zahamowanie aromatazy
Zahamowanie aromatazy to proces polegający na blokowaniu działania enzymu aromatazy, który odpowiada za konwersję androgenów (głównie testosteronu) do estrogenów. Mechanizm ten jest kluczowy w leczeniu hormonozależnego raka piersi u kobiet po menopauzie, gdzie estrogeny mogą stymulować wzrost komórek nowotworowych.
Inhibitory aromatazy (IA) stanowią grupę leków stosowanych w terapii adjuwantowej raka piersi z dodatnim statusem receptorów estrogenowych (ER+). Do najczęściej stosowanych należą anastrozol, letrozol (niesteroidowe, odwracalne inhibitory) oraz eksemestan (steroidowy, nieodwracalny inhibitor). Leki te skutecznie zmniejszają stężenie estrogenów w organizmie, hamując wzrost guza i zmniejszając ryzyko nawrotu choroby.
Zahamowanie aromatazy wiąże się z charakterystycznymi działaniami niepożądanymi wynikającymi z niedoboru estrogenów. Pacjentki często doświadczają nasilonych objawów menopauzalnych (uderzenia gorąca, nocne poty), bóli stawowo-mięśniowych, osteoporozy oraz zwiększonego ryzyka złamań. Z tego powodu podczas terapii inhibitorami aromatazy zaleca się regularną ocenę gęstości mineralnej kości oraz suplementację wapnia i witaminy D.
W praktyce klinicznej zahamowanie aromatazy znajduje zastosowanie nie tylko w onkologii, ale również w leczeniu endometriozy, mięśniaków macicy czy w niektórych przypadkach zaburzeń hormonalnych u mężczyzn. Skuteczność inhibitorów aromatazy w terapii raka piersi sprawia, że są one obecnie standardem postępowania u kobiet po menopauzie z hormonozależnym nowotworem piersi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Egistrozol 1 mg
Dane przedkliniczne dotyczące anastrozolu, obejmujące badania farmakologiczne, toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa, nie wskazują na istotne zagrożenia kliniczne przy stosowaniu terapeutycznym. Toksyczność ostra ujawniała się jedynie przy bardzo wysokich dawkach: mediana dawki śmiertelnej u gryzoni wynosiła >100 mg/kg mc./dobę doustnie oraz 50 mg/kg mc./dobę dootrzewnowo, a u psów >45 mg/kg mc./dobę doustnie. W badaniach przewlekłych na szczurach i psach dawki 1–5 mg/kg mc./dobę nie wywoływały istotnej toksyczności, a obserwowane efekty były związane z farmakologicznym działaniem leku. Anastrozol nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego. Wpływ na płodność u samców szczurów był odwracalny, natomiast u samic dawki ≥0,02 mg/kg mc./dobę powodowały zwiększoną utratę zarodków i znaczącą niepłodność, co wiązało się z farmakologicznym mechanizmem działania i ustępowało po 5 tygodniach od odstawienia leku.
anastrozol, dawka śmiertelna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak tarczycy, indukcja enzymów, mięsak histiocytarny, nowotwór jajnika, nowotwór tkanki limfatycznej, nowotwór wątroby, podanie dootrzewnowe, polip śluzówki macicy, potencjał rakotwórczy, stężenie w osoczu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, utrata zarodków, wpływ na płodność, zahamowanie aromatazy, zmiana zwyrodnieniowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apo-Nastrol 1 mg
Przedkliniczne badania anastrozolu wykazały brak istotnego zagrożenia dla człowieka w zakresie toksyczności, mutagenności oraz teratogenności przy dawkach klinicznych. Toksyczność ostra ujawniała się jedynie przy bardzo wysokich dawkach: mediana dawki śmiertelnej u gryzoni wynosiła >100 mg/kg mc./dobę doustnie i 50 mg/kg mc./dobę dootrzewnowo, a u psów >45 mg/kg mc./dobę doustnie. W badaniach przewlekłych na szczurach i psach stosowano dawki 1-5 mg/kg mc./dobę, przy których obserwowano jedynie efekty farmakologiczne i indukcję enzymów, bez zmian zwyrodnieniowych. Badania mutagenności nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego. Wpływ na płodność u samców szczurów był przemijający, natomiast u samic dawki ≥0,02 mg/kg mc./dobę powodowały znaczącą, odwracalną niepłodność oraz zwiększoną utratę zarodków. Teratogenność nie została potwierdzona, choć odnotowano powiększenie łożyska u szczurów i poronienia u królików przy dawkach do 1,0 mg/kg mc./dobę i 0,2 mg/kg mc./dobę odpowiednio.
badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, chłoniak, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak tarczycy, indukcja enzymów, łagodny nowotwór jajnika, mediana dawki śmiertelnej, mięsak histiocytarny, niepłodność, nowotwór tkanki limfatycznej, nowotwór wątroby, polip śluzówki macicy, poronienie, powiększenie łożyska, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, utrata zarodków, wpływ na płodność, zaburzenie zachowania, zaburzenie zdolności rozrodczych, zahamowanie aromatazy, zmiana zwyrodnieniowa, zmniejszenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Anastrozole Eugia 1 mg
Przedkliniczne badania anastrozolu obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, wpływu na rozród oraz potencjału rakotwórczego. Toksyczność obserwowano jedynie przy wysokich dawkach znacznie przekraczających kliniczne (LD50 doustne u gryzoni >100 mg/kg mc./dobę, dootrzewnowe >50 mg/kg mc./dobę, u psów >45 mg/kg mc./dobę). Dawki terapeutyczne (1 mg/kg mc./dobę u szczurów, 3 mg/kg mc./dobę u psów) nie wywoływały istotnej toksyczności narządowej. Anastrozol nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego. Wpływ na płodność był odwracalny i związany z mechanizmem inhibitora aromatazy, przy czym u samic dawka 1 mg/kg mc./dobę powodowała niepłodność, a 0,2 mg/kg mc./dobę zwiększała utratę zarodka przed implantacją. Badania teratogenności nie wykazały wad rozwojowych przy dawkach do 1 mg/kg mc./dobę u szczurów i 0,2 mg/kg mc./dobę u królików, choć obserwowano farmakologicznie związane zmiany, takie jak powiększenie łożyska i poronienia.
anastrozol, badanie na zwierzętach, badanie rakotwórczości, chłoniak, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak tarczycy, indukcja enzymów, inhibitor aromatazy, LD50, mięsak histiocytarny, mutacja genowa, NOAEL, nowotwór jajnika, nowotwór wątroby, toksyczność jednorazowa, toksyczność wielokrotna, uszkodzenie chromosomu, utrata zarodka, zahamowanie aromatazy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Arimidex 1 mg
Badania przedkliniczne anastrozolu, substancji czynnej Arimidexu, wykazały brak istotnego ryzyka toksycznego przy dawkach terapeutycznych. Mediana dawki śmiertelnej (LD50) u gryzoni wynosiła >100 mg/kg (doustnie) i >50 mg/kg (dootrzewnowo), a u psów >45 mg/kg (doustnie). W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym dawki 1-5 mg/kg/dobę wywoływały jedynie efekty farmakologiczne bez zmian zwyrodnieniowych narządów. Anastrozol nie wykazywał potencjału genotoksycznego. Wpływ na płodność był odwracalny i obserwowany przy dawkach klinicznie istotnych: u samców szczurów dawki 50 i 400 mg/l w wodzie do picia powodowały przejściowe zmniejszenie płodności, a u samic dawki ≥0,02 mg/kg/dobę indukowały niepłodność i zwiększoną liczbę niepowodzeń implantacji, ustępujące po 5 tygodniach od odstawienia leku.
anastrozol, Arimidex, badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, bezpieczeństwo farmakologiczne, chłoniak, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak tarczycy, indukcja enzymów, łagodny nowotwór jajnika, mediana dawki śmiertelnej, mięsak histiocytarny, nowotwór wątroby, polip zrębowy macicy, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój pourodzeniowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność wielokrotna, wpływ na płodność, zahamowanie aromatazy