zespół Muira-Torre’a
Zespół Muira-Torre’a to rzadki zespół uwarunkowany genetycznie, będący podtypem zespołu Lyncha (dziedzicznego niepolipowatego raka jelita grubego, HNPCC). Charakteryzuje się współwystępowaniem nowotworów skóry, szczególnie gruczołów łojowych, oraz nowotworów narządów wewnętrznych, przede wszystkim jelita grubego.
Choroba związana jest z mutacjami genów odpowiedzialnych za naprawę błędnie sparowanych nukleotydów DNA (MMR – mismatch repair), głównie MLH1, MSH2 i MSH6. Mutacje te powodują niestabilność mikrosatelitarną, zwiększając ryzyko rozwoju nowotworów.
Klinicznie zespół Muira-Torre’a manifestuje się występowaniem charakterystycznych zmian skórnych: gruczolaków łojowych, raków łojowych, rogowiaków łojowych oraz keratoakantom. Typowe jest również zwiększone ryzyko nowotworów jelita grubego, macicy, jajnika, żołądka, dróg moczowych i innych narządów wewnętrznych.
Rozpoznanie zespołu wymaga potwierdzenia histopatologicznego zmian skórnych oraz dodatniego wywiadu rodzinnego lub osobniczego w kierunku nowotworów wewnętrznych. Diagnostyka genetyczna może potwierdzić obecność mutacji w genach MMR. Pacjenci z zespołem Muira-Torre’a wymagają wnikliwej obserwacji onkologicznej i regularnych badań przesiewowych ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju wielu typów nowotworów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołów łojowych – Patofizjologia i mechanizm
Rak łojowy (sebaceous carcinoma, SC) to rzadki, agresywny nowotwór skóry wywodzący się z gruczołów łojowych, stanowiący 0,2-4,6% wszystkich złośliwych nowotworów skóry, z 5-10% śmiertelnością. Etiopatogeneza obejmuje ekspozycję na promieniowanie UV, immunosupresję (np. po przeszczepach narządów, AIDS), infekcje HPV i HIV oraz tło genetyczne, zwłaszcza zespół Muira-Torre’a (MTS) – wariant zespołu Lyncha z mutacjami w genach naprawy DNA (MLH1, MSH2, MSH6, PMS2). Molekularnie wyróżnia się trzy klasy raka łojowego: związany z uszkodzeniem UV, z niestabilnością mikrosatelitarną (MSI) oraz pauci-mutacyjny, co koreluje z lokalizacją i przebiegiem klinicznym. Kluczowe szlaki sygnałowe zaangażowane w patogenezę to Wnt/β-katenina, PI3K/AKT/mTOR, Sonic Hedgehog, TGF-β oraz CASPASE-3/YAP, a także ekspresja HER2 i VEGF, co wskazuje na potencjalne cele terapii celowanej. Histopatologicznie rak łojowy wykazuje zróżnicowane wzorce wzrostu i różnicowania, z dominacją wzorca zrazikowego i obecnością komórek bazaloidalnych oraz sebocytów, a immunohistochemicznie cechuje się ekspresją EMA, BerEp4, AR, CK7, Ki-67 (mediana 35%, zakres 5-80%) i p53 (mediana 10%, zakres 0-80%), gdzie ekspresja p53 ≥10% i Ki-67 ≥25% wspierają rozpoznanie.
choroba Bowena, czynnik transformujący wzrostu beta, ekspresja PTEN, ekspresja VEGF, gen p53, gen PTCH1, HPV, immunosupresja, inwazja naczyniowo-limfatyczna, limfangiogeneza, mismatch repair, naczyniowy czynnik wzrostu śródbłonka, naprawa niesparowanych zasad DNA, niepolipowaty rak jelita grubego, niestabilność mikrosatelitarna, nowotwór skóry, promieniowanie ultrafioletowe, przerzut odległy, przeszczep narządu, radioterapia głowy i szyi, rak łojowy, receptor androgenowy, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, retinoblastoma, rogowacenie słoneczne, szlak Hedgehog, szlak PI3K/AKT/mTOR, szlak Sonic Hedgehog, szlak sygnałowy, szlak TGF-β, szlak Wnt/β-katenina, zakażenie HPV, zespół Lyncha, zespół Muira-Torre’a, znamię łojowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół lyncha – Patofizjologia i mechanizm
Zespół Lyncha, dziedziczony autosomalnie dominująco, jest najczęstszym zespołem predyspozycji do raka jelita grubego, odpowiadającym za 1-7% przypadków tego nowotworu. Etiologia zespołu opiera się na mutacjach germinalnych w genach naprawy błędnie sparowanych nukleotydów DNA (MMR): MLH1 (50%), MSH2 (40%), MSH6, PMS2 oraz delecjach EPCAM, które prowadzą do inaktywacji MSH2. Dysfunkcja systemu MMR skutkuje niestabilnością mikrosatelitarną (MSI), szczególnie wysoką (MSI-H, >40% markerów zmienionych), co jest charakterystyczne dla guzów zespołu Lyncha. Proces kancerogenezy jest przyspieszony, z transformacją gruczolaka w raka trwającą 1-3 lata (w porównaniu do 8-17 lat w nowotworach sporadycznych), a ryzyko rozwoju raka jelita grubego do 75. roku życia wynosi od 34,1% (PMS2) do 84,3% (MSH2). Diagnostyka molekularna obejmuje ocenę MSI, immunohistochemię białek MMR, sekwencjonowanie genów oraz badanie metylacji promotora MLH1 i mutacji BRAF w celu wykluczenia raków sporadycznych.
badanie immunohistochemiczne, delecja genu EPCAM, gen MLH1, gen MSH2, gen MSH6, gen PMS2, hipermetylacja promotora, HNPCC, inhibitory punktów kontrolnych, metylacja promotora, mismatch repair, mutacja linii germinalnej, mutacja napędzająca, mutacja punktowa, niestabilność mikrosatelitarna, poradnictwo genetyczne, rak endometrium, rak jelita grubego, sekwencja gruczolak-rak, utrata heterozygotyczności, zespół Lyncha, zespół Muira-Torre’a - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołów łojowych – Etiologia i przyczyny
Rak gruczołu łojowego (sebaceous carcinoma) to rzadki, agresywny nowotwór skóry wywodzący się z gruczołów łojowych, najczęściej lokalizujący się w obrębie głowy i szyi, zwłaszcza w okolicy oczodołowej (około 75% przypadków). Etiologia tego nowotworu jest wieloczynnikowa i obejmuje mutacje genów supresorowych (p53, Rb) oraz zaburzenia sygnalizacji Wnt/beta-katenina, szczególnie w kontekście zespołu Muira-Torre’a (MTS), który jest wariantem zespołu Lyncha. MTS wiąże się z mutacjami w genach naprawy DNA (MLH1, MSH2, MSH6, PMS2) i charakteryzuje się bardziej agresywnym przebiegiem raka gruczołu łojowego, z 5-letnim przeżyciem swoistym wynoszącym 52,5% w porównaniu do 78,2% u pacjentów bez tego zespołu. Czynniki ryzyka obejmują ekspozycję na promieniowanie UV, wcześniejszą radioterapię (zwłaszcza w obrębie głowy i szyi), immunosupresję (np. HIV/AIDS, leczenie po przeszczepach narządów, choroby autoimmunologiczne) oraz możliwy udział czynników wirusowych, takich jak HPV o wysokim ryzyku onkogennym. Mediana wieku rozpoznania wynosi 57-72 lata, a nowotwór częściej dotyczy kobiet i osób pochodzenia azjatyckiego.
AIDS, apoptoza, choroba Bowena, cykl komórkowy, cyklosporyna, gen supresorowy, gruczoł łojowy, gruczoł Meiboma, gruczoł Zeissa, HPV, immunosupresja, lek immunosupresyjny, łuszczyca, mięsak Kaposiego, mutacja genetyczna, niekontrolowany wzrost komórek, niestabilność mikrosatelitarna, promieniowanie UV, radioterapia, rak gruczołu łojowego, rak jelita grubego, rak z komórek Merkla, reumatoidalne zapalenie stawów, rogowacenie słoneczne, sebum, siatkówczak, zakażenie HIV, zespół Lyncha, zespół Muira-Torre’a, znamię łojowe - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołów łojowych – Epidemiologia
Rak łojowy (sebaceous carcinoma, SC) to rzadki, ale agresywny nowotwór gruczołów łojowych, najczęściej lokalizujący się w obrębie głowy i szyi, zwłaszcza powiek (~75% przypadków). Częstość występowania w USA wynosi 2,4 przypadków na milion osób (około 800 rocznie), z wyższą zapadalnością u mężczyzn (3,5/milion) niż u kobiet (1,7/milion) oraz u osób powyżej 80 roku życia (22,7/milion). Rak łojowy wykazuje zróżnicowanie geograficzne i rasowe, z wyższą częstością w populacjach azjatyckich i hinduskich oraz u osób rasy białej. Immunosupresja (np. u biorców przeszczepów narządów, pacjentów z AIDS) zwiększa ryzyko zachorowania nawet 25-krotnie (SIR 24,8; 95% CI 20,2-30,1). Charakterystyczne jest opóźnienie diagnozy (średnio do 13 lat), co negatywnie wpływa na rokowanie (śmiertelność wzrasta z 14% do 38% przy opóźnieniu >6 miesięcy). Związek z zespołem Muira-Torre’a/Lyncha (18,8-33,3% przypadków) podkreśla konieczność badań przesiewowych immunohistochemicznych białek MMR, które wykazują niedobór u 32% badanych guzów.
badanie immunohistochemiczne, chemoprewencja, gradówka, gruczoł łojowy, immunoterapia, lek immunosupresyjny, mutacja genu, nawrót miejscowy, nawrót nowotworu, niestabilność mikrosatelitarna, nowotwór przerzutowy, nowotwór złośliwy, promieniowanie ultrafioletowe, przerzut odległy, przeszczep narządu, rak jelita grubego, rak kolczystokomórkowy, rak łojowy, rak podstawnokomórkowy, resekcja guza, rogowiak kolczystokomórkowy, układ pokarmowy, węzeł chłonny, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zespół Lyncha, zespół Muira-Torre’a, zespół nabytego niedoboru odporności