przeszczepienie autologicznych komórek macierzystych
Przeszczepienie autologicznych komórek macierzystych to procedura medyczna, w której komórki macierzyste pobierane są od pacjenta, a następnie ponownie wprowadzane do jego organizmu po wcześniejszym zastosowaniu wysokodawkowej chemioterapii i/lub radioterapii. Metoda ta znajduje zastosowanie głównie w leczeniu nowotworów układu krwiotwórczego, takich jak szpiczak mnogi, chłoniaki i niektóre białaczki.
Proces przeszczepienia autologicznych komórek macierzystych rozpoczyna się od mobilizacji komórek z szpiku kostnego do krwi obwodowej przy użyciu czynników wzrostu (np. G-CSF). Następnie komórki są zbierane metodą aferezy, oczyszczane, a często również mrożone do czasu zastosowania terapii mieloablacyjnej. Po zniszczeniu chorobowo zmienionych komórek szpiku przez intensywną chemioterapię, własne komórki macierzyste pacjenta są ponownie wprowadzane dożylnie, co umożliwia rekonstytucję układu krwiotwórczego.
Zaletą przeszczepienia autologicznego jest brak ryzyka choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD), niższe ryzyko infekcji oraz brak konieczności poszukiwania zgodnego dawcy. Ograniczeniem metody jest natomiast ryzyko zanieczyszczenia materiału przeszczepowego komórkami nowotworowymi, co może prowadzić do nawrotu choroby. Współczesne techniki oczyszczania przeszczepu (purging) mają na celu eliminację tych komórek.
Procedura ta wiąże się z okresową pancytopenią i wymaga intensywnego leczenia wspomagającego. Wśród powikłań mogą wystąpić infekcje, krwawienia, mucositis, uszkodzenie narządów i powikłania metaboliczne. W ostatnich latach doskonalenie technik przeszczepowych i leczenia wspomagającego znacząco poprawiło wyniki i bezpieczeństwo tej metody terapeutycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Grindeks 7,5 mg
Lenalidomid, klasyfikowany jako lek immunosupresyjny (ATC: L04AX04), działa poprzez wiązanie z białkiem cereblon, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach limfatycznych. Mechanizm ten wywołuje efekt cytotoksyczny i immunomodulacyjny, hamując proliferację i indukując apoptozę komórek nowotworowych, zwłaszcza w szpiczaku mnogim, chłoniaku grudkowym oraz w komórkach z delecją 5q w zespole mielodysplastycznym. Lenalidomid zwiększa aktywność komórek T, NK i NK T, wykazuje działanie antyangiogenne, proerytropoetyczne oraz przeciwzapalne, co przekłada się na jego skuteczność w terapii nowotworów hematologicznych, także w skojarzeniu z rytuksymabem, gdzie nasila cytotoksyczność zależną od przeciwciał (ADCC) i apoptozę komórek chłoniaka.
aberracja chromosomowa, białko cereblon, całkowita odpowiedź, chłoniak grudkowy, chłoniak nieziarniczy indolentny, cytokina prozapalna, cytotoksyczność zależna od przeciwciał, czynnik transkrypcyjny, delecja chromosomu 5, działanie antyangiogenne, działanie immunomodulacyjne, działanie proerytropoetyczne, działanie przeciwzapalne, komórka hematopoetyczna, komórka macierzysta CD34+, komórka NK, lek immunosupresyjny, ligaza E3 kulina RING ubikwityna, limfocyt NK, nowotwór hematologiczny, nowotworowa komórka hematopoetyczna, przeszczepienie autologicznych komórek macierzystych, przeżycie bez progresji, rytuksymab, szpiczak mnogi, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Kleder 20 mg
Lenalidomid, substancja czynna leku Kleder, jest immunomodulatorem o złożonym mechanizmie działania, obejmującym bezpośrednie działanie przeciwnowotworowe, immunomodulację oraz hamowanie angiogenezy. Jego kluczowy mechanizm polega na wiązaniu z białkiem cereblon, będącym częścią kompleksu ligazy ubikwitynowej E3, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach limfatycznych. Efekt ten wywołuje cytotoksyczność oraz modulację układu immunologicznego, w tym wzrost liczebności limfocytów T, NK i NK T. Lenalidomid hamuje proliferację i indukuje apoptozę w komórkach nowotworowych, takich jak szpiczak mnogi, chłoniak grudkowy oraz komórki z delecją 5q, co stanowi podstawę jego zastosowania terapeutycznego w hematoonkologii. Ponadto wykazuje działanie antyangiogenne, proerytropoetyczne oraz przeciwzapalne, hamując produkcję cytokin prozapalnych (TNF-α, IL-6).
aberracja chromosomowa, angiogeneza, apoptoza, białko cereblon, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, choroba nowotworowa układu krwiotwórczego, cytokina prozapalna, cytotoksyczność komórkowa zależna od przeciwciał, delecja 5q, działanie immunomodulacyjne, działanie proerytropoetyczne, działanie przeciwnowotworowe, działanie przeciwzapalne, efekt cytotoksyczny, hematopoetyczna komórka macierzysta, hemoglobina płodowa, indolentny chłoniak nieziarniczy, komórka hematopoetyczna, komórka Natural Killer, lenalidomid, ligaza ubikwitynowa E3, progresja choroby, przeszczepienie autologicznych komórek macierzystych, rytuksymab, środek immunosupresyjny, szpiczak mnogi, toksyczność ograniczająca dawkę, ubikwitynacja, układ immunologiczny, właściwość antyangiogenna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Zentiva 25 mg
Lenalidomid, klasyfikowany jako lek immunosupresyjny (kod ATC: L04AX04), działa poprzez wiązanie z białkiem cereblon, składnikiem kompleksu ligazy E3 kulina RING ubikwityna, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach limfatycznych. Mechanizm ten skutkuje cytotoksycznością wobec nowotworowych komórek hematopoetycznych, w tym komórek plazmatycznych szpiczaka mnogiego, chłoniaka grudkowego oraz komórek z delecjami chromosomu 5q, a także immunomodulacją poprzez zwiększenie aktywności komórek T, NK i NKT. Lenalidomid wykazuje również właściwości antyangiogenne, proerytropoetyczne (zwiększając produkcję hemoglobiny płodowej przez komórki CD34+) oraz przeciwzapalne, hamując produkcję cytokin prozapalnych, takich jak TNF-α i IL-6. W terapii skojarzonej z rytuksymabem zwiększa cytotoksyczność zależną od przeciwciał (ADCC) wobec komórek chłoniaka grudkowego.
apoptoza, ASCT, białko cereblon, białko DDB1, chłoniak grudkowy, cytokina prozapalna, cytotoksyczność komórkowa zależna od przeciwciał, czas przeżycia bez progresji, czynnik transkrypcyjny, delecja 5q, działanie immunomodulacyjne, działanie proerytropoetyczne, działanie przeciwzapalne, hematopoetyczna komórka macierzysta, komórka hematopoetyczna, komórka Natural Killer, komórka plazmatyczna szpiczaka mnogiego, kulina 4, leczenie podtrzymujące, lenalidomid, ligaza E3, PFS, przeszczepienie autologicznych komórek macierzystych, rytuksymab, szpiczak mnogi, toksyczność ograniczająca dawkę, ubikwitynacja, właściwość antyangiogenna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Medical Valley 25 mg
Lenalidomid, klasyfikowany pod kodem ATC L04AX04, wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwnowotworowe, immunomodulujące, antyangiogenne oraz proerytropoetyczne. Mechanizm jego działania opiera się na wiązaniu z białkiem cereblon, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach hematopoetycznych, skutkując cytotoksycznością i modulacją układu immunologicznego. Lenalidomid hamuje proliferację i indukuje apoptozę komórek plazmatycznych w szpiczaku mnogim, komórek chłoniaka grudkowego oraz klonów z delecją 5q. Ponadto zwiększa aktywność komórek T, NK i NKT, hamuje produkcję cytokin prozapalnych (TNF-α, IL-6) oraz wykazuje właściwości antyangiogenne poprzez hamowanie migracji i adhezji komórek śródbłonka oraz tworzenia mikronaczyń. W terapii skojarzonej z rytuksymabem potęguje efekt ADCC wobec komórek chłoniaka grudkowego. Dodatkowo stymuluje erytropoezę przez zwiększenie produkcji hemoglobiny płodowej w komórkach CD34+, co jest istotne w leczeniu zespołów mielodysplastycznych.
apoptoza, białko Aiolos, białko cereblon, białko Ikaros, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, cytokina prozapalna, cytotoksyczność komórkowa, czynnik transkrypcyjny, delecja chromosomu 5q, działanie antyangiogenne, działanie proerytropoetyczne, efekt immunomodulujący, efekt przeciwnowotworowy, erytropoeza, hemoglobina płodowa, indolentny chłoniak nieziarniczy, komórka nowotworowa, komórki macierzyste CD34+, komórki Natural Killer, leczenie podtrzymujące, lek immunosupresyjny, ligaza E3, mikrośrodowisko guza, programowana śmierć komórkowa, przeszczepienie autologicznych komórek macierzystych, szpiczak mnogi, terapia skojarzona, ubikwitynacja, wskazanie hematoonkologiczne, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lenalidomide Teva 25 mg
Lenalidomid, dostępny w kapsułkach o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 25 mg, wykazuje zróżnicowany profil bezpieczeństwa zależny od wskazania klinicznego oraz schematu leczenia (monoterapia lub terapia skojarzona). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia hematologiczne, w tym neutropenia (60-80%), trombocytopenia (46-72%) oraz niedokrwistość, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak gorączka neutropeniczna i zwiększone ryzyko zakażeń, w tym zapalenia płuc (do 10,6%). Inne często występujące działania niepożądane to biegunka (30-45%), zaparcia (20-40%), zmęczenie (20-40%), neuropatia obwodowa (do 71,8% w schematach z bortezomibem), wysypka i świąd (16-25%). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, w tym zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej, które wymaga profilaktyki przeciwzakrzepowej i ścisłego monitorowania pacjentów.
astenia, biegunka, ból pleców, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, gorączka neutropeniczna, hipokalcemia, lenalidomid, leukopenia, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudności, obrzęk obwodowy, odwodnienie, pokrzywka, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przeszczepienie autologicznych komórek macierzystych, reakcja nadwrażliwości, skurcz mięśnia, świąd, szpiczak mnogi, trombocytopenia, wysypka, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zapalenie żołądka i jelit, zatorowość płucna, zespół mielodysplastyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Medical Valley 7,5 mg
Lenalidomid, klasyfikowany jako lek immunosupresyjny (kod ATC: L04AX04), działa poprzez wiązanie z białkiem cereblon, kluczowym składnikiem kompleksu ligazy E3 pierścienia kulina-ubikwityna, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach hematopoetycznych. Mechanizm ten skutkuje cytotoksycznym i immunomodulacyjnym efektem, hamując proliferację i indukując apoptozę komórek nowotworowych, w tym plazmatycznych w szpiczaku mnogim, komórek chłoniaka grudkowego oraz komórek z delecją 5q. Lenalidomid wzmacnia odpowiedź immunologiczną poprzez zwiększenie liczby i aktywności komórek T, NK i NKT, a także wykazuje działanie antyangiogenne, proerytropoetyczne (zwiększając produkcję hemoglobiny płodowej przez komórki CD34+) oraz przeciwzapalne, hamując produkcję cytokin prozapalnych, takich jak TNF-α i IL-6.
Aiolos i Ikaros, cereblon, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, cytokiny prozapalne, cytotoksyczność komórkowa zależna od przeciwciał, delecja 5q, działanie antyangiogenne, działanie proerytropoetyczne, hemoglobina płodowa, indolentny chłoniak nieziarniczy, komórki limfatyczne, komórki macierzyste hematopoetyczne, komórki Natural Killer, leczenie podtrzymujące, lek immunosupresyjny, lenalidomid, ligaza E3, przeszczepienie autologicznych komórek macierzystych, rytuksymab, szpiczak mnogi, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Linorion 2,5 mg
Lenalidomid, klasyfikowany pod kodem ATC L04AX04, jest lekiem o wielokierunkowym mechanizmie działania, obejmującym immunomodulację, działanie przeciwnowotworowe, antyangiogenne oraz proerytropoetyczne. Jego mechanizm polega na wiązaniu z białkiem cereblon, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach hematopoetycznych, wywołując efekt cytotoksyczny i immunomodulacyjny. Lenalidomid hamuje proliferację i indukuje apoptozę komórek nowotworowych, zwłaszcza w szpiczaku mnogim, chłoniaku grudkowym oraz w komórkach z delecją 5q w zespołach mielodysplastycznych (MDS). Ponadto zwiększa aktywność komórek T, NK i NKT, nasila cytotoksyczność zależną od przeciwciał (ADCC) w terapii skojarzonej z rytuksymabem oraz hamuje produkcję prozapalnych cytokin (TNF-α, IL-6). Działanie antyangiogenne lenalidomidu obejmuje hamowanie migracji i adhezji komórek śródbłonka oraz ograniczenie tworzenia mikronaczyń, co przyczynia się do zahamowania rozwoju guza. Lek stymuluje także produkcję hemoglobiny płodowej przez komórki macierzyste CD34+, poprawiając parametry hematologiczne u pacjentów z niedokrwistością w MDS.
aberracja chromosomowa, angiogeneza, ASCT, białko cereblon, chłoniak grudkowy, chłoniak nieziarniczy, cytokina prozapalna, cytotoksyczność, cytotoksyczność komórkowa zależna od przeciwciał, czynnik transkrypcyjny, delecja 5q, działanie immunomodulujące, efekt immunomodulacyjny, hemoglobina płodowa, komórka hematopoetyczna, komórka macierzysta CD34+, komórka NK, komórka NKT, komórka śródbłonka, komórka T, lek immunosupresyjny, ligaza E3, niedokrwistość, nowotworowa komórka hematopoetyczna, progresja choroby, przeszczepienie autologicznych komórek macierzystych, schorzenie hematologiczne, szpiczak mnogi, TNF-alfa, zespół mielodysplastyczny