laseczki tężca

Laseczki tężca (Clostridium tetani) to Gram-dodatnie, beztlenowe bakterie wytwarzające przetrwalniki, które są powszechnie obecne w glebie, kurzu i odchodach zwierząt. Ich charakterystyczną cechą jest zdolność do produkcji silnej neurotoksyny – toksyny tężcowej (tetanospazminy), odpowiedzialnej za objawy kliniczne tężca.

Zakażenie tężcem następuje najczęściej poprzez zanieczyszczenie ran glebą zawierającą przetrwalniki C. tetani. W warunkach beztlenowych przetrwalniki przekształcają się w formy wegetatywne, które wytwarzają toksynę. Tetanospazmina przemieszcza się wzdłuż włókien nerwowych do ośrodkowego układu nerwowego, gdzie blokuje uwalnianie neuroprzekaźników hamujących, prowadząc do nadmiernego pobudzenia neuronów ruchowych.

Objawy kliniczne tężca obejmują sztywność mięśni, szczękościsk (trismus), uśmiech sardoniczny, drgawki toniczne oraz zwiększoną wrażliwość na bodźce zewnętrzne. W ciężkich przypadkach może dojść do skurczów mięśni oddechowych i zgonu. Leczenie tężca obejmuje podanie immunoglobuliny przeciwtężcowej, antybiotyków, opracowanie chirurgiczne rany oraz leczenie objawowe, w tym niekiedy wspomaganie oddychania.

Profilaktyka tężca opiera się na szczepieniach ochronnych w ramach kalendarza szczepień oraz dawkach przypominających co 10 lat. Istotne jest również właściwe opracowanie ran, szczególnie tych zanieczyszczonych ziemią, oraz profilaktyczne podanie immunoglobuliny i szczepionki u osób z ranami wysokiego ryzyka i niepełnym statusem szczepień.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl