nawracające poronienie
Nawracające poronienie to stan definiowany jako utrata trzech lub więcej ciąż przed ukończeniem 20. tygodnia ciąży. Szacuje się, że dotyczy 1-2% par starających się o dziecko. Stanowi poważne wyzwanie kliniczne zarówno dla pacjentek, jak i lekarzy prowadzących.
Etiologia nawracających poronień jest złożona i wieloczynnikowa. Wśród głównych przyczyn wymienia się: zaburzenia genetyczne (aberracje chromosomowe u rodziców lub embrionu), nieprawidłowości anatomiczne macicy (przegroda macicy, mięśniaki), zaburzenia endokrynologiczne (niedoczynność tarczycy, zespół policystycznych jajników, niedobór progesteronu), trombofilie, zaburzenia immunologiczne oraz czynniki środowiskowe.
Diagnostyka nawracających poronień obejmuje szczegółowy wywiad, badania genetyczne (kariotyp pary), ocenę anatomiczną macicy (USG, histeroskopia), badania hormonalne oraz testy w kierunku trombofilii. W około 50% przypadków, mimo przeprowadzenia pełnej diagnostyki, przyczyna nawracających poronień pozostaje niewyjaśniona.
Leczenie zależy od zidentyfikowanej przyczyny. Może obejmować korekty chirurgiczne wad macicy, leczenie hormonalne, immunoterapię, suplementację kwasem foliowym czy stosowanie heparyny drobnocząsteczkowej w przypadku trombofilii. Pary z nawracającymi poronieniami wymagają kompleksowej opieki medycznej oraz wsparcia psychologicznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół antyfosfolipidowy – Objawy
Zespół antyfosfolipidowy (APS) to autoimmunologiczne schorzenie charakteryzujące się obecnością przeciwciał antyfosfolipidowych, które zwiększają ryzyko zakrzepicy w żyłach i tętnicach, najczęściej manifestującej się jako zakrzepica żył głębokich (ZŻG) kończyn dolnych oraz udary mózgu u osób młodych. Objawy kliniczne obejmują ból, obrzęk, zaczerwienienie kończyn, duszność i ból w klatce piersiowej w przypadku zatorowości płucnej, a także różnorodne zaburzenia neurologiczne, takie jak przejściowe ataki niedokrwienne, migreny, napady padaczkowe i zaburzenia poznawcze. APS jest również główną przyczyną nawracających poronień i powikłań ciążowych, takich jak IUGR, stan przedrzucawkowy i rzucawka, wynikających z zakrzepów w naczyniach łożyska. Dodatkowo, schorzenie może prowadzić do małopłytkowości, niedokrwistości hemolitycznej, zmian skórnych (livedo reticularis, wybroczyny, martwica skóry) oraz powikłań sercowo-naczyniowych, w tym zawału serca, choroby zastawkowej i nadciśnienia płucnego. W rzadkich przypadkach rozwija się katastrofalny zespół antyfosfolipidowy (CAPS) z wielonarządową niewydolnością i wysoką śmiertelnością (~48%).
ataksja, choroba zastawkowa serca, hemidystonia, jałowa martwica kości, katastrofalny zespół antyfosfolipidowy, livedo reticularis, małopłytkowość, mioklonia, nadciśnienie płucne, napad padaczkowy, nawracające poronienie, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wielonarządowa, parkinsonizm, pląsawica, przeciwciało antyfosfolipidowe, przejściowy atak niedokrwienny, przewlekła choroba nerek, stan przedrzucawkowy, terapia przeciwzakrzepowa, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, warfaryna, wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu płodu, zaburzenie autoimmunologiczne, zakrzep naczyniowy, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wsierdzia, zatorowość płucna, zawał serca, zespół antyfosfolipidowy, zespół Budda-Chiariego - Leksykon chorób i schorzeń
Mutacja czynnika v leiden – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Mutacja czynnika V Leiden, będąca autosomalnie dominującą mutacją genu F5, jest najczęstszym dziedzicznym zaburzeniem krzepnięcia, prowadzącym do oporności czynnika V na degradację przez aktywowane białko C i w konsekwencji do stanu nadkrzepliwości. Występuje u 3-8% populacji kaukaskiej (heterozygoty) i około 1:5000 (homozygoty). Diagnostyka obejmuje test oporności na aktywowane białko C oraz badanie genetyczne potwierdzające mutację i rozróżniające heterozygoty od homozygot. Wskazania do testowania obejmują m.in. zakrzepicę żylną u osób <50 r.ż., zakrzepicę w nietypowych lokalizacjach, nawracającą zakrzepicę, silną rodzinną historię chorób zakrzepowych oraz zakrzepicę u kobiet w ciąży lub stosujących doustne środki antykoncepcyjne. Opieka nad pacjentem wymaga interdyscyplinarnego podejścia, w tym edukacji pacjenta, monitorowania terapii przeciwkrzepliwej oraz profilaktyki zakrzepicy w sytuacjach ryzyka, takich jak hospitalizacja czy ciąża.
aktywowane białko C, antykoagulant toczniowy, badanie genetyczne, biżuteria medyczna, czynnik V Leiden, doustny antykoagulant, genetyk kliniczny, hematolog, heparyna, heparyna drobnocząsteczkowa, heterozygota, homozygota, krwawienie, lek przeciwkrzepliwy, lepkość krwi, mutacja autosomalnie dominująca, nawracające poronienie, nowy doustny antykoagulant, oddzielenie łożyska, ograniczenie wzrostu płodu, oporność na aktywowane białko C, parametr krzepnięcia, pończocha uciskowa, powikłanie krwotoczne, profilaktyka przeciwzakrzepowa, ryzyko zakrzepowo-zatorowe, stan nadkrzepliwości, stan przedrzucawkowy, warfaryna, wewnątrzmaciczne ograniczenie wzrostu płodu, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, żyła krezkowa, żyła mózgowa, żyła wątrobowa - Leksykon chorób i schorzeń
Polipy macicy – Leczenie
Polipy endometrium to łagodne zmiany wyścielające jamę macicy, które mogą manifestować się nieprawidłowymi krwawieniami, bólem oraz problemami z płodnością. W przypadku małych polipów (<10 mm) u kobiet przedmenopauzalnych bez objawów i czynników ryzyka raka endometrium, dopuszczalne jest podejście obserwacyjne ze względu na wysoką częstość samoistnej regresji w ciągu roku. Leczenie farmakologiczne, obejmujące progestyny, agonistów GnRH oraz systemy domaciczne uwalniające lewonorgestrel (np. Mirena), może tymczasowo zmniejszyć rozmiar polipów i złagodzić objawy, jednak efekty te są zazwyczaj krótkotrwałe. Dienogest wykazuje korzystny wpływ na redukcję grubości endometrium i nasilenia krwawień, z mniejszą liczbą działań niepożądanych w porównaniu do innych terapii hormonalnych. U kobiet po menopauzie lub z objawami, a także w przypadku polipów >2 cm, wskazane jest leczenie chirurgiczne.
ablacja endometrium, agonista gonadoliberyny, badanie histopatologiczne, dienogest, embolizacja tętnic macicznych, grubość endometrium, hiperplazja, histerektomia, histeroskopia, histeroskopowa polipektomia, komórka nowotworowa, krwawienie miesiączkowe, lek hormonalny, łyżeczkowanie macicy, nawracające poronienie, niepłodność, nieprawidłowe krwawienie, nowotwór macicy, polip endometrium, polip macicy, polipektomia, problem z płodnością, procedura minimalnie inwazyjna, progestyna, rak macicy, samoistne ustąpienie, stan zapalny, tamoksyfen, terapia progesteronem, usunięcie macicy, wkładka domaciczna, wyściółka macicy - Leksykon chorób i schorzeń
Poronienie – Zapobieganie i profilaktyka
Poronienie, definiowane jako samoistna utrata ciąży przed 20-23 tygodniem, dotyka około 1 na 4-6 kobiet, z 80% przypadków występujących w pierwszym trymestrze. Mimo że często przyczyna pozostaje nieznana, istnieją modyfikowalne czynniki ryzyka, które mogą zmniejszyć prawdopodobieństwo poronienia, zwłaszcza u kobiet z nawracającymi utratami ciąży. Zalecane jest utrzymanie optymalnej masy ciała, eliminacja używek, ograniczenie kofeiny do 200 mg dziennie, zdrowa dieta bogata w antyoksydanty i kwasy omega-3, umiarkowana aktywność fizyczna oraz kontrola stresu, który może zwiększać ryzyko poronienia nawet o 42%. Suplementacja kwasem foliowym (≥400 mcg/dzień), witaminą D, B12, cynkiem, selenem, koenzymem Q10 oraz kwasami omega-3 jest istotna w profilaktyce. Kontrola chorób współistniejących, takich jak zaburzenia tarczycy, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, PCOS (z zastosowaniem metforminy) oraz celiakia, również odgrywa kluczową rolę.
akupunktura, aspiryna, celiakia, cerclage szyjki macicy, ciąża ektopowa, doksycyklina, gonadotropina kosmówkowa, heparyna drobnocząsteczkowa, histeroskopia, kariotypowanie, koenzym Q10, krwawienie w ciąży, kwas foliowy, łyżeczkowanie, macica dwurożna, metronidazol, mięśniak macicy, nawracające poronienie, niedoczynność tarczycy, niewydolność cieśniowo-szyjkowa, pierwszy trymestr, poronienie, preimplantacyjne badanie genetyczne, progesteron, progesteron dopochwowy, przegroda macicy, translokacja chromosomowa, trombofilia, wada cewy nerwowej, witamina D, zespół antyfosfolipidowy, zespół policystycznych jajników - Leksykon chorób i schorzeń
Macica podwójna – Leczenie
Macica podwójna (uterus didelphys) to rzadka wada wrodzona układu rozrodczego charakteryzująca się obecnością dwóch oddzielnych jam macicy, często z dwiema szyjkami i czasem podwójną pochwą. Leczenie jest wysoce zindywidualizowane i zależy od objawów oraz planów reprodukcyjnych pacjentki. W przypadku braku objawów interwencja chirurgiczna zwykle nie jest konieczna, a wiele kobiet może donosić ciążę i rodzić zdrowe dzieci. Wskazania do zabiegu, takiego jak metroplastyka Strassmana (łącząca dwie jamy endometrialne), obejmują nawracające poronienia w II trymestrze, przedwczesne porody, obecność przegrody pochwowej powodującej ból lub utrudnienia porodowe oraz obstrukcję odpływu krwi miesiączkowej (np. w zespole OHVIRA). Zabiegi laparoskopowe lub klasyczne mają na celu poprawę wyników położniczych, choć ich skuteczność pozostaje przedmiotem dyskusji, a ryzyko powikłań chirurgicznych, takich jak osłabienie macicy czy ryzyko pęknięcia, wymaga ostrożnej oceny. Po zabiegu zaleca się odczekanie minimum 3 miesięcy przed próbą zajścia w ciążę.
agenezja nerki, cesarskie cięcie, chirurgia rekonstrukcyjna miednicy, ginekolog dziecięcy, histeroskopia, jama macicy, laparoskopia, laparotomia, macica dwurożna, macica podwójna, medycyna matczyno-płodowa, medycyna rozrodcza, metroplastyka, metroplastyka Strassmana, nawracające poronienie, niedrożność pochwy, pęknięcie macicy, podwójna pochwa, położenie miednicowe, poród przedwczesny, przegroda pochwowa, szyjka macicy, technika wspomaganego rozrodu, transfer zarodka, uterus didelphys, wada wrodzona układu rozrodczego, zapłodnienie in vitro, zespół OHVIRA - Leksykon chorób i schorzeń
Skłonność do zakrzepicy – Diagnostyka i diagnoza
Trombofilia to zaburzenie hemostazy charakteryzujące się zwiększoną tendencją do zakrzepicy, zarówno w żyłach, jak i tętnicach, o etiologii genetycznej, nabytej lub mieszanej. Diagnostyka trombofilii powinna być ukierunkowana i wykonywana jedynie w sytuacjach, gdy wyniki mogą wpłynąć na postępowanie kliniczne, np. u pacjentów z zakrzepicą żylną poniżej 50 roku życia, nawracającymi epizodami zakrzepicy, zakrzepicą w nietypowych lokalizacjach, idiopatyczną zakrzepicą, silnym wywiadem rodzinnym, czy powikłaniami położniczymi. Podstawowe badania przesiewowe obejmują morfologię, PT, aPTT, stężenie fibrynogenu, D-dimery oraz badania biochemiczne. Diagnostyka trombofilii wrodzonej obejmuje testy genetyczne (mutacje czynnika V Leiden, genu protrombiny G20210A, polimorfizmy MTHFR) oraz badania funkcjonalne i antygenowe (aktywność i stężenia antytrombiny, białka C i S, test oporności na aktywowane białko C). Diagnostyka trombofilii nabytej koncentruje się na zespole antyfosfolipidowym (antykoagulant toczniowy, przeciwciała antykardiolipinowe i anty-β2GPI) oraz innych stanach, takich jak hiperhomocysteinemia czy choroby mieloproliferacyjne.
antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, antykoncepcja hormonalna, bezpośredni doustny antykoagulant, choroba mieloproliferacyjna, cytometria przepływowa, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, D-dimer, fibrynogen, heparyna drobnocząsteczkowa, hiperhomocysteinemia, homocysteina, hormonalna terapia zastępcza, leczenie przeciwzakrzepowe, martwica skóry, morfologia krwi, mutacja czynnika V Leiden, mutacja genu protrombiny, nawracające poronienie, nocna napadowa hemoglobinuria, odklejenie łożyska, ograniczenie wzrostu płodu, oporność na aktywowane białko C, przeciwciało antykardiolipinowe, sekwencjonowanie nowej generacji, skłonność do zakrzepicy, stan przedrzucawkowy, tkankowy aktywator plazminogenu, trombofilia, zakrzepica w nietypowej lokalizacji, zakrzepica żył głębokich, zator tętnicy płucnej, zespół antyfosfolipidowy - Leksykon chorób i schorzeń
Mutacja czynnika v leiden – Zapobieganie i profilaktyka
Mutacja czynnika V Leiden (FVL) jest najczęstszą dziedziczną trombofilią, znacząco zwiększającą ryzyko epizodów zakrzepowych. Profilaktyka powinna być indywidualnie dostosowana do statusu genetycznego (heterozygota vs homozygota) oraz obecności dodatkowych czynników ryzyka. U heterozygot bez wcześniejszych epizodów zakrzepowo-zatorowych (ŻChZZ) nie zaleca się rutynowej długoterminowej antykoagulacji, natomiast u homozygot lub pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka wskazana jest krótkoterminowa profilaktyka w sytuacjach podwyższonego ryzyka, takich jak operacje, unieruchomienie czy ciąża. W ciąży, profilaktyka przeciwzakrzepowa jest zalecana u kobiet homozygotycznych oraz u heterozygot z historią ŻChZZ, z czasem trwania profilaktyki do 4-6 tygodni po porodzie. W profilaktyce okołooperacyjnej preferowane są doustne antykoagulanty bezpośrednie (DOAC) nad heparyną drobnocząsteczkową i warfaryną. Modyfikacja stylu życia, w tym regularna aktywność fizyczna (≥150 minut umiarkowanego wysiłku tygodniowo), utrzymanie prawidłowej masy ciała, odpowiednie nawodnienie oraz unikanie palenia tytoniu i nadmiernego spożycia alkoholu, stanowią istotne elementy zapobiegania zakrzepicy.
alloplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, antykoagulacja, bezpośredni inhibitor trombiny, choroba von Willebranda, czynnik von Willebranda, doustny antykoagulant bezpośredni, dziedziczna trombofilia, enoksaparyna, epizod zakrzepowy, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, heterozygotyczna postać mutacji, hormonalna terapia zastępcza, incydent zakrzepowo-zatorowy, inhibitor czynnika Xa, kwas acetylosalicylowy, mutacja czynnika V Leiden, mutacja protrombiny G20210A, nawracająca zakrzepica, nawracające poronienie, odwodnienie, pończochy uciskowe, profilaktyka pierwotna, profilaktyka przeciwzakrzepowa, tamoksyfen, terapia hormonalna, trombofilia, tromboprofilaktyka, warfaryna, wskaźnik INR, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Niepłodność kobieca – Objawy
Niepłodność kobieca dotyka 10-15% kobiet w wieku reprodukcyjnym i definiowana jest jako brak ciąży pomimo regularnego, niezabezpieczonego współżycia przez 12 miesięcy (kobiety <35 lat) lub 6 miesięcy (kobiety >35 lat). Najczęstszą przyczyną są zaburzenia owulacji (ok. 25%), często związane z PCOS, manifestujące się nieregularnymi cyklami (<21 lub >35 dni), amenorrheą, bolesnymi miesiączkami (endometrioza), oraz objawami hormonalnymi jak hirsutyzm, trądzik czy hiperprolaktynemia. Endometrioza dotyka 40-50% kobiet z niepłodnością i może prowadzić do zrostów, blokady jajowodów oraz uszkodzenia komórek rozrodczych. Problemy anatomiczne, takie jak zablokowane jajowody (35% przyczyn), mięśniaki, polipy i wady macicy, również znacząco wpływają na płodność. Wiek jest kluczowym czynnikiem – po 35. roku życia wskaźnik niepłodności wzrasta do 25%, a po 40. do 30%, co wiąże się z obniżeniem jakości i liczby oocytów oraz wzrostem ryzyka poronień.
amenorrhea, anovulacja, bolesna miesiączka, chlamydioza, choroba tarczycy, cytrynian klomifenu, dyspareunia, endometrioza, hiperandrogenizm, hiperprolaktynemia, hirsutyzm, indukcja owulacji, inseminacja domaciczna, mięśniak macicy, nawracające poronienie, niedrożność jajowodów, niepłodność idiopatyczna, niepłodność kobieca, nieprawidłowe krwawienie miesiączkowe, nieregularna miesiączka, polip macicy, przedwczesna niewydolność jajników, przewlekły ból miednicy, wydzielina z brodawek sutkowych, zaburzenie hormonalne, zapalenie miednicy mniejszej, zapłodnienie in vitro, zespół hiperstymulacji jajników, zespół policystycznych jajników, zrost pooperacyjny - Leksykon chorób i schorzeń
Macica podwójna – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Macica podwójna (uterus didelphys) to rzadka wrodzona anomalia występująca u około 0,3% kobiet, wynikająca z nieprawidłowej fuzji przewodów Müllera w życiu płodowym. Charakteryzuje się obecnością dwóch oddzielnych macic, często z dwiema szyjkami macicy oraz podłużną przegrodą pochwową w około 75% przypadków. Może współistnieć z innymi anomaliami układu moczowego, takimi jak brak nerki czy podwójny pęcherz moczowy. Diagnostyka opiera się na badaniu ginekologicznym, ultrasonografii, histerosalpingografii, rezonansie magnetycznym (MRI) oraz histeroskopii. Objawy mogą obejmować bolesne i nieregularne miesiączki, dyspareunię, nawracające poronienia oraz problemy z płodnością. Szczególnym stanem jest zespół OHVIRA, gdzie dochodzi do niedrożności połowy pochwy z jednostronnym brakiem nerki, powodujący silny ból i wymaga chirurgicznego usunięcia przeszkody.
agenezja nerki, anomalia macicy, badanie ginekologiczne, cesarskie cięcie, cewka moczowa, dyspareunia, ginekolog-położnik, histerosalpingografia, histeroskopia, krwawienie miesiączkowe, krwotok poporodowy, macica podwójna, metroplastyka, nawracające poronienie, niedrożność pochwy, nieregularna miesiączka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pęcherz moczowy, położenie miednicowe, przedwczesny poród, przegroda pochwowa, przewód Müllera, rezonans magnetyczny, szyjka macicy, ultrasonografia, uterus didelphys, zapłodnienie in vitro, zespół OHVIRA - Leksykon chorób i schorzeń
Poronienie – Patofizjologia i mechanizm
Poronienie definiuje się jako spontaniczne zakończenie ciąży przed 20. tygodniem lub przy masie płodu poniżej 500 g, stanowiące najczęstsze powikłanie ciąży z częstością 10-20% rozpoznanych klinicznie przypadków. Dominującą etiologią są aberracje chromosomowe (50-65%), w tym trisomie, monosomia X (14,6%) oraz poliploidia, z ryzykiem wzrastającym wraz z wiekiem matki (do 75-80% u kobiet w wieku 45 lat). Istotną rolę odgrywają także zaburzenia immunologiczne, takie jak nadmierna aktywność cytokin Th1, nieprawidłowa funkcja komórek NK oraz obecność autoprzeciwciał, zwłaszcza w zespole antyfosfolipidowym (APS). W patogenezie poronień ważne są również zaburzenia endokrynologiczne (8-12%), w tym niewydolność ciałka żółtego, choroby tarczycy, PCOS, hiperprolaktynemia i niekontrolowana cukrzyca. Ponadto, nieprawidłowości anatomiczne macicy (10-15% przypadków) oraz trombofilie, infekcje matczyne i czynniki męskie (fragmentacja DNA plemników, aneuploidia) zwiększają ryzyko utraty ciąży. Kluczowe mechanizmy patofizjologiczne obejmują stres oksydacyjny, zaburzenia rozwoju łożyska oraz aktywację inflamasomu NLRP3, co prowadzi do uwalniania cytokin prozapalnych i może być powiązane z nawracającymi poronieniami.
aberracja chromosomowa, aneuploidia, cytokina Th1, cytokina Th2, czynnik V Leiden, dysfagia, heparyna drobnocząsteczkowa, hiperprolaktynemia, inflamasom NLRP3, kaspaza-1, komórka NK, macica dwurożna, macica jednorożna, macica przegrodzona, mejoza, monosomia X, mutacja protrombiny, nawracające poronienie, nieprawidłowość chromosomowa, niewydolność ciałka żółtego, niewydolność szyjki macicy, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, poronienie, przeciwciało antyfosfolipidowe, reaktywna forma tlenu, sekwencjonowanie nowej generacji, stres oksydacyjny, toczeń rumieniowaty układowy, trisomia, trofoblast, zespół antyfosfolipidowy, zespół policystycznych jajników, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Progesterone Besins 200 mg
Progesteron, jako kluczowy hormon w fizjologii kobiety, odgrywa istotną rolę w płodności, utrzymaniu ciąży oraz laktacji. Lek Progesterone Besins zawiera mikronizowany progesteron w dawkach 100 mg lub 200 mg w kapsułkach miękkich i jest wskazany do leczenia niedomogi lutealnej u kobiet z obniżoną płodnością lub niepłodnych. Dane kliniczne nie wykazały negatywnego wpływu progesteronu na rozwój płodu ani ryzyka wad rozwojowych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, kiedy suplementacja jest kluczowa dla podtrzymania ciąży. Progesteron wspiera przygotowanie endometrium do implantacji zarodka oraz utrzymanie wczesnej ciąży, co jest szczególnie ważne u pacjentek z nawracającymi poronieniami o podłożu hormonalnym.
- Leksykon chorób i schorzeń
Macica podwójna – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Macica podwójna (uterus didelphys) to wada rozwojowa wynikająca z nieprawidłowego połączenia przewodów Müllera, charakteryzująca się całkowitym zdwojeniem rogów i szyjki macicy, często z obecnością podłużnej przegrody pochwowej. Choć sama anomalia nie jest bezpośrednią przyczyną niepłodności, może obniżać płodność, zwłaszcza w ciążach mnogich, a także zwiększać ryzyko poronień (5-30% przypadków) oraz powikłań położniczych, takich jak poród przedwczesny (17,44-33,3%, z ryzykiem wzrostu o 45%), nieprawidłowe położenie płodu, niska masa urodzeniowa oraz konieczność cięcia cesarskiego. W przypadku współistnienia przegrody pochwy istnieje ryzyko jej pęknięcia podczas porodu drogami natury.
ciąża mnoga, cięcie cesarskie, leczenie chirurgiczne, łożysko, macica podwójna, nawracające poronienie, niepłodność, niska masa urodzeniowa, ograniczenie wzrastania płodu, opieka prenatalna, położenie miednicowe, poród przedwczesny, poronienie, powikłanie położnicze, przegroda pochwowa, przewód Müllera, przewód przyśródnerczowy, szyjka macicy, uterus didelphys, wada macicy, zaburzenie przepływu krwi