niewydolność cieśniowo-szyjkowa
Niewydolność cieśniowo-szyjkowa to stan, w którym szyjka macicy ulega przedwczesnemu rozwieraniu, co może prowadzić do poronienia lub porodu przedwczesnego. Charakteryzuje się bezbolesnym rozwieraniem szyjki macicy w drugim trymestrze ciąży, bez poprzedzających skurczów macicy czy krwawienia.
Etiologia obejmuje wrodzone nieprawidłowości szyjki macicy, urazy (np. po zabiegach konizacji, amputacji szyjki, rozszerzaniu kanału szyjki), a także czynniki nabyte jak porody zabiegowe czy rozległe nadżerki. Czynniki ryzyka to także przebyte porody przedwczesne i wielokrotne zabiegi łyżeczkowania.
Diagnostyka obejmuje wywiad położniczy, badanie ginekologiczne oraz ultrasonografię przezpochwową z oceną długości szyjki macicy. W leczeniu stosuje się założenie szwu okrężnego na szyjkę macicy (szew McDonalda lub Shirodkara), najczęściej między 12. a 16. tygodniem ciąży. W niektórych przypadkach alternatywą jest założenie pessarium lub suplementacja progesteronu.
Profilaktyka kolejnych porodów przedwczesnych polega na założeniu szwu szyjkowego w kolejnej ciąży, najlepiej przed wystąpieniem zmian w szyjce macicy. Pacjentki z niewydolnością cieśniowo-szyjkową wymagają zwiększonego nadzoru położniczego i regularnych kontroli długości szyjki macicy w badaniu USG.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Poronienie – Zapobieganie i profilaktyka
Poronienie, definiowane jako samoistna utrata ciąży przed 20-23 tygodniem, dotyka około 1 na 4-6 kobiet, z 80% przypadków występujących w pierwszym trymestrze. Mimo że często przyczyna pozostaje nieznana, istnieją modyfikowalne czynniki ryzyka, które mogą zmniejszyć prawdopodobieństwo poronienia, zwłaszcza u kobiet z nawracającymi utratami ciąży. Zalecane jest utrzymanie optymalnej masy ciała, eliminacja używek, ograniczenie kofeiny do 200 mg dziennie, zdrowa dieta bogata w antyoksydanty i kwasy omega-3, umiarkowana aktywność fizyczna oraz kontrola stresu, który może zwiększać ryzyko poronienia nawet o 42%. Suplementacja kwasem foliowym (≥400 mcg/dzień), witaminą D, B12, cynkiem, selenem, koenzymem Q10 oraz kwasami omega-3 jest istotna w profilaktyce. Kontrola chorób współistniejących, takich jak zaburzenia tarczycy, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, PCOS (z zastosowaniem metforminy) oraz celiakia, również odgrywa kluczową rolę.
akupunktura, aspiryna, celiakia, cerclage szyjki macicy, ciąża ektopowa, doksycyklina, gonadotropina kosmówkowa, heparyna drobnocząsteczkowa, histeroskopia, kariotypowanie, koenzym Q10, krwawienie w ciąży, kwas foliowy, łyżeczkowanie, macica dwurożna, metronidazol, mięśniak macicy, nawracające poronienie, niedoczynność tarczycy, niewydolność cieśniowo-szyjkowa, pierwszy trymestr, poronienie, preimplantacyjne badanie genetyczne, progesteron, progesteron dopochwowy, przegroda macicy, translokacja chromosomowa, trombofilia, wada cewy nerwowej, witamina D, zespół antyfosfolipidowy, zespół policystycznych jajników - Leksykon chorób i schorzeń
Słabość szyjki macicy – Zapobieganie i profilaktyka
Niewydolność szyjki macicy jest istotnym czynnikiem ryzyka porodów przedwczesnych i strat ciążowych w II trymestrze, charakteryzującym się przedwczesnym rozwieraniem szyjki bez skurczów macicy. Profilaktyka obejmuje cerclage szyjki macicy, szczególnie profilaktyczny szew okrężny wykonywany między 12. a 14. tygodniem u pacjentek z historią niewydolności, z efektywnością sięgającą 85-90% w zapobieganiu porodom przed 37. tygodniem. Progesteron dopochwowy jest rekomendowany u kobiet z ciążą pojedynczą i długością szyjki ≤20 mm przed 24. tygodniem, redukując ryzyko porodu przedwczesnego przed 33. tygodniem o 42%. Pessarium szyjkowe, stosowane u pacjentek z szyjką <25 mm w 20-23 tygodniu, ma niejednoznaczne dowody skuteczności, choć nowe, spersonalizowane modele mogą poprawić wyniki. Monitorowanie długości szyjki macicy przez TVS między 14. a 28. tygodniem jest kluczowe dla wczesnej diagnostyki i decyzji terapeutycznych.
amniocenteza, badanie ultrasonograficzne, cerclage przezbrzuszny, cerclage szyjki macicy, ciąża mnoga, długość szyjki macicy, niewydolność cieśniowo-szyjkowa, niewydolność szyjki macicy, pęknięcie błon płodowych, pessarium szyjkowe, poród przedwczesny, progesteron, progesteron dopochwowy, przezpochwowe badanie ultrasonograficzne, śmiertelność okołoporodowa, zapalenie błon płodowych - Leksykon chorób i schorzeń
Słabość szyjki macicy – Diagnostyka i diagnoza
Niedomykalność szyjki macicy, definiowana jako bezbolesne skrócenie, osłabienie lub przedwczesne rozszerzenie szyjki macicy w II lub wczesnym III trymestrze ciąży, stanowi istotne zagrożenie dla utrzymania ciąży, odpowiadając za około 25% poronień w drugim trymestrze. Diagnostyka opiera się na trzech filarach: wywiadzie (np. 1-3 kolejne poronienia w II trymestrze, wcześniejsze szwy szyjkowe), badaniu fizykalnym (bezbolesne rozszerzenie szyjki do 4-6 cm bez objawów infekcji czy krwawienia) oraz przezpochwowym ultrasonograficznym pomiarze długości szyjki macicy, gdzie długość <25 mm przed 24. tygodniem ciąży i obecność lejkowatego kształtu szyjki (funneling) są kluczowymi wskaźnikami. Ryzyko przedwczesnego porodu wzrasta wraz z nasileniem lejkowania (>50% przed 25. tygodniem wiąże się z 80% ryzykiem). Diagnostyka różnicowa obejmuje wykluczenie infekcji wewnątrzmacicznych, przedwczesnej czynności skurczowej, pęknięcia błon płodowych oraz wad wrodzonych płodu. Regularne badania przesiewowe, szczególnie u kobiet z grupy wysokiego ryzyka (np. wcześniejsze poronienia, zabiegi na szyjce, wady macicy, ekspozycja na DES), są rekomendowane co 1-2 tygodnie między 16. a 24. tygodniem ciąży.
amniocenteza, badanie ultrasonograficzne, biopsja stożkowa, cerclage, cerclage ratunkowy, chorioamnionitis, dietylostilbestrol, histeroskopia, łożysko przodujące, niedomykalność szyjki macicy, niewydolność cieśniowo-szyjkowa, niewydolność szyjki macicy, płyn owodniowy, poronienie, poronienie w drugim trymestrze, progesteron, przedwczesne pęknięcie błon płodowych, przedwczesny poród, przezpochwowe badanie ultrasonograficzne, szew szyjkowy, wady wrodzone macicy, wypadanie błon płodowych, zapalenie błon płodowych, zespół Ehlersa-Danlosa, zrosty wewnątrzmaciczne