wysiękowe zwyrodnienie plamki żółtej
Wysiękowe zwyrodnienie plamki żółtej (neowaskularna postać zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem, AMD typu mokrego) to zaawansowana postać zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem, charakteryzująca się nieprawidłowym rozrostem naczyń krwionośnych pod siatkówką. Proces ten prowadzi do przesięku płynu i krwi do przestrzeni podsiatkówkowej, powodując obrzęk i zniekształcenie plamki żółtej.
Patofizjologia schorzenia obejmuje dysfunkcję nabłonka barwnikowego siatkówki (RPE), stres oksydacyjny oraz nadprodukcję czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF), który stymuluje angiogenezę. Klinicznie manifestuje się nagłym pogorszeniem widzenia centralnego, metamorfopsjami (zniekształceniem obrazu) oraz centralnym ubytkiem w polu widzenia (mroczkiem).
Diagnostyka obejmuje badanie dna oka, angiografię fluoresceinową, angiografię indocyjaninową oraz optyczną koherentną tomografię (OCT), która umożliwia wykrycie płynu podsiatkówkowego i monitorowanie skuteczności leczenia. Leczenie opiera się głównie na iniekcjach doszklistkowych leków anty-VEGF (aflibercept, ranibizumab, bewacyzumab), które hamują nieprawidłową angiogenezę i zmniejszają przepuszczalność naczyń.
Wysiękowa postać AMD wymaga szybkiej interwencji, gdyż nieleczona prowadzi do trwałej utraty widzenia centralnego. Współczesne protokoły leczenia obejmują fazę nasycającą (3 iniekcje co 4 tygodnie) i fazę podtrzymującą, której częstotliwość jest dostosowywana indywidualnie. Regularne monitorowanie stanu plamki jest niezbędne dla utrzymania optymalnych wyników leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba koronawirusowa 2019 (covid-19) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Wczesna identyfikacja pacjentów z COVID-19 zagrożonych ciężkim przebiegiem jest kluczowa dla optymalizacji opieki medycznej i alokacji zasobów. W literaturze opisano ponad 600 modeli prognostycznych, z których najczęściej oceniano śmiertelność (w 152 badaniach, 48,4%). Najważniejsze wskaźniki prognostyczne to m.in. liczba limfocytów i płytek krwi, poziom kreatyniny, IL-6, prokalcytoniny, D-dimerów, ferrytyny, LDH, CRP, aminotransferaz (AST, ALT), troponiny T wysokiej czułości, albuminy i kinazy kreatynowej. Czynniki kliniczne o istotnym znaczeniu to wiek (najsilniejszy czynnik ryzyka), choroby współistniejące (POCHP, choroby układu krążenia, nadciśnienie), duszność, zaburzenia świadomości oraz status szczepienia. Modele oparte na uczeniu maszynowym, wykorzystujące m.in. poziom albuminy, LDH, wiek i liczbę neutrofili, osiągają wysoką skuteczność prognostyczną (AUC do 0,905). Wśród zwalidowanych narzędzi prognostycznych wyróżnia się modele Qcovid, PRIEST, Carrs, ISARIC4C, Xie oraz ALDCC, które uwzględniają dane kliniczne i laboratoryjne przy przyjęciu pacjenta.
albumina, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, białko C-reaktywne, biomarker zapalny, choroba układu krążenia, D-dimer, dehydrogenaza mleczanowa, duszność, ferrytyna, interleukina-6, kaniula nosowa o wysokim przepływie, kinaza kreatynowa, kreatynina, limfocyt, nadciśnienie tętnicze, obrazowanie medyczne, płytka krwi, POChP, pozaustrojowe utlenowanie krwi, prokalcytonina, sieć neuronowa, śmiertelność, support vector machine, sztuczna sieć neuronowa, uczenie maszynowe, wskaźnik laboratoryjny, wysiękowe zwyrodnienie plamki żółtej, zaburzenie świadomości - Leksykon chorób i schorzeń
Mokra postać zwyrodnienia plamki żółtej – Epidemiologia
Mokra postać zwyrodnienia plamki żółtej (neowaskularne AMD) stanowi około 10-15% wszystkich przypadków AMD, ale odpowiada za 90% utraty widzenia w przebiegu tej choroby. Globalne rozpowszechnienie AMD w populacji w wieku 45-85 lat wynosi 8,7%, z zaawansowanym AMD na poziomie 0,4%. W USA w 2019 roku około 19,8 mln osób (12,6% populacji 40+) żyło z AMD, w tym 1,49 mln (0,94%) z formą zagrażającą widzeniu. Ryzyko rozwoju zaawansowanego AMD wzrasta z 2% w wieku 50-59 lat do niemal 30% powyżej 75. roku życia. Palenie tytoniu podwaja ryzyko rozwoju mokrej postaci AMD. Diagnostyka opiera się na badaniu dna oka, OCT i angiografii fluoresceinowej, a leczenie standardowo obejmuje doszklistkowe iniekcje anty-VEGF, które znacząco zmniejszyły wskaźniki ślepoty o 50-70%.
angiografia fluoresceinowa, angiopoetyna-2, badanie dna oka, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, elektroniczna dokumentacja medyczna, faricimab, funkcja poznawcza, iniekcje anty-VEGF, kod ICD, krwotok siatkówkowy, mokra postać zwyrodnienia plamki żółtej, neowaskularne zwyrodnienie plamki żółtej, neowaskularyzacja naczyniówkowa, optyczna koherentna tomografia, pegcetacoplan, ślepota prawna, upadek, upośledzenie widzenia, wysięk, wysiękowe zwyrodnienie plamki żółtej, zanik geograficzny, zwyrodnienie plamki żółtej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fluoresceine Serb 100 mg/ml
Preparat Fluoresceine SERB zawiera 100 mg/ml (10%) soli sodowej fluoresceiny i jest przeznaczony wyłącznie do diagnostyki okulistycznej, głównie do angiografii fluoresceinowej dna oka oraz unaczynienia tęczówki. Angiografia fluoresceinowa umożliwia szczegółową ocenę krążenia w naczyniach siatkówki i naczyniówki, co jest kluczowe w diagnostyce i monitorowaniu chorób takich jak retinopatia cukrzycowa, nadciśnienie tętnicze z zajęciem naczyń siatkówki, wysiękowe zwyrodnienie plamki żółtej (AMD), obrzęk plamki żółtej, neowaskularyzacja podsiatkówkowa oraz zakrzepy żył siatkówki. Preparat występuje w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 100 mg/ml, w ampułkach 5 ml zawierających 500 mg fluoresceiny oraz 65,5 mg sodu, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.
angiografia fluoresceinowa, choroby naczyniowe siatkówki, dno oka, fluoresceina sodowa, naczynia siatkówki, naczyniówka oka, neowaskularyzacja podsiatkówkowa, obrzęk plamki żółtej, okulista, retinopatia cukrzycowa, środek kontrastowy, unaczynienie tęczówki, wysiękowe zwyrodnienie plamki żółtej, zabieg laserowy, zmiany naczyniowe