walacyklowir i famcyklowir
Walacyklowir i famcyklowir to dwa leki przeciwwirusowe należące do grupy analogów nukleozydów, stosowane głównie w leczeniu zakażeń wywołanych przez wirusy z grupy Herpesviridae. Walacyklowir jest prolekiem acyklowiru, który po wchłonięciu ulega szybkiej konwersji do formy aktywnej. Famcyklowir z kolei jest prolekiem pencyklowiru.
Mechanizm działania obu leków polega na hamowaniu replikacji DNA wirusa poprzez konkurencyjne hamowanie wirusowej polimerazy DNA. Po fosforylacji wewnątrzkomórkowej leki wbudowują się w nowo syntetyzowane łańcuchy DNA wirusa, prowadząc do przedwczesnego zakończenia syntezy i zahamowania namnażania wirusa.
Walacyklowir i famcyklowir stosowane są w leczeniu zakażeń wirusem opryszczki zwykłej (HSV-1, HSV-2), półpaśca (VZV), a famcyklowir również w przewlekłym zapaleniu wątroby typu B. Oba leki charakteryzują się lepszą biodostępnością po podaniu doustnym w porównaniu do acyklowiru (walacyklowir około 54%, famcyklowir ponad 70%), co pozwala na rzadsze dawkowanie i lepszą współpracę pacjenta.
Profil bezpieczeństwa walacyklowiru i famcyklowiru jest korzystny. Najczęstsze działania niepożądane obejmują bóle głowy, nudności i biegunkę. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczna jest modyfikacja dawki, gdyż leki te są wydalane głównie przez nerki. Interakcje z innymi lekami są ograniczone, co stanowi dodatkową zaletę terapeutyczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ganciclovir Accord
Gancyklowir Accord (500 mg) jest lekiem o istotnym ryzyku działań niepożądanych, w tym mielosupresji, mutagenności, teratogenności i karcynogenności. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć nadwrażliwość krzyżową z acyklowirem i pencyklowirem. Konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji: u kobiet w wieku rozrodczym przez cały okres leczenia i 30 dni po, a u mężczyzn przez leczenie i 90 dni po zakończeniu terapii. Leczenie u dzieci i młodzieży wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko odległych skutków toksycznych. Mielosupresja jest najpoważniejszym działaniem niepożądanym, dlatego przed rozpoczęciem leczenia należy potwierdzić minimalne wartości hematologiczne: bezwzględna liczba neutrofili ≥ 500/µl, liczba płytek krwi ≥ 25 000/µl oraz stężenie hemoglobiny ≥ 8 g/dl.
acyklowir i pencyklowir, bezwzględna liczba neutrofilów, ciężka leukopenia, dydanozyna, dysfagia, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gancyklowir, imipenem z cylastatyną, krwiotwórczy czynnik wzrostu, lek mielotoksyczny, małopłytkowość, mielosupresja, morfologia krwi, nadwrażliwość krzyżowa, napad drgawkowy, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność szpiku kostnego, pancytopenia, walacyklowir i famcyklowir, zahamowanie spermatogenezy - Leksykon substancji czynnych
Walgancyklowir – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Walgancyklowir, prolek gancyklowiru, stosowany w terapii zakażeń wirusem cytomegalii, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym mielosupresji manifestującej się ciężką leukopenią, neutropenią, niedokrwistością, trombocytopenią, pancytopenią oraz niewydolnością szpiku kostnego. Leczenie nie powinno być rozpoczynane przy bezwzględnej liczbie neutrofili <500/μl, liczbie płytek <25 000/μl oraz stężeniu hemoglobiny <8 g/dl. Monitorowanie hematologiczne jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek i u dzieci, a w przypadku ciężkich zaburzeń hematologicznych zaleca się przerwanie terapii i zastosowanie czynników krwiotwórczych. Biodostępność gancyklowiru po podaniu 900 mg walgancyklowiru wynosi około 60%, co jest istotne przy dostosowywaniu dawkowania, zwłaszcza przy przejściu z doustnego gancyklowiru (6% biodostępności po 1000 mg). U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie należy modyfikować zgodnie z klirensem kreatyniny, a tabletki walgancyklowiru są przeciwwskazane u osób poddawanych hemodializie.
acyklowir i pencyklowir, bezwzględna liczba neutrofili, biodostępność gancyklowiru, drgawki, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hamowanie spermatogenezy, hemodializa, imipenem z cylastatyną, klirens kreatyniny, leukopenia, mielosupresja, nadwrażliwość krzyżowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność szpiku kostnego, pancytopenia, parametry hematologiczne, płytki krwi, prolek gancyklowiru, stężenie hemoglobiny, trombocytopenia, walacyklowir i famcyklowir, walgancyklowir, wirus cytomegalii, właściwości teratogenne