodu pokarmowego, zwiększonego ryzyka perforacji (np. zaawansowane zmiany nowotworowe, ciężkie zapalenia jelit), niedrożności jelit (całkowitej lub częściowej), podejrzenia niedrożności mechanicznej oraz objawowego zwężenia jelit. Przeciwwskazaniem jest także ból brzucha o nieustalonej etiologii, gdyż podanie leku może maskować objawy wymagające pilnej diagnostyki i interwencji. Należy również unikać stosowania u pacjentów z nadwrażliwością na makrogol 4000 lub substancje pomocnicze, w tym sorbitol (1,7 mg/saszetkę) oraz dwutlenek siarki (0,12*10 mg/saszetkę).
ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna przewodu pokarmowego, dwutlenek siarki, makrogol 4000, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność jelit, niedrożność mechaniczna jelit, objawy ze strony przewodu pokarmowego, ostry brzuch, perforacja przewodu pokarmowego, rytm wypróżnień, sorbitol, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie wyrostka robaczkowego, zwężenie jelit