zakrzepica zatok mózgowych

Zakrzepica zatok mózgowych (cerebral venous sinus thrombosis, CVST) to poważne schorzenie neurologiczne charakteryzujące się powstawaniem zakrzepów krwi w zatokach żylnych mózgu, co prowadzi do zaburzenia odpływu krwi żylnej i wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Częstość występowania szacuje się na 3-4 przypadki na milion osób rocznie, przy czym częściej dotyka kobiet, szczególnie w wieku rozrodczym.

Czynniki ryzyka obejmują: stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, ciążę i połóg, trombofilie, odwodnienie, infekcje głowy i szyi, choroby zapalne, nowotwory oraz urazy. W ostatnich latach opisano również przypadki zakrzepicy zatok mózgowych jako rzadkie powikłanie po niektórych szczepionkach wektorowych przeciwko COVID-19.

Objawy kliniczne są zróżnicowane i niespecyficzne, co utrudnia wczesną diagnostykę. Najczęściej występują: silny ból głowy (u ponad 90% pacjentów), objawy ogniskowe (niedowłady, zaburzenia czucia, afazja), napady padaczkowe, zaburzenia świadomości oraz objawy wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego. Diagnostyka opiera się głównie na badaniach obrazowych – wenografii rezonansu magnetycznego, angiografii tomografii komputerowej lub klasycznej angiografii mózgowej.

Leczenie zakrzepicy zatok mózgowych obejmuje terapię przeciwzakrzepową (heparyna niefrakcjonowana lub drobnocząsteczkowa, a następnie doustne antykoagulanty przez 3-12 miesięcy), leczenie podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego, terapię przeciwdrgawkową w przypadku wystąpienia napadów padaczkowych oraz leczenie przyczynowe. W ciężkich przypadkach można rozważyć miejscową trombolizę lub trombektomię mechaniczną.

Rokowanie w zakrzepicy zatok mózgowych jest lepsze niż w udarze niedokrwiennym mózgu, jednak śmiertelność wynosi około 5-10%. U około 20% pacjentów występują trwałe deficyty neurologiczne. Wczesne rozpoznanie i rozpoczęcie leczenia ma kluczowe znaczenie dla poprawy rokowania.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fragmin

Fragmin (dalteparyna sodowa) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z małopłytkowością (<100 000/µl), zaburzeniami czynności płytek, ciężką niewydolnością wątroby lub nerek, nieleczonym nadciśnieniem tętniczym oraz retinopatią. Szczególnie istotne jest monitorowanie ryzyka krwawień przy stosowaniu dużych dawek terapeutycznych (100-120 j.m./kg mc. co 12 h lub 200 j.m./kg mc. raz na dobę), zwłaszcza u pacjentów po zabiegach chirurgicznych lub z chorobami predysponującymi do krwawień. Ryzyko krwiaka nadoponowego lub podpajęczynówkowego, prowadzącego do porażenia, wzrasta przy znieczuleniu rdzeniowym, stosowaniu cewnika zewnątrzoponowego, jednoczesnej terapii lekami przeciwzakrzepowymi lub przeciwpłytkowymi oraz przy traumatycznych nakłuciach. Zaleca się odstęp 10-12 godzin od podania profilaktycznej dawki Fragminu do wprowadzenia lub usunięcia cewnika, a przy dawkach terapeutycznych co najmniej 24 godziny. Niezbędne jest monitorowanie objawów neurologicznych i szybka diagnostyka w przypadku podejrzenia krwiaka.
aktywność anty-Xa, cewnik zewnątrzoponowy, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas trombinowy, dalteparyna sodowa, deficyt motoryczny, działanie przeciwzakrzepowe, hemodializa, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, hiperkaliemia, krwiak nadoponowy, krwiak okołordzeniowy, kwasica metaboliczna, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nakłucie lędźwiowe, niestabilna choroba wieńcowa, niewydolność neurologiczna, niewydolność wątroby, pełnościenny zawał serca, powikłanie krwotocze, proteza zastawki serca, przeciwciała przeciwpłytkowe, retinopatia cukrzycowa, substrat chromogenny, zaburzenie krążenia, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, zakrzepica zastawkowa, zakrzepica zatok mózgowych, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał serca bez załamka Q, znieczulenie rdzeniowe
Leksykon substancji czynnych
Czynnik von Willebranda – Przedawkowanie

Przedawkowanie preparatów zawierających czynnik von Willebranda (vWF) jest rzadko dokumentowane, jednak stanowi istotne ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, zwłaszcza ze względu na obecność w tych produktach także czynnika VIII (FVIII). Produkty takie jak FANHDI, Wilate czy Immunate zawierają oba czynniki w określonych proporcjach, co wymaga precyzyjnego dawkowania. U pacjentów z grupą krwi A, B lub AB istnieje dodatkowe ryzyko hemolizy, wynikające z reakcji preparatu z antygenami grupowymi. W literaturze i charakterystykach leków (np. Emoclot, Octanate LV, Pharmavate, Willfact) nie odnotowano jednoznacznych przypadków objawowego przedawkowania, jednak producent wskazuje na potencjalne zagrożenie zdarzeniami zakrzepowo-zatorowymi przy znacznym przekroczeniu dawki.
czynnik VIII krzepnięcia, czynnik von Willebranda, hemoliza, krzepnięcie krwi, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, preparat czynnika von Willebranda, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przeciwciało, rozpad erytrocytów, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica zatok mózgowych, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fragmin

Fragmin (dalteparyna sodowa) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z małopłytkowością (<100 000/µl), ciężką niewydolnością wątroby lub nerek, nieleczonym nadciśnieniem tętniczym oraz retinopatią. Szczególne ryzyko krwawienia występuje u pacjentów po zabiegach chirurgicznych, zwłaszcza poddawanych znieczuleniu rdzeniowemu lub nakłuciom lędźwiowym, gdzie może dojść do krwiaka nadoponowego z ryzykiem trwałego porażenia. Zaleca się ścisłe monitorowanie objawów neurologicznych oraz przestrzeganie odstępów czasowych przy wprowadzaniu i usuwaniu cewników zewnątrzoponowych (10-12 godzin po dawce profilaktycznej, co najmniej 24 godziny po dawce terapeutycznej 100-120 j.m./kg mc. co 12 godzin lub 200 j.m./kg mc. raz na dobę). Rutynowe monitorowanie aktywności przeciwzakrzepowej nie jest konieczne, ale wskazane u dzieci, osób z niewydolnością nerek, otyłych, ciężarnych oraz pacjentów z ryzykiem krwawienia, przy czym preferowaną metodą jest oznaczenie aktywności anty-Xa z użyciem substratu chromogennego.
aktywność anty-Xa, aktywność przeciwzakrzepowa, alergia na lateks, cewnik zewnątrzoponowy, czas częściowej tromboplastyny, czas trombinowy, dalteparyna sodowa, hemodializa, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, hiperkaliemia, krwiak nadoponowy, krwiak podpajęczynówkowy, kwasica metaboliczna, leczenie trombolityczne, lek moczopędny oszczędzający potas, lek trombolityczny, leki przeciwzakrzepowe, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nakłucie lędźwiowe, niestabilna choroba wieńcowa, niestabilna dławica piersiowa, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, powikłanie krwotoczne, proteza zastawki serca, przeciwciała przeciwpłytkowe, retinopatia cukrzycowa, retinopatia nadciśnieniowa, substrat chromogenny, zaburzenia płytek krwi, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica zastawek, zakrzepica zatok mózgowych, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał serca bez załamka Q, znieczulenie rdzeniowe

zakrzepica zatok mózgowych

Powiązane wpisy

Specjalne ostrzeżenia – Fragmin

Czynnik von Willebranda – Przedawkowanie

Specjalne ostrzeżenia – Fragmin