zanik geograficzny
Zanik geograficzny (geographic atrophy, GA) to zaawansowana postać suchej postaci zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem (AMD). Charakteryzuje się stopniowym zanikiem nabłonka barwnikowego siatkówki (RPE), fotoreceptorów oraz naczyniówki w obszarze plamki żółtej, co prowadzi do nieodwracalnej utraty centralnego widzenia.
Patofizjologia zaniku geograficznego obejmuje procesy zapalne, stres oksydacyjny, dysfunkcję mitochondrialną oraz zaburzenia w układzie dopełniacza. W obrazie klinicznym widoczne są dobrze odgraniczone obszary zaniku o jasnym zabarwieniu, gdzie widoczne są większe naczynia naczyniówki z powodu zaniku RPE. Choroba zwykle rozwija się symetrycznie w obu oczach, choć nie zawsze w tym samym tempie.
Diagnostyka zaniku geograficznego opiera się na badaniu dna oka, autofluorescencji, OCT oraz angiografii fluoresceinowej. Obecnie nie istnieje skuteczna terapia zatrzymująca postęp zaniku geograficznego, choć w badaniach klinicznych testowane są leki hamujące układ dopełniacza. Postępowanie obejmuje monitorowanie zmian, rehabilitację wzrokową oraz profilaktykę w postaci suplementacji antyoksydantów, luteiną i zeaksantyną.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Mokra postać zwyrodnienia plamki żółtej – Epidemiologia
Mokra postać zwyrodnienia plamki żółtej (neowaskularne AMD) stanowi około 10-15% wszystkich przypadków AMD, ale odpowiada za 90% utraty widzenia w przebiegu tej choroby. Globalne rozpowszechnienie AMD w populacji w wieku 45-85 lat wynosi 8,7%, z zaawansowanym AMD na poziomie 0,4%. W USA w 2019 roku około 19,8 mln osób (12,6% populacji 40+) żyło z AMD, w tym 1,49 mln (0,94%) z formą zagrażającą widzeniu. Ryzyko rozwoju zaawansowanego AMD wzrasta z 2% w wieku 50-59 lat do niemal 30% powyżej 75. roku życia. Palenie tytoniu podwaja ryzyko rozwoju mokrej postaci AMD. Diagnostyka opiera się na badaniu dna oka, OCT i angiografii fluoresceinowej, a leczenie standardowo obejmuje doszklistkowe iniekcje anty-VEGF, które znacząco zmniejszyły wskaźniki ślepoty o 50-70%.
angiografia fluoresceinowa, angiopoetyna-2, badanie dna oka, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, elektroniczna dokumentacja medyczna, faricimab, funkcja poznawcza, iniekcje anty-VEGF, kod ICD, krwotok siatkówkowy, mokra postać zwyrodnienia plamki żółtej, neowaskularne zwyrodnienie plamki żółtej, neowaskularyzacja naczyniówkowa, optyczna koherentna tomografia, pegcetacoplan, ślepota prawna, upadek, upośledzenie widzenia, wysięk, wysiękowe zwyrodnienie plamki żółtej, zanik geograficzny, zwyrodnienie plamki żółtej - Leksykon chorób i schorzeń
Sucha degeneracja plamki żółtej – Objawy
Sucha degeneracja plamki żółtej (sucha AMD) stanowi 80-90% przypadków AMD i charakteryzuje się stopniowym uszkodzeniem plamki żółtej, prowadzącym do nieostrego widzenia centralnego. Choroba przebiega w trzech etapach: wczesnym (obecność małych druz bez objawów lub z subtelnymi zaburzeniami adaptacji do ciemności i kontrastu), pośrednim (większe druzy, ścieńczenie siatkówki, łagodne zamazanie widzenia i zniekształcenia linii prostych) oraz zaawansowanym, czyli zanikiem geograficznym (GA), gdzie dochodzi do obumierania fotoreceptorów i powstawania ślepych plam w centralnym polu widzenia. Progresja choroby jest powolna, trwająca zwykle 5-10 lat, a czynniki ryzyka obejmują wiek, palenie tytoniu, czynniki genetyczne oraz wielkość i obecność druz, w tym wyciek z druz (drusen ooze), który zwiększa ryzyko progresji 20,3-krotnie. Sucha AMD może przekształcić się w wysiękową postać u 10-15% pacjentów, co wymaga natychmiastowej interwencji okulistycznej.
adaptacja do ciemności, avacincaptad pegol, czynniki genetyczne, druzy, formuła AREDS2, nieprawidłowe naczynia krwionośne, optyczna koherentna tomografia, ostrość wzroku, pegcetakoplan, progresja AMD, siatka Amslera, ślepe plamy, sucha AMD, sucha degeneracja plamki żółtej, widzenie centralne, widzenie obwodowe, wrażliwość na kontrast, zaburzenie widzenia głębi, zanik geograficzny, zespół Charlesa Bonneta